DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/4882 E.  ,  2023/5625 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4882
Karar No : 2023/5625

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Davalı idarede tam zamanlı sözleşmeli personel (sosyolog) olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin yenilenmemesi ve sözleşmenin süre sonunda feshedileceğine dair Bozüyük Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı ile davalı idare arasında 19/08/2013 tarihli tam zamanlı sözleşme imzalandığı, hizmet sözleşmesinin 31/12/2019 tarihine kadar her yıl yenilendiği, en son Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde görev yapmakta iken … tarih ve … sayılı işlemle, hizmetine gerek kalmadığı, mevcut personel sayısı ve iş durumunun da dikkate alındığı belirtilerek hizmet sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin davacıya bildirildiği, uyuşmazlığa konu olayda, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, mevcut personel sayısı ve iş durumu dikkate alınarak davacı ile yapılan hizmet sözleşmesi yenilenmemiş ise de, davacının hizmetinde başarılı olamadığı ve verim alınamadığı yolunda hukuken geçerli somut bir tespit bulunmadığı gibi, davacının çalıştığı sosyolog kadrosunda norm kadronun 1 olarak belirlendiği ve norm kadronun boş olduğunun anlaşıldığı; bununla birlikte davalı idarece, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 14. maddesinde belirtilen sebeplerden herhangi birinin varlığının da ileri sürülmediği görüldüğünden; davalı belediyede sözleşmeli sosyolog olarak görev yapan davacının hizmet sözleşmesinin hukuken geçerli kabul edilebilecek somut ve haklı bir neden olmaksızın yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarelerin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğu hükme bağlandığından, davalı idarenin hukuka aykırı olduğu saptanan dava konusu işlemi nedeniyle, zikredilen işlem hiç tesis edilmemişcesine davacının mahrum kaldığı tüm parasal ve özlük haklarının davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal haklarının davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının … tarih ve … sayılı Başkanlık oluru ile 20/08/2013 tarihinden itibaren 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca 6. dereceli sosyolog kadrosunda görev yaptığı, ancak çalıştığı süre boyunca branşı ile ilgili hiçbir çalışma yapmadığı, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısı ile Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde görevlendirildiği, Belediye Başkanlığında (1) adet sosyolog kadrosunun bulunduğu, bu kadroya da ihtiyaç kalmadığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4.maddesinde; kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülebileceğinin belirtildiği, yasal düzenlemeler çerçevesinde; sözleşmeli personel düzenlemesi ile, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeli personel çalıştırılabileceğinin düzenlendiği, bu bağlamda sözleşmenin mali yılla sınırlı olduğu dikkate alındığında idarenin sözleşme süresi sona eren personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda taktir yetkisinin mevcut olduğu, bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı ve idarece tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile eksik inceleme sonucu verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, … tarihli ve … sayılı Başkanlık oluru ile 20/08/2013 tarihinden itibaren davalı belediye norm kadrosunda münhal bulunan sosyolog kadrosunda sözleşmeli personel pozisyonunda görev yapmaktadır.
İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde görevlendirilmiştir.
Toplam (1) adet sosyolog kadrosunun bulunan davalı idarede, sözleşmesinin yenilenmemesi üzerine anılan kadro boş kalmıştır.
Dava konusu … tarih ve … sayılı işlem ile davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin yenilenmemesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde düzenlenmiştir.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalıştırılanların, "hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi" sözleşmenin sona ermesi hali olarak düzenlenmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşme süresi sonunda, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu gibi, haklı nedenlerin bulunması durumunda sözleşmeli personelin sözleşme süresi dolmadan sözleşmelerinin feshedilebilmesi de mümkün olmakla birlikte; asli ve sürekli nitelikte kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin içinde bulunduğu "kamu hukuku bağlantılı, esasları idare tarafından önceden düzenlenmiş, güvenceli durum" sebebiyle yenilememenin veya feshin haklı sebeplere dayanması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesinin 23/12/2019 tarihli ara kararı uyarınca davalı idarece dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, davalı idarede (1) adet sosyolog kadrosunun bulunduğu, davacının 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi üçüncü fıkrasına istinaden 6. dereceli sosyolog kadrosunda görev yaptığı, davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı gibi unvanı ile ilgili herhangi bir işte çalışmadığı ve kadrosuna ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle sözleşmesinin yenilenmeyerek sona erdirilmesi ile bu kadronun boş kaldığı görülmektedir.
Bu durumda; her ne kadar idarenin takdir yetkisine dayanılarak kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak işlem tesis edildiği belirtilmiş ise de; davacının sosyolog kadrosunda bulunmasına rağmen gerçekte branşı ile ilgili hiçbir çalışmasının bulunmadığı ve mevcut personel sayısı ile iş durumu da dikkate alınarak hizmetine ihtiyaç kalmadığı iddia edildiğinden; hizmetine ihtiyaç olup olmadığının tespiti bakımından, davalı idarece, davacının görev yaptığı sosyolog kadrosunun kaldırıldığına ilişkin herhangi bir meclis kararı bulunup bulunmadığı, davacının sözleşmesinin yenilenmeyerek görevden ayrılmasından sonra boş bulunan kadroya herhangi görevlendirme yapılıp yapılmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu konuda yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın, davacının başarılı olmadığı ve verim alınamadığının hukuken geçerli delillerle somut bir şekilde ortaya konulamadığı ve (1) adet sosyolog kadrosunun da boş olduğundan, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/11/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.