DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/4889 E.  ,  2023/6645 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/4889
Karar No : 2023/6645

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Valiliği / …
VEKİLİ: Av. …

DİĞER DAVALI: … Komutanlığı / …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR):
1- …
2- …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, ... isimli balıkçı yardımcı gemisiyle 01/12/2020 tarihinde 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 24. maddesinin (a) fıkrasındaki maddesindeki hükme muhalefet ederek "İstanbul Boğazında Dip Trolü ile Su Ürünleri Avcılığı" yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 40.000,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı karar ile ... isimli nakliye yardımcı gemisine el konulmasına ilişkin aynı tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Sahil Güvenlik Komutanlığının olay yeri tespit tutanağında, 01/12/2020 tarihinde saat 18.30 sularında, Sahil Güvenlik Komutanlığının 906 numaralı Sahil Güvenlik Botu, İstanbul Boğazı açıklarında rutin sahil güvenlik görevini icra ederken, saat 19.00'da botun radar cihazında Beykoz İlçesi açıkları Umuryeri sığlık şamandıraları önlerinde yaklaşık 13-15 metre boylarında olduğu tahmin edilen kuzey yönüne 3-4 knot (7-8 km) süratle ilerleyen ve otomatik tanımlama sisteminde (AIS) kimlik bilgisi bulunmayan bir gemi tespit edildiği, geminin durumundan şüphelenilmesi üzerine geminin arkasından hızlıca yaklaşılmaya başlanıldığı, geminin projektör vasıtasıyla aydınlatılmasıyla ilerlemekte çok zorlandığını gösteren yoğun dümen suyu ve yanlarından denize doğru iki halatın gergin şekilde uzandığının görüldüğü, geminin aydınlatılması üzerine gemi tayfalarından birisinin süratle güvertenin arka kısmında denize doğru uzanan gergin halatları kestiği, elde edilen bilgiler ışığında geminin 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine aykırı olarak İstanbul Boğazı içerisinde trol avcılığı yaptığının tespit edildiğinin belirtildiği, bu durumda, denetim esnasında çekilen fotoğraflar dışında görüntülü kayıt araçlarının kullanılmadığı söz konusu fotoğraflardan da gemide o anda su ürünleri istihsali yapıldığının anlaşılamadığı, bu haliyle anılan gemi ile su ürünü istihsali yapıldığına dair açık ve somut bir tespitin yapılmamış olması karşısında, soyut ve kanaate dayalı olarak yapılan tespit nazara alınarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı İstanbul Valiliği tarafından, dosyaya sunulan sürekli takiple elde edilen görüntü kayıtları ve resmi tutanaklarla kabahat eylemi sabit olmasına rağmen somut delil olmadığı gerekçesiyle verilen kararın eksik incelemeye dayandığı, ilgili mevzuat gereğince kabahatin tespiti için tutanak tanzimi yeterliyken somut olayda CD kayıtları ile de kabahatin kesinlik kazandığı, kaldı ki gemide bulunan trol teçhizatının da geminin trol gemisi olduğunun kanıtı olduğu, balıkçı gemisinde bu teçhizatların bulunmasının zaten başlı başına bir aykırılık olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Türkiye Cumhuriyeti Sahil Güvenlik Komutanlığının 906 numaralı sahil güvenlik botu tarafından, 01/12/2020 tarihi saat 18:30 sıralarında İstanbul Boğazı Beykoz Çubuklu hattında icra edilen rutin sahil güvenlik görevi esnasında geminin radar cihazında İstanbul ili Beykoz ilçesi açıklarında yaklaşık 13-15 metre boylarında olduğu tahmin edilen, kuzey yönüne 7-8 km hızla ilerleyen ve otomatik tanımlama sisteminde kimlik bilgisi bulunmayan bir geminin tespit edildiği, gemiye hızlıca yaklaşılmaya başlandığı, geminin projektör marifetiyle aydınlatılması neticesinde ilerlemekte çok zorlandığını gösteren yoğun dümen suyu oluştuğunun, yanlarından denize doğru 2 halatın gergin şekilde uzandığının görüldüğü, geminin aydınlatılması üzerine gemi tayfalarından birinin süratle denize doğru uzanan gergin halatları kestiği ve geminin yüksek sürate çıkarak zikzaklar çizmeye başladığının görüldüğü, ardından geminin 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'na aykırı olarak İstanbul Boğazı içerisinde trol avcılığı yaptığının ve denizde bulunan trol ağlarının gemi ile bağlantılı olup delilleri karartmak maksadıyla denize atıldığının değerlendirildiğinden bahisle tesis edilen 40.000,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı karar ile ... isimli nakliye yardımcı gemisine el konulmasına ilişkin aynı tarihli işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun ''Trol'' başlıklı 24. maddesinin (a) bendinde, "İçsular, Marmara Denizi, İstanbul ve Çanakkale boğazlarında her çeşit trol ile su ürünleri istihsali yasaktır." kuralına; "İdari yaptırımlar" başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinde, "24. maddenin (a) bendinde belirtilen alanlarda trol ile su ürünleri istihsalinde bulunanlara on bin Türk lirası idarî para cezası, kullanılan gemiler için sahip veya donatanlarına yirmi bin Türk lirası idarî para cezası verilir ve istihsal olunan su ürünleri ile istihsal vasıtalarına el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilir." kuralına yer verilmiştir.
10/03/1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Su ürünleri müstahsilleri: Ticari amaçla deniz ve iç sularda su ürünleri istihsal eden kaptan, balıkçı reisi, balıkçı ve tayfa gibi gerçek kişiler ile tüzel kişileri, bunların ortak ve çalışanları ile su ürünleri yetiştiricilerini ifade eder" kuralı; ''Suçun Tespiti'' başlıklı 37. maddesinde, ''Kanunda belirtilen hususlara aykırılığın tespitinde, mümkün olduğu durumlarda fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan da yararlanılabilir. Suçun tespiti için numune alınması gerekiyorsa, bu numuneler usulüne uygun olarak alınır, etiketlenir ve mühürlenerek, en kısa zamanda yetkili Bakanlık laboratuarına gönderilir. Analiz sonuç raporları delil olarak değerlendirilir. Suçun tespiti için fotoğraf, kamera veya diğer teknik cihazlardan yararlanılması veya numune alınması işleminin fiili imkansızlıklar yahut sanıkların suç mahallinden ayrılması nedenleriyle yapılamadığı hallerde, suçun tespiti için suç tespit tutanağının tanzimi yeterlidir.'' kuralı yer almıştır.
Öte yandan, Ticari Amaçlı Su ürünleri Avcılığını Düzenleyen 4/1 sayılı Tebliğ'in 9. maddesinde; ''1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 24. maddesinde belirtildiği üzere iç sular, Marmara Denizi ile İstanbul Boğazında, Kalegra Burnu ile Dalyan Burnu arasında çekilen hattın güneyinde kalan kısmında ve Çanakkale Boğazında her türlü trol ile su ürünleri avcılığının yasak olduğu'' düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine göre, suçun tespiti için fotoğraf, kamera veya diğer teknik cihazlardan yararlanılması veya numune alınması işleminin fiili imkansızlık bulunması yahut sanıkların suç mahallinden ayrılması nedenleriyle yapılamaması hallerinde, suçun tespiti için suç tespit tutanağının tanziminin de yeterli görüldüğü anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, usulüne uygun olarak tanzim edilen 01/12/2020 tarihli olay yeri tespit tutanağında; Sahil Güvenlik Komutanlığı personelince ... isimli balıkçı yardımcı gemisinin projektör marifetiyle aydınlatıldığı, geminin yanlarından denize doğru iki halatın gergin şekilde uzandığı, tayfalardan birinin süratle denize doğru uzanan gergin halatları kestiği, geminin yüksek sürate çıkarak zikzaklar çizmeye başladığı ibarelerine yer verildiği ve dava dosyasına davalı idareler tarafından sunulan CD kayıtlarının incelenmesinden de geminin Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin "dur" ihtarına rağmen kaçtığı ve gemi tayfasının Boğaz trafiğini de tehlikeye sokacak şekilde gemiyi sahilde terk edip kaçtıkları görülmüştür.
Bu durumda, gerek tespit tutanağı ve gerekse de dosya içeriğinde yer alan CD görüntüleri birlikte değerlendirildiğinde; Sahil Güvenlik Komutanlığı personelince ... isimli nakliye yardımcı gemisinin görüntü alınabilmesi açısından projektör marifetiyle aydınlatılması üzerine, ağları gemiye bağlayan halatların kesilerek anılan geminin ve tayfasının olay mahallinden kaçması nedeniyle gemiyle yapılan trol ile su ürünü istihsali anına ilişkin görüntü kaydının yapılamadığı, ancak gemi tayfasından olan dava dışı ... isimli şahsın, sahilden koşarak kaçmaya çalışırken polis ekiplerince yakalanması üzerine tanzim edilen 01/12/2020 tarihli bilgi alma tutanağında, ağlarla balık avı yaptıklarını, sahil güvenlik ekibini görünce davacı ...'ın halatları kestiğini ve gemiden ...'ın talimatı doğrultusunda kaçtıklarını ifade ettiğinin görüldüğü, öte yandan davacı ...'ın gemide bulunan ve trol ile su ürünü istihsalinde kullanıldığı iddia edilen halatları keserek denize atmak suretiyle çevreyi kasten kirletme suçunu işlediği isnadıyla hakkında dava dışı ... isimli şahısla birlikte yapılan kovuşturma sonucunda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla "...sanıklar … ve ...'in iştirak iradesi içerisinde hareket ederek yasak olan trol avcılığı yapmak için kullandıkları çelik halatları ve ağı, yakalanmamak için kesip denize atmak suretiyle müsnet çevreyi kirletme suçunu işledikleri kanaatine varılarak..." ifadelerine yer verilmek suretiyle mahkumiyetlerine hükmedildiği, bu açıdan kesilen trol ağlarının, 01/12/2020 tarihli olay yeri tespit tutanağında belirtilen ve geminin ilerlemekte zorlanmasına sebep olan geminin gerisindeki yoğun dümen suyunu oluşturduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla söz konusu ceza mahkemesi kararı ve gemi tayfasından olan dava dışı ... isimli şahsın beyanı da dikkate alındığında, 01/12/2020 tarihli olay yeri tespit tutanağının ... isimli nakliye yardımcı gemisiyle yasak sahada (İstanbul Boğazı) trol ile su ürünü istihsali yapıldığını ortaya koymaya yeterli nitelik ve hukuki değerde olduğu kanaatine varıldığı ve bu değerlendirmeler ışığında yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca yasak sahada trol ile su ürünleri istihsali yaptığı sonucuna ulaşılan davacılara, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 36. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendi uyarınca idari para cezası verilmesi ve ... isimli nakliye yardımcı gemisine el konulmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı İstanbul Valiliğinin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/11/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.