DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2019/2482 E.  ,  2023/5922 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2482
Karar No : 2023/5922

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çorum İli, İskilip İlçesi … Başkanı olarak sözleşmeli yüzbaşı rütbesinde görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin 16/08/2017 onay tarihli işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla; sözleşmeli subay olarak görev yapan davacının 2017 şubat ayı içerisinde sözleşmesinin yenilenmesi için dilekçe gönderdiği, idarece yaptırılan güvenlik soruşturması neticesinde davacının,15/07/2016 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütü tarafından gerçekleştirilen darbe girişimi sonrasında gözaltına alınıp adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından hakkında açılan ceza davasının devam ettiği hususlarının tespit edilmesi nedeniyle 2017 yılı Sözleşmeli Subay ve Astsubay Değerlendirme Komisyonunda durumunun görüşüldüğü ve sözleşmesinin yenilenmemesine karar verildiği, UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulama sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … esas sayılı dosyası üzerinden görülmekte olan davada, davacı hakkında, "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan mahkumiyet kararı verildiği, sözleşme yenilememe konusunda takdir yetkisine sahip bulunan davalı idarenin, bu yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullandığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdari yargı denetiminin tesis edilen idari işlem tarihinde mevcut hukuki durum değerlendirilerek, tesis anındaki mevcut şartlara göre yapılması gerektiği, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte sözleşmesinin yenilenmemesi için haklı bir sebebin bulunmadığı, mahkeme tarafından karara esas alınan mahkumiyet hükmünün, dava konusu işlemin tesisinden yaklaşık bir yıl sonra verildiği, bu nedenle işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : Mesut ÖZDEMİR
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Çorum İli, İskilip İlçesi, Askerlik Şubesi Başkanı olarak sözleşmeli yüzbaşı rütbesinde görev yapan davacının, 15/07/2016 tarihinde FETÖ/PDY tarafından gerçekleştirilen darbe girişimine katıldığından bahisle hakkında ceza yargılamasının devam ettiği, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin yenilenmemesi ve 24/08/2017 tarihli terhis belgesi ile ilişiğinin kesilmesi üzerine, temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un 3. maddesinde; sözleşmeli subay, bu Kanun'da öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak subay nasbedilen teğmen, üsteğmen ve yüzbaşı rütbelerini haiz subaylar olarak tanımlanmış, aynı Kanun'un 4. maddesinde; sözleşmeli subaylık için genel olarak aranan nitelikler arasında güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak şartına yer verilmiş; yine aynı Kanun'un 6. maddesinde; sözleşmeli subay adaylarının ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınacağı, bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılacağı ve bu kişilerin teğmen rütbesine nasbedileceği, sözleşme süreleri üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirleneceği, yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmelerinin yenilenebileceği, sözleşme sürelerinin, terörle mücadele sırasında veya bu görevlerden dolayı alıkonulma ya da kaybolma hâli ve sıkıyönetim, seferberlik, savaş veya silahlı çatışmayı gerektirecek hal ile savaş hallerinde Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı müddetince ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının onayı ile talebe bakılmaksızın uzatılabileceği hükmü, 12. maddesinin ikinci fıkrasında ise; her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği hükmüne yer verilmiştir.
27/04/2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin Yenilenmesi ve Uzatılması" başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder. Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarece yaptırılan güvenlik soruşturması neticesinde davacının, 15/07/2016 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütü tarafından gerçekleştirilen darbe girişimi sonrasında gözaltına alınıp adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından hakkında açılan ceza davasının devam ettiği hususlarının tespiti ile dava konusu işlemin tesis edildiği; bu işlemin iptali istemiyle açılan davada İdare Mahkemesince; … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; UYAP sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan davacı hakkında yürütülen kamu davası sonunda mahkumiyet kararı verildiği ve sözleşme yenileme konusunda davalı idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmektedir.
Bakılan davanın temyiz aşamasında UYAP sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucunda; mahkumiyet kararına yönelik istinaf başvurusunun, … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile esastan reddedildiği; temyiz istemi üzerine kararın, Yargıtay (Kapatılan) ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile bozulduğu; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı itiraznamesi ile bozma kararına itiraz edilmesi üzerine, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine, dosyanın mahallince incelenmesine karar verildiği; bunun üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesine gönderilen dosyanın, anılan Mahkemenin E:… esas sırasına kaydedilerek yargılamaya yeniden başlandığı anlaşılmaktadır..
Bu durumda, davacının işlediği iddia edilen fiiller sebebiyle yargılandığı ceza davasının sonucunun araştırılması ve ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 21/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı hukuka ve usule uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyoruz.