DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/5618 E.  ,  2023/5710 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/5618
Karar No : 2023/5710

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Genel Müdürlüğü / ...

DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, yurt dışından alınan pilot lisansı ve yetkilerinin milli lisans ve yetkilere çevrilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen "Yabancı Ülkeler Tarafından Tanzim Edilmiş Pilot Lisans ve Yetkilerinin Çevrilmesi Talimatı (SHT-1LC)"nın tamamının yetki ve şekil açısından; 6., 7., 8., ve 9. maddelerinin ise ölçülülük ve mütekabiliyet ilkeleri gereğince iptali ile yürütülmesinin durdurulması isteminden ibarettir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış; Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde otuz gün içinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.
İptal davalarında iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve menfaat bağı kurulmak suretiyle işlemin tamamının mı, yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerekmektedir.
Birçok maddeden oluşan bir düzenleyici işlemin tümünün, yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebebiyle iptalinin istenebilmesi mümkün ise de, yargı yerince, dava konusu düzenlemeyi yapan idarenin yetkili bulunması ve işlemde şekil yönünden hukuka aykırılık görülmemesi halinde, tek tek maddelerin incelenmesine geçileceğinden, davacı tarafından incelenecek her maddeye veya düzenlemeye yönelik olarak menfaat ilgisinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin gösterilmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle bir düzenleyici işlemin tümüne yönelik yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık iddialarıyla birlikte düzenlemenin bir kısmının veya tamamının aynı anda dava konusu edilmesi halinde, yukarıda da açıklandığı üzere, dilekçede istemin açık, tereddüt yaratmayacak şekilde belirtilmiş olması, her bir madde veya kısım ile menfaat ilgisi kurulması ve hukuka aykırılık sebeplerinin ortaya konulması gerekmektedir.
Bu çerçevede, bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, idari işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin belirli maddelerin iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin tamamının iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak her durumda iptali istenilen maddelerin tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıkça belirtilmesi ve maddelerin davacının menfaatini nasıl etkilediği konusunun ortaya konulması gerekmektedir.
Dava konusu Yabancı Ülkeler Tarafından Tanzim Edilmiş Pilot Lisans ve Yetkilerinin Çevrilmesi Talimatı (SHT-1LC)'nın 6. maddesinde, yurt dışından alınan Hususi Pilot Lisansı (PPL) / Balon Pilot Lisansı (BPL) / Planör Pilot Lisansı (SPL), Ticari Pilot Lisansı (CPL) veya Havayolu Nakliye Pilot Lisansı (ATPL)'nın davalı idare tarafından Uçuş Ekibi Lisanslandırma Talimatı (SHT-FCL)'na göre düzenlenecek Hususi Pilot Lisansı (PPL) / Balon Pilot Lisansı (BPL) / Planör Pilot Lisansı (SPL)'na çevrilmesi için gerekli şartlar; 7. maddesinde, yurt dışından alınan Ticari Pilot Lisansı (CPL) veya Havayolu Nakliye Pilot Lisansı (ATPL)'nın davalı idare tarafından Uçuş Ekibi Lisanslandırma Talimatı (SHT-FCL)'na göre düzenlenecek Ticari Pilot Lisansı (CPL)'na çevrilmesi için gerekli şartlar; 8. maddesinde, yurt dışından alınan Hususi Pilot Lisansı (PPL) veya Ticari Pilot Lisansı (CPL)'nda yer alan Aletli Uçuş Yetkisi (IR)'nin davalı idare tarafından Uçuş Ekibi Lisanslandırma Talimatı (SHT-FCL)'na göre düzenlenen Hususi Pilot Lisansı (PPL) veya Ticari Pilot Lisansı (CPL)'na işlenmesi için gerekli şartlar; 9. maddesinde ise, yurt dışından alınan Havayolu Nakliye Pilot Lisansı (ATPL)'nın davalı idare tarafından Uçuş Ekibi Lisanslandırma Talimatı (SHT-FCL)'na göre düzenlenen Havayolu Nakliye Pilot Lisansı (ATPL)'na çevrilmesi için gerekli şartlar düzenlenmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; davacı tarafından Sırbistan Cumhuriyetinden aldığı pilot lisansı ve yetkilerinin milli lisans ve yetkilere çevrilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen "Yabancı Ülkeler Tarafından Tanzim Edilmiş Pilot Lisans ve Yetkilerinin Çevrilmesi Talimatı (SHT-1LC)"nın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, dilekçenin "dava konusu" kısmı ile "sonuç ve istem" kısımlarında, anılan Talimatın tamamının yetki ve şekil unsurları bakımından; 6., 7., 8. ve 9. maddelerinin ise ölçülülük ve mütekabiliyet ilkelerine aykırı olduğundan bahisle iptali istemine yer verildiği, davalı idareye yapılan 25/09/2023 tarihli başvuruda, yurt dışından alınan Ticari Pilot Lisansı (CPL(A)) ile Tek Motor / Çok Motor Sınıf (SEP(A) - MEP(A)), Tek Motor / Çok Motor Aletli Uçuş (SE/IR - ME/IR) yetkilerinin milli lisans ve yetkilere çevrilmesi talebinde bulunulduğu, dava konusu ... tarihli ve ... sayılı işlem ile anılan talebin dava konusu Talimatta yer alan şartların sağlanması halinde kabul edilebileceği belirtilerek reddedildiği, dilekçe içeriğinde, Talimatta yer alan hükümlerin uluslararası standartların üzerinde şartlar getirdiği belirtilmek ve bu şartlardan bazılarına değinilmek suretiyle genel olarak hukuka aykırılık iddiasına yer verildiği, ancak iptali istenilen Talimat maddelerinde yer alan şartların her birine özgü hukuka aykırılık iddiasına yer verilmediği; öte yandan, dava konusu bireysel işlemden anlaşıldığı üzere davacının yurt dışından aldığı Ticari Pilot Lisansı (CPL(A)) ile Tek Motor / Çok Motor Sınıf (SEP(A) - MEP(A)), Tek Motor / Çok Motor Aletli Uçuş (SE/IR - ME/IR) yetkilerinin milli lisans ve yetkilere çevrilmesi talebi bulunmakta iken, Talimatın söz konusu lisans ve yetkilere çevirmeye ilişkin olmayan, yurt dışından alınan Havayolu Nakliye Pilot Lisansı (ATPL)'nın Uçuş Ekibi Lisanslandırma Talimatı (SHT-FCL)'na göre düzenlenen Havayolu Nakliye Pilot Lisansı (ATPL)'na çevrilmesine yönelik şartları ihtiva eden 9. maddesinin de iptalinin istenildiği, ayrıca davacının dava dilekçesi ve ekinde sunduğu sözleşme gereği mevcut lisansının Ticari Pilot Lisansı (CPL)'na çevrilmesine ihtiyaç duyduğunu belirtmesine karşın, Talimatın Ticari Pilot Lisansı (CPL)'na çevirmeyi değil, yalnızca Hususi Pilot Lisansı (PPL) / Balon Pilot Lisansı (BPL) / Planör Pilot Lisansı (SPL)'na çevirmeyi düzenleyen 6. maddesinin de iptal istemine dahil edildiği görülmekte olup, bu haliyle iptali istenilen Talimat maddelerinin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin ayrı ayrı açıklanamadığı ve hukuka aykırılık iddialarında da bulunulmadığı anlaşıldığından, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, öncelikle Talimatın iptali istenilen maddelerinin hangi kısımlarının dava konusu edildiğinin açıkça gösterilmesi, hukuka aykırılık sebepleri ile bu düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi, ayrıca 25/09/2023 tarihli başvuruya dilekçe ekinde yer verilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar netleştirilmek suretiyle imzalı iki nüsha dilekçe ile dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2) Aynı Kanun'un 15. maddesi, 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin davacılara duyurulmasına,
3) Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine, 18/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.