DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/5740 E.  ,  2024/88 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/5740
Karar No : 2024/88

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : Kendi adına asaleten … ve …'a velayeten …
VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı
2- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN MÜDAHİL
(DAVALI YANINDA) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMLERİN_KONUSU : Davacılar tarafından, eşi ve anneleri olan ...'ın doğum için gittiği Erciş Toplum Sağlığı Merkezinde doktor bulunmaması nedeniyle 2,5 saat bekletilmesi sonucu anne karnındaki bebeğin ve sonrasında ...'ın hayatını kaybetmesi olayında idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle davacı ...'a müteveffa ... için 30.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 63.862,50 TL) maddi, 100,000,00 TL manevi, … ve ...'ın her birine ayrı ayrı 25.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, ... için baba ...'a 20.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, kardeşleri ... ve ...'ın her birine ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi tazminatın ölüm tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 26/04/2021 tarih ve E:2019/6918, K:2021/1883 sayılı bozma kararına uyularak, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, Mahkemece ... için hükmedilen maddi tazminatın düşürülmesine ilişkin verilen kararın hukuken eksik inceleme sonucu verilmiş bir karar olduğu, bozma kararı sonrası alınan rapor hukuken yeni bir hukuki durumun ortaya çıkması olduğundan ıslah taleplerinin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idareler tarafından, usul yönünden, ön karar başvurusundaki tutarlar artırılmak suretiyle ve idarenin cevabı beklenmeden davanın açıldığı, bu hususun idari merci tecavüzü teşkil ettiği, esas yönünden ise, yapılan teşhis ve tedavilerin tıp ve hukuka uygun olduğu, müteveffanın mesleği ve kazancı belgelendirilmemesine rağmen asgari ücret üzerinden destek hesabı yapıldığı, plasenta dekolmanının klinik seyrinin kötü olması nedeniyle gecikme olmadan hastanın götürülmesi durumunda bile anne ve bebeğin kurtarılmasının kesin olmadığı, vefat edenin bünyesindeki rahatsızlığının muhtemel yaşam süresine olan olumsuz etkisinin göz ardı edildiği, 18/04/2023 tarihinde ikinci kez verilen miktar artırım dilekçesinin reddedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil tarafından; davacılar yakınının başvurusu sonrası zaman kaybedilmeden hemen yer ayarlandığı fakat daha hızlı sevkin nakil ekibindeki görevliden kaynaklanan engelden dolayı sağlanamadığı ve göreceli gecikmenin bundan kaynaklandığı, davacılara rücuya ilişkin bir ödemenin olup olmadığı araştırılmadan ve buna ilişkin ödemeler esas miktardan mahsup edilmeden eksik inceleme sonucu karar verildiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın nispi karar harcının harçtan muaf davalılardan tahsiline yer olmadığına ilişkin kısmı dışındaki diğer kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize Konu Mahkeme Kararının, Hükmedilen Tazminat Miktarı Üzerinden Hesaplanan Nispi Harç Yönünden İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden Kanuna bağlı (1) sayılı Tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı Tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28. maddesinde ise, (1) sayılı Tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı Tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç, keşif ve bilirkişi ücreti ile posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının ise, hükmedilen miktar yönünden haksız çıkmış olan davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, davalı idarece ödenmesi gereken bakiye nispi karar harcının harçtan muaf oldukları gerekçesiyle davalı idarelerden tahsiline yer olmadığı yönünde karar veren İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "...hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan 11.758,75 TL nispi karar harcının harçtan muaf davalılardan tahsiline yer olmadığına" ibaresinin, "11.758,75 TL nispi karar harcının davalı idarelere yükletilmesine...." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin nispi harç yönünden KABULÜNE, diğer kısımlar yönünden REDDİNE, davalı idarelerin ve müdahilin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulü, kımen reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/02/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.