DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/4138 E.  ,  2023/6725 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4138
Karar No : 2023/6725

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Jandarma astsubay olarak görev yapan davacının, disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı, davanın reddine dair kararına karşı 13/05/2010 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurulduğu, inceleme devam ederken 7103 sayılı Kanun'la … İdare Mahkemelerinde yeniden yargılama talep olanağı getirilmesi ve AİHS'nin 34. maddesi gereğince iç hukuk yolları tüketilmediği gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmesi üzerine, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 21/03/2018 tarih ve 7103 sayılı Kanun'la eklenen Geçici 9. maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla incelenerek dava konusu işlemin iptali ile statü dışında geçen döneme ilişkin görev aylıklarının, hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıya ait özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinden; 30/08/1993 tarihinde uzman jandarma çavuş rütbesi ile göreve başlayan ve 1997 yılında jandarma astsubay statüsüne geçirilen davacının, Zonguldak / Alaplı İlçe Jandarma Komutanlığında görevli iken sıralı sicil üstlerince 28/11/2008 tarihinde “Silahlı Kuvvetlerde Kalması Uygun Değildir” sicilinin tanzimi üzerine ayırma işlemine tabi tutulduğu ve Astsubay Sicil Yönetmeliğinin 61. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre başlatılan ve yürütülen işlemin İçişleri Bakanlığının 24/02/2009 tarih ve 2009/04 sıra numaralı onayı ile kesinleştirilerek, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 94. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Astsubay Sicil Yönetmeliğinin 60. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (e) bentlerine istinaden ayırma işlemine tabi tutulduğu; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, davacı hakkında kaçakçılık ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma, rüşvet alma ve verme, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verildiği anlaşılmakla birlikte, davacının meslek geçmişinde almış olduğu disiplin cezaları ve bu cezalara konu eylemlerin ve davacı hakkındaki olumsuz kanaatlerin değerlendirilmesi neticesinde davacının disiplinsizlik ve ahlaki durum sebebiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin davalı idare işleminde hukuki isabetsizlik görülmediği; öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının parasal hak isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle, yargılamanın yenilenmesi talebi kabul edilerek yeniden incelenen davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine dayanak alınan 926 sayılı Kanun'un 94. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin Anayasa'ya aykırı olduğu, disiplin cezasına konu eylemleri nedeniyle açılan davalarda ceza mahkemelerince hakkında beraat kararları verildiği, ceza yargılamasında hukuka aykırı bir şekilde elde edilen delillerin disiplin hukukunda kullanılamayacağı ve işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Jandarma astsubay olarak görev yapan davacının, disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı, davanın reddine dair kararına karşı 13/05/2010 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurulmuş, inceleme devam ederken 7103 sayılı Kanunla Ankara İdare Mahkemelerinde yeniden yargılama talep olanağı getirilmesi ve AİHS'nin 34. maddesi gereğince iç hukuk yolları tüketilmediği gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmesi üzerine, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 21/03/2018 tarih ve 7103 sayılı Kanun'la eklenen Geçici 9. maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla incelenerek dava konusu işlemin iptali ile statü dışında geçen görev aylıklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
11/02/2017 tarih ve 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı T.C. Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesinde, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun yürürlükten kaldırıldığı, 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin Ankara İdare Mahkemelerine herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği düzenlenmiştir.
Bu anayasal ve yasal düzenlemelerle, askeri yargının kaldırılması ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine gönderilecek olması karşısında, dava dosyalarının devrini müteakip "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince idari yargıya devredilen uyuşmazlıkların çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. Maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen Geçici 8. maddesinde ise, bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un Geçici 8. maddesinde belirtilen bölge idare mahkemeleri, Adalet Bakanlığının 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bölge Adliye Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemeleri'nin Tüm Yurtta Göreve Başlayacakları Tarihe İlişkin Kararı" uyarınca 20/07/2016 tarihinde göreve başlamışlardır.
Öte yandan; yargılamanın yenilenmesi istemine konu olan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan, 2577 sayılı Kanun'un 6352 sayılı Kanun ile değişik “İtiraz” başlıklı 45. maddesinde, bu maddede sayılan uyuşmazlıklarla ilgili olarak, idare ve vergi mahkemelerince verilen nihai kararlar ile tek hakimle verilen nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebileceği; 3622 sayılı Kanun ile değişik 46. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da temyiz edilebileceği; 4577 sayılı Kanun ile değişik 47. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemelerinin itiraz yolu açık olan kararlarının temyiz edilemeyeceği hüküm altına alınarak, itiraz yolu öngörülmeyen idare mahkemelerinin nihai kararlarının Danıştayda temyiz edileceği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinde ise, "görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması" bozma sebepleri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; yargılamanın yenilenmesi istemine konu olan ve kaldırılması istenen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesi kararının, istinaf kanun yolunun uygulanmasına başlandığı 20/07/2016 tarihi öncesinde verilmiş olması ve verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 2577 sayılı Kanun hükümlerine göre temyize tabi bir karar olması nedeniyle, bu karara karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması üzerine verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının da ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere, bir başka ifadeyle temyiz kanun yolu incelemesine tabi olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay nezdinde temyiz incelenmesine tabi olduğu hususu göz önüne alındığında, Bölge İdare Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek, dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerekirken, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüyle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/12/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.