DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/4361 E.  ,  2023/6063 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4361
Karar No : 2023/6063

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Komutanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Jandarma Lojistik Komutanlığına bağlı Ulaştırma Birliğinde uzman erbaş olarak görev yapan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 23/02/2006 tarihli işlemin iptali ile özlük haklarının iadesi ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 9. maddesi uyarınca yargılamasının yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile özlük haklarının iadesi ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı hakkında tesis edilen "sözleşme feshi" işleminin, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi kapsamında davalı idareyi bağlı yetki içine soktuğu, anılan Kanun hükmünde "disiplin cezaları aldığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde toplam otuz günden fazla hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası almak" sebebine bağlı olarak sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği, dava konusu işlemin sebebi disiplin cezalarına dayanmakta olup disiplin cezalarının da 1602 sayılı Kanun'un 21. maddesinin son fıkrası kapsamında yargı denetimi dışında kaldığının açık olduğu, her ne kadar disiplin cezaları yargı denetimi dışında kalmakta ise de; dava konusu işlemin dayanağı olduğu için hukuksal değerlendirilmesi yapılmış olup işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, bu durumda; davacı hakkında farklı ve yetkili disiplin amirleri tarafından bir yıllık süre içinde otuz günden fazla hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası verildiği ve davalı idarenin bağlı yetki içinde sözleşme feshi işlemini tesis ettiği anlaşılmakta olup dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Savunma hakkının ihlal edildiği, binbaşı ve yarbay rütbesindeki subayların uzman erbaşlara verebileceği oda hapsi cezasının en fazla 7 gün olabileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Jandarma Lojistik Komutanlığına bağlı Ulaştırma Birliğinde uzman erbaş olarak görev yapan davacının, 30/12/2005 tarihinde Jandarma Lojistik Komutanı tarafından "görevli olarak Hakkari'ye giderken izinsiz güzergah değiştirmek ve 230 km den fazla yol yapmak, Hareket Merkezine bilgi vermemek" fiili nedeniyle "21 gün oda hapsi", 02/02/2006 tarihinde Jandarma Ulaştırma Birlik Komutanı vekili J.Kd.Yzb. H.H.E. tarafından "emir verilmesine rağmen mıntıka temizliği yaptırmaması" nedeniyle "10 gün oda hapsi" disiplin cezalarının bulunduğu, davacının 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca en son cezadan geriye doğru bir yıl içinde otuz günden fazla hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası almış olması nedeniyle 23/02/2006 tarihli onay ile sözleşmesinin feshedildiği ve 24/02/2005 tarihinde terhis edildiği, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile özlük haklarının iadesi ve yoksun kaldığı hak ve alacaklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedildiği, davacının 25/12/2007 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurduğu, yargılaması devam ederken 7103 sayılı Kanun ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'na eklenen Geçici 9. madde uyarınca iç hukuk yollarının tüketilmesi için dosyasının gönderilmesi üzerine, yargılamanın yenilenmesi ve sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile özlük haklarının iadesi ve yoksun kaldığı hak ve alacaklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
11/02/2017 tarih ve 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı T.C. Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesinde, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun yürürlükten kaldırıldığı; 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin Ankara İdare Mahkemelerine herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği belirtilmiştir.
Bu anayasal ve yasal düzenlemelerle, askeri yargının kaldırılması ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine gönderilecek olması karşısında, dava dosyalarının devrini müteakip "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince idari yargıya devredilen uyuşmazlıkların çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen geçici 8. maddesinde ise, bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Kanun'un geçici 8. maddesinde belirtilen bölge idare mahkemeleri, Adalet Bakanlığı'nın 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bölge Adliye Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemeleri'nin Tüm Yurtta Göreve Başlayacakları Tarihe İlişkin Kararı" uyarınca 20/07/2016 tarihinde göreve başlamışlardır.
Öte yandan; yargılamanın yenilenmesi istemine konu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan, 2577 sayılı Kanun'un 6352 sayılı Kanun ile değişik “İtiraz” başlıklı 45. maddesinde, bu maddede sayılan uyuşmazlıklarla ilgili olarak, idare ve vergi mahkemelerince verilen nihai kararlar ile tek hakimle verilen nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebileceği; 3622 sayılı Kanun ile değişik 46. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da temyiz edilebileceği; 4577 sayılı Kanun ile değişik 47. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemelerinin itiraz yolu açık olan kararlarının temyiz edilemeyeceği hüküm altına alınarak, itiraz yolu öngörülmeyen idare mahkemelerinin nihai kararlarının Danıştayda temyiz edileceği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde ise, "görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması" bozma sebepleri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; yargılamanın yenilenmesi istemine konu olan ve kaldırılması istenen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesi kararının, istinaf kanun yolunun uygulanmasına başlandığı 20/07/2016 tarihi öncesinde verilmesi ve verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 2577 sayılı Kanun hükümlerine göre temyize tabi bir karar olması nedeniyle, bu karara karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması üzerine ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın da, ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere, dolayısıyla temyiz kanun yolu incelemesine tabi olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının Danıştay nezdinde temyiz incelenmesine tabi olduğu hususu göz önüne alındığında, Bölge İdare Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek, dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerekirken, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüyle, davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.