DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/4628 E.  ,  2023/7004 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4628
Karar No : 2023/7004

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...Ana Jet Uçak Üniteleri Bakım Komutanlığında astsubay olarak görev yapmakta iken 24/08/2011 tarihinde hakkında Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemi tesis edilen davacı tarafından, bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesi uyarınca yargılanmanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı tüm maaş ve özlük haklarının tahakkuk tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, dava dosyasında bulunan tüm bilgi ve belgeler birlikte irdelendiğinde; davacının daha önce hiç tanımadığı yabancı uyruklu bir kadını ve sevgilisini evinde misafir ettiği, bu kadına askeri üniformasını giydirdiği, nöbet tuttuğu erlerle birlikte içki alemi yaptığı, aktarılan gayri ahlaki ve sorumsuz vaziyetlerine ilişkin fotoğrafların bulunduğu, ayrıca davacının gayri ahlaki tavır ve davranışlarından dolayı ...Ana Jet Üs Komutanlığınca 23/05/2011 tarihinde 21 gün oda hapsi cezası ve ikaz disiplin cezası ile tecziye edildiği, belirtilen durumlardan dolayı davacıya ilişkin düzenlenen sicil üstü kanaatlerinde Türk Silahlı Kuvvetlerinde kalmasının uygun olmadığı yönünde değerlendirmede bulunulduğu ve davacıya hizmetin gerektirdiği şekilde tavır ve hareketlerini düzeltmesi gerektiği yönünde daha önce ikazda bulunulduğu, öte yandan dava dosyasına sunulan fotoğrafların ve gerçekleştirilen tahkikat kapsamında alınan ifadelerin davacı hakkında düzenlenen sicil üstü kanaat notlarıyla uyumlu olduğu, bu durumda davacının gerek sivil yaşantısındaki gayri ahlaki tavır ve hareketleri gerekse nöbet esnasında, maiyetinde bulunan erlerle birlikte içki içerek nöbet hizmetinde zaafiyete sebep olacak davaranışı göz önüne alındığında, davacının tavır ve hareketlerinin komutanlık sıfatını haiz astsubaya yakışacak tavır ve davranışlardan uzak olduğu sonucuna varıldığından, davacı hakkında tesis edilen TSK'dan ayırma işlemine dair takdir yetkisinin davalı idarece objektif sınırlar dahilinde kullanıldığı ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı elde edilen delillerin kullanıldığı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Hava Kuvvetleri Komutanlığında göreve başlayan davacının, Hv. Slh. Müht. Kd. Üçvş. rütbesiyle görev yaptığı sırada gayri ahlaki tavır ve davranışlarda bulunduğu iddialarıyla ilgili başlatılan tahkikat neticesinde, 24/08/2011 tarihinde disiplinsizlik ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde ahlak dışı hareketlerde bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemine tabi tutulmuş, bu işlemin iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, söz konusu kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafından … tarih ve … sayılı başvuru numarası ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurunun, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle 20/09/2018 tarihli kararla kabul edilemez olduğuna hükmedilmiş, bunun üzerine Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesi uyarınca yargılanmanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı tüm maaş ve özlük haklarının tahakkuk tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
11/02/2017 tarih ve 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı T.C. Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesinde, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun yürürlükten kaldırıldığı, 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin Ankara İdare Mahkemelerine herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği belirtilmiştir.
Bu anayasal ve yasal düzenlemelerle, askeri yargının kaldırılması ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine gönderilecek olması karşısında, dava dosyalarının devrini müteakip "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince idari yargıya devredilen uyuşmazlıkların çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen geçici 8. maddesinde ise, bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Kanun'un geçici 8. maddesinde belirtilen bölge idare mahkemeleri, Adalet Bakanlığının 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bölge Adliye Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemeleri'nin Tüm Yurtta Göreve Başlayacakları Tarihe İlişkin Kararı" uyarınca 20/07/2016 tarihinde göreve başlamışlardır.
Öte yandan; yargılamanın yenilenmesi istemine konu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan, 2577 sayılı Kanun'un 6352 sayılı Kanun ile değişik “İtiraz” başlıklı 45. maddesinde, bu maddede sayılan uyuşmazlıklarla ilgili olarak, idare ve vergi mahkemelerince verilen nihai kararlar ile tek hakimle verilen nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebileceği; 3622 sayılı Kanun ile değişik 46. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda temyiz edilebileceği; 4577 sayılı Kanun ile değişik 47. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemelerinin itiraz yolu açık olan kararlarının temyiz edilemeyeceği hüküm altına alınarak, itiraz yolu öngörülmeyen idare mahkemelerinin nihai kararlarının Danıştayda temyiz edileceği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde ise, "görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması" bozma sebepleri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; yargılamanın yenilenmesi istemine konu olan ve kaldırılması istenen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararının, istinaf kanun yolunun uygulanmasına başlandığı 20/07/2016 tarihi öncesinde verilmesi ve verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 2577 sayılı Kanun hükümlerine göre temyize tabi bir karar olması nedeniyle, bu karara karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması üzerine Ankara 18. İdare Mahkemesince verilen kararın da, ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere, dolayısıyla temyiz kanun yolu incelemesine tabi olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü ile, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının Danıştay nezdinde temyiz incelenmesine tabi olduğu hususu göz önüne alındığında, Bölge İdare Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek, dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerekirken, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüyle, davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.