DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/5928 E.  ,  2023/6996 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/5928
Karar No : 2023/6996

DAVACI : ...

DAVALI : ... Bakanlığı

DAVANIN ÖZETİ : 13/12/1996 tarih ve 22846 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Balıkçı Barınakları Yönetmeliğinin, 28/10/2008 tarih ve 27038 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 8. maddesiyle değişik 11. maddesinde yer alan "Daha sonraki yıllara ait barınma ve ürün boşaltma ücretlerinin tespitinde, Üretici Fiyatı Endeksi artış oranı esas alınır...Ücret tespitinde işletmeci ile il müdürlüğü arasında anlaşmazlık söz konusu olursa durum valiliğe bildirilir. Valiliğin verdiği karar kesindir.” cümlelerinin iptali ve yürütmesinin durdurulması ile dava konusu 11. maddenin yeniden düzenlenmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi gereğince anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasında, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olarak sayılmış; 2. fıkrasında, idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu; idari mahkemelerin yerindelik denetimi yapamayacakları, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremeyecekleri hükümlerine yer verilmiş; Kanun'un 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış; Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava dilekçesinin incelenmesinden;... Balıkçı Barınağına, barınma ücreti ödemek suretiyle balıkçı teknesini bağlayan davacı tarafından, dava dilekçesinde, 13/12/1996 tarih ve 22846 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Balıkçı Barınakları Yönetmeliğinin, 28/10/2008 tarih ve 27038 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 8. maddesiyle değişik 11. maddesinde yer alan "Daha sonraki yıllara ait barınma ve ürün boşaltma ücretlerinin tespitinde, Üretici Fiyatı Endeksi artış oranı esas alınır...Ücret tespitinde işletmeci ile il müdürlüğü arasında anlaşmazlık söz konusu olursa durum valiliğe bildirilir. Valiliğin verdiği karar kesindir.” cümlelerinin iptali ile birlikte 11. maddenin yeniden düzenlenmesi istemine de yer verildiği görülmektedir.
Bununla birlikte, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca, idari yargı mercilerinin yargı yetkisi ''hukuka uygunluk denetimi'' ile sınırlı olup, idari işlem mahiyetinde yargı kararı tesis edilmesi hukuken olanaklı değildir.
Bu haliyle, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmediği sonucuna varılmaktadır.
Öte yandan, iptali istenen düzenlemeler içerisinde yer alan "Ücret tespitinde işletmeci ile il müdürlüğü arasında anlaşmazlık söz konusu olursa durum valiliğe bildirilir. Valiliğin verdiği karar kesindir." cümlelerinin, davacının başvurusunun reddi yolunda tesis edilen işlemde dayanılan kural olmadığı, davacının işletmeci değil balıkçı barınağından yararlanıcı konumda bulunması nedeniyle anılan düzenlemelerin tarafına uygulanmasına olanak da bulunmadığı anlaşıldığından, anılan cümlelerin davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiği hususunun da açıklanması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar netleştirilmek suretiyle imzalı iki nüsha dilekçe ile dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2) Aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına,
3) Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine, 16/11/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.