DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/5671 E.  ,  2023/6693 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/5671
Karar No : 2023/6693

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Vergi Dairesi Müdürlüğü

İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Kabahat Bürosunun … tarih ve K:… sayılı idari yaptırım kararı ile verilen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı, 6.732.046,76 TL tutarlı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emrine konu para cezasının dayanağı olan Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Kabahat Bürosunun idari yaptırım kararının kesinleşmiş olduğu, davalı idarece söz konusu idari para cezasının tahsili için usulüne uygun olarak ödeme emri düzenlenerek yine usulüne göre tebliğ edildiği, buna karşın davacı tarafından, yapılan bu işlemlere yönelik aksi yönde bir iddiada bulunulmadığı gibi, ödeme emrine karşı A.A.T.U.H.K 'nun 58. maddesinde yer alan "böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı" yönünde de herhangi bir iddiada bulunulmadığı, davacının kesinleşen idari yaptırım kararında ve sonrasındaki itirazlarda tartışılarak hükme bağlanan hususlar hakkında iddialarda bulunduğu, ancak bu iddiaların Mahkemede görülmekte olan davada yeniden ele alınmasının mümkün olamayacağı, bu durumda; kesinleşmiş idari yaptırım kararının takip ve tahsili için düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusunda bulunulan mahkeme kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde sayılan kaldırma nedenlerinin bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu para cezasının konusu oluşturan fiillerin kendisi tarafından işlenmediği, … Ağır Ceza Mahkemesinin kesinleşen kararıyla beraat ettiği dikkate alındığında suçsuzluğunun açık olduğu, beraat kararı nedeniyle dava konusu ödeme emrinin hukuki dayanaktan yoksun hale geldiği, dava konusu ödeme emrinde yer alan tutarın tahsili amacıyla malvarlığı üzerine hukuka ve usule aykırı olarak konulan hacizler nedeniyle mağduriyet yaşadığı, Mahkemece Ağır Ceza Mahkemesi kararının sonucu beklenmeden karar verildiği, ... Sulh Ceza Mahkemesince beyanname sahibi ve ithalatçı firma yetkilisi yönünden 5236 sayılı Kanun’un 15. maddesinin 3. fıkrası uyarınca idari yaptırım kararının iptal edildiği, konusuz kalan ödeme emrinin iptali gerekirken aksi yönde verilen davanın reddi yolundaki karara karşı yaptığı istinaf talebinin reddine ilişkin kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması talebi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının, gümrük müşaviri olduğu, dava dışı … Baharat Gıda ve Kimya Maddeleri İthalat ve İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından DİİB kapsamında yurda getirilen eşyayı sahte belge ile yurt dışına çıkmış gibi işlem yapmak suretiyle kaçakçılık eylemini işlediği ihbarı üzerine soruşturma başlatıldığı, soruşturma neticesinde Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve … Kabahat, K:… sayılı kararı ile 5607 sayılı Kanun uyarınca hakkında 6.732.046,76 TL idari para cezası verildiği, cezaya yapılan itirazın ... Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … Değişik İş numaralı kararı ile itiraz yolu açık olarak reddedildiği, bu karara yapılan itirazın ... Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … Değişik İş numaralı kararı ile reddi üzerine kesinleşen idari para cezasının tahsil işlemlerinin başlatılması istemiyle kararın vergi dairesine gönderildiği, akabinde anılan idari para cezasının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde, "Amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu" kuralına yer verilmiş, aynı Kanun'un 'Ödeme Emri' başlıklı 55. maddesinde, “Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.” hükmü yer almış; 'Ödeme Emrine İtiraz' başlıklı 58. maddesinde ise, "kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği" hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının takibine geçilebilmesi için alacağın usulüne uygun bir şekilde ilgiliye tebliğ edilmesi ve ödeme için bir aylık süre tanınması gerekmektedir. 6183 sayılı Kanun hükmü uyarınca takip işlemlerini yürüten davalı idarenin, Kanun'da belirtilen şekilde ödeme zamanının belirlenip belirlenmediği hususunu re'sen inceleyerek, ödeme zamanı belirlenmemiş alacaklar için bir aylık ödeme süresi tanıyarak vade tarihini belirlemesi, akabinde süresi içerisinde ödenmeyen alacaklar için ödeme emri düzenlemesi gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Kabahat Bürosu tarafından tahsil işlemlerinin başlatılması amacıyla gönderilen yazı uyarınca Rıhtım Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından bir aylık süre verilmeksizin 01/03/2018 tarihinde ödeme emrinin düzenlendiği görüldüğünden, yukarıda anılan Kanun uyarınca bir aylık ödeme süresi tanınmadan ve vade tarihi belirlenmeden alacağın tahsili yolunda tesis edilen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan toplam ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 08/11/2023 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.