DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/4916 E.  ,  2023/6138 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4916
Karar No : 2023/6138

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere Topçu Teğmen olarak nasbedilen ve Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime tabi tutulurken disiplinsiz davranışları nedeniyle Öğretmenler Kurulu kararı ile kurstan ilişiği kesilen davacının, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; davalı idarece ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 7/(h) fıkrasında yer alan, kurs süresince disiplin, tutum, davranış, ders konularına ilgisi, kişisel ve sosyal sorunları kapsamında üç defa yazılı uyarı alanların Öğretmenler Kurulu toplantısında durumunun görüşülerek kurstan ilişiğinin kesileceği hükmü ile, Yönerge'nin Dördüncü Bölüm Birinci Kısım 6.a(3)(a) maddesinde yer alan; 7. maddede belirtilen esaslara ilave olarak, kurs süresince sıralı amirleri ile ilgili öğretmenlerce yapılan inceleme ve takip neticesinde disiplin, tutum, davranış ve ders konularına ilgisi, kişisel sorunları kapsamında kursun herhangi bir safhasında üç, toplamda altı defa yazılı olarak uyarılan kursiyerlerin durumlarının görüşülmesi için kurs sonu beklenmeksizin Öğretmenler Kuruluna sevkedileceğine dair düzenlemeler uyarınca kursta başarısız sayılan davacı hakkında dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüş ise de, davacının hazırlık eğitimini tamamlayarak teğmenliğe nasbının yapıldığı, aldığı 3 adet ikaz ve uyarma cezasının mahiyeti dikkate alındığında, anılan cezalar nedeniyle görevine son verilmesinin ağır sonuçlar doğurduğu; öte yandan, ikazların mahiyetinin de davacının görevini yapamayacağı sonucunu doğurmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Özel Kuvvetler Okul Komutanlığında icra edilen kurslarda uygulanacak esasların ÖKY-184-1 Kurslar Yönergesi'ne göre belirlendiği ve Kurs Devamlı Talimatı'nın bütün kursiyerlere kayıt kabul haftasında topluca birifing verilerek anlatıldığı, subay statüsünde olan personelin iddia edildiği gibi çok basit ve şekli olarak hukuka aykırı gerekçelerle kurstan ilişiğinin kesilmediği, personelin kurstan mezun olduktan sonra üstleneceği komutanlık görev ve sorumlulukları dikkate alındığında; hayati önemi haiz konular olduğunun göz önünde bulundurulması gerektiği, askerliğin temelinin disiplin ve emirlere mutlak itaat olduğu, esasa ilişkin görülmeyen ve basit olarak nitelendirilen kural hatalarının her birinin geçmişte acı bir şekilde tecrübe edilen olayların sonucunda belirlendiği, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesi uyarınca idarenin harçtan muaf olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere 29/01/2018 tarihinde askeri eğitime alınan davacı, Kara Harp Okulunda ki eğitimini tamamlamasını müteakip 27/07/2018 tarihinde Topçu Teğmen olarak nasbedilmiş, personel alım amacına uygun olarak 06/08/2018 tarihinde açılan 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime başlamış, kurs eğitim döneminde 3 defa yazılı olarak uyarılması ve 1 adet uyarma cezası ile cezalandırılması nedeniyle Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi uyarınca Öğretmenler Kurulunun 02/11/2018 tarih ve 1184 sayılı kararı ile disiplinsiz davranışları nedeniyle kurstan ilişiğinin kesilmesine karar verilerek, 926 sayılı Kanun'un 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Kara Kuvvetleri Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 14. maddesinde; "En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitiren kadın veya erkeklerden muvazzaf subay olmak için başvuranlar; düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını, uzmanlığını tamamlamış tabipler için otuzbeş yaşını bitirmemiş olmak, yedek subay olma koşullarını taşımak, yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak ve diğer nitelikleri de haiz bulunmak şartıyla harp okullarında yetiştirilemeyen veya yeterince yetiştirilemeyen sınıflarda muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.
En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip Türk Silahlı Kuvvetlerinde askerlik hizmetine başladıklarında düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını bitirmemiş olanlardan muvazzaf subaylığa geçmek isteyenler, birinci fıkrada yazılı şartlar dahilinde muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. Bunlardan, terhislerini müteakip başvuranlar ile askerlik hizmeti esnasında veya terhislerini müteakip en az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip başvuranlar da birinci fıkra hükümlerine göre muvazzaf subaylığa naspedilebilirler.
Bu madde hükümlerine göre subay nasbedilenler, 15 inci maddede öngörülen askeri eğitimi müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır.
Temel askerlik eğitiminde veya askeri eğitimde başarı gösteremeyenler, eğitimi başarı ile bitirdikten sonra atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenler, deneme süresinin sona ermesinden önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanlar veya bu şartları kaybedenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur.
" ,
15. maddesinde; " Silahlı Kuvvetler veya kendi hesabına fakülte veya yüksek okulları bitirenler ile lisansüstü öğrenimi tamamlayanlar subay nasbedildikten sonra nakledildikleri sınıfları ile ilgili bir göreve atanırlar. Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere muvazzaf subaylığa nasbedilenler, doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrine atanırlar.
Bunlar nasbedildikleri rütbede ilk açılacak sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları temel eğitimine, sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları olmayanlar ise özel askeri eğitime tabi tutulurlar. Başarı gösteremeyenler görevlerine dönerek sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de başarı gösteremeyenler görevlerine iade edilirler ve yeniden eğitime tabi tutulmazlar. 14 üncü maddenin bir ve ikinci fıkralarına göre subay nasbedilenler hariç bu gibilerin nasbedildikleri rütbeye ait bekleme süresi bir yıl uzatılır.
Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulurlar. Bu eğitimlerde başarı gösteremeyenlerin, eğitimi tamamlamadan önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanların veya temin aşamasındaki şartları kaybedenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Geçici sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde her ne sebeple olursa olsun başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler hariç olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilenlerden aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte tahsil olunur. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenlerden sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tabi tutulurlar." hükümlerine yer verilmiştir.
Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi (ÖKY 184-1) 4.Bölüm, 1. Kısım 6 a (3) (a) maddesinde ise; Kurs süresince sıralı amirleri ile öğretmenlerce yapılan inceleme ve takip neticesinde, disiplin, tutum, davranış ve ders konularına ilgisi, kişisel sorunları kapsamında kursun herhangi bir safhasında üç, toplamda altı defa yazılı olarak uyarılan kursiyerlerin kurs sonu beklenmeksizin Öğretmenler Kuruluna sevk edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesinin Dördüncü Bölüm Birinci Kısım 6.a(3)(a) maddesinde, bir kurs döneminde 3 defa yazılı uyarı alan kursiyerlerin kurs sonu beklenmeksizin Öğretmenler Kuruluna sevk edileceği düzenlemesine yer verilmiş olup, Özel Kuvvetler Komutanlığında subay olarak görev yapan davacının da 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitim görmekte iken bir kurs döneminde 3 defa yazılı uyarı 1 uyarma cezası aldığından bahisle önce kurstan, bilahare Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin, mevzuat hükümleriyle birlikte değerlendirilmesinden; doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında istihdam edilecek olan davacının, özel kuvvetler ihtisas kursunda eğitime tabi tutulurken disiplinsiz davranışlarda bulunması ve uyarılmasına rağmen disiplinsiz davranışlarının devam etmesi nedeniyle, öğretmenler kurulu kararıyla ihtisas kursundan ilişiğinin kesildiği anlaşılmış olup, görev yapacağı birimin niteliği ve davacının eylemleri itibarıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 28/11/2023 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.