DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/278 E.  ,  2024/281 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/278
Karar No : 2024/281

DAVACI : … Birliği
VEKİLİ : Av. …

DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA

DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, veteriner hekimlerin sağlık meslek mensubu olarak kabul edilmesi istemiyle Sağlık Bakanlığı'na yapılan 19/10/2023 tarihli başvurunun zımnen reddi işlemiyle, 22/05/2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, veteriner hekimlerin sağlık meslek mensubu olarak kabul edilmesi istemiyle Sağlık Bakanlığı'na yapılan 19/10/2023 tarihli başvurunun zımnen reddi işlemiyle, 22/05/2014 tarih ve 29007 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi, 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği; 8. maddesi, 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 11. maddesi, 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı; 11. maddesi, 2. fıkrasında, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve 3. fıkrasında, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı kurala bağlanmıştır.
Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi düzenleyici işlemin değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının da yine dava açma süresi içinde istenebileceği, ayrıca söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.
Öte yandan; aynı Kanun'un 14. maddesi, 3. fıkrası, (e) bendi ve 15. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinde, dava açma süresi içerisinde açılmayan dava hakkında davanın reddine karar verileceği öngörülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, veteriner hekimlerin sağlık meslek mensubu olarak kabul edilmesi istemiyle 19/10/2023 tarihinde Sağlık Bakanlığı'na başvuruda bulunulduğu, anılan başvurunun zımmen reddi üzerine de 22/05/2014 tarih ve 29007 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, 22/05/2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu Yönetmeliğe karşı yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılmadığı ve/veya itiraz başvurusunda bulunulmadığı, bu süre geçtikten çok sonra idareye yapılan başvurunun dava açma süresini canlandırmasının olanaklı olmadığı, dolayısıyla davanın süresinde açılmadığı sonucuna varılmaktadır. Aksi yorumun, kamu düzeninden olan dava açma süresinin göz ardı edilerek kanun koyucunun dava açma süresi ile hedeflediği idari istikrar ve hukuk güvenliğini sağlama amacını zedeleyeceği açıktır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi, 3. fıkrası, (e) bendi ve 15. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendi uyarınca süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam … TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin ise kararın kesinleşmesinden sonra istemi hâlinde davacıya iadesine,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının ve artan posta ücretinin ise kararın kesinleşmesinden sonra istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 21/02/2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(X)-KARŞI OY :
Dava, davacı tarafından, veteriner hekimlerin sağlık meslek mensubu olarak kabul edilmesi istemiyle Sağlık Bakanlığı'na yapılan 19/10/2023 tarihli başvurunun zımnen reddi işlemiyle, 22/05/2014 tarih ve 29007 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, davacının başvuru tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan haliyle;
"İdari makamların sükutu:" başlıklı 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler.
Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmü;
"Üst makamlara başvurma:" başlıklı 11. maddesinde ise, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü yer almaktadır.
Aktarılan hükümlere göre, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi, ortada hiçbir işlem bulunmayan hallerde, ilgililerin idareyi işlem tesis etmeye zorlayan bir mahiyet taşımamaktadır. Yerleşik Danıştay içtihatlarıyla, anılan maddenin ayrıca, temel hak ve özgürlüklere ilişkin başvurular bakımından -önceden tesis edilmiş bir işlem olsa dahi- her zaman uygulanabileceği kabul edilmiştir. Kanun'un 11. maddesi ise, ilgili hakkında idarece halihazırda tesis edilmiş olan bir idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması talebine yöneliktir. Dolayısıyla, kural olarak, 10. madde, ilgili hakkında herhangi bir işlemin tesis edilmemiş olduğu hallerde yapılan başvurular; 11. madde ise, tesis edilmiş olan ve hukuk aleminde varlığını koruyan işlemlere karşı yapılan başvurular bakımından uygulama alanı bulmaktadır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik'in 22/05/2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği ve anılan Yönetmeliğin iptali istemiyle açılan işbu davanın, Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımı tarihi esas alındığında süresinde olmadığı değerlendirilse de; davacı tarafından 19/10/2023 tarihinde yapılan başvurudaki temel iddia ve talebin, Yönetmelik ile veteriner hekimlerin sağlık meslek mensubu olarak sayılmamasının mevzuata aykırı olduğu ve veteriner hekimlerin de sağlık meslek mensubu olarak kabulünün gerektiği istemine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu Yönetmeliğe yönelik "eksik düzenleme" iddiasına dayalı olarak yapılan başvurunun, halihazırda eksik düzenlemenin söz konusu olduğu alanda herhangi bir idari işlem tesis edilmemiş olduğu dikkate alınarak 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olarak kabulü gerekmektedir.
Buna göre; davacı tarafından 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yapılan 19/10/2023 tarihli başvuruya cevap verilmemesi üzerine 18/11/2023 tarihinde zımni ret işleminin oluştuğu, davacı tarafından da zımni ret işleminin ardından, aynı Kanun'un 7. maddesi uyarınca zımni ret işlemi ile birlikte dayanağı düzenleyici işleme karşı yasal dava açma süresi içinde 16/01/2024 tarihinde işbu davanın açıldığı görüldüğünden, davanın süresinde olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu nedenle, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki Daire kararına katılmıyorum. 21/02/2024