DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/4576 E.  ,  2023/4947 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/4576
Karar No : 2023/4947

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Müdürlüğü … Vergi Dairesi Başkanlığı … Müdürlüğü Hukuk Bürosu

KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca … tarih ve Esas No:…, K:… sayılı idari yaptırım kararı ile verilen idari para cezasının tahsili amacıyla adına düzenlenen … tarih ve … ana takip dosya numaralı, 1.030.000,00 TL tutarlı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve … sayılı kararı ile 5607 sayılı Kanun'un 4/2 maddesi uyarınca 1.585.272,52 TL idari para cezasıyla cezalandırıldığı, anılan cezanın kaldırılması amacıyla ... Sulh Ceza Hakimliğinin … D.İş sayılı dosyası ile açılan davada 29/03/2016 tarihli karar ile idari para cezasının 1.056.811,68 TL olarak uygulanmasına karar verildiği, söz konusu karara yapılan itirazın ise ... Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … D.İş sayılı kararı ile kesin olarak reddedildiği, kesinleşen karara istinaden 1.056.811,68 TL tutarlı, … tarih ve … sayılı ödeme emrinin düzenlendiği, davacı tarafından haciz tehdidi altında olduğundan bahisle kısmi ödeme yapıldığı, bu ödeme düşüldükten sonra kalan kısım olan 1.030.000,00 TL için … tarih ve … ana takip dosya numaralı ödeme emrinin gönderilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, yapılan itirazların reddedilmesi suretiyle kesinleşen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3/11. ve 4/2. maddeleri uyarınca verilen 1.056.811,68 TL idari para cezasının davacıdan tahsili amacıyla daha önce 24/03/2017 tarihli ödeme emrinin düzenlendiği, davalı idare tarafından aynı alacağın tahsili amacıyla 25/09/2017 tarihli ikinci ödeme emrinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, bu durumda, kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenmiş bir ödeme emri varken, aynı alacağın tahsili amacıyla tekrar ödeme emri düzenlenemeyeceğinden, dava konusu ödeme emri işleminde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından; diğer dosyadaki ödeme emrinin idare tarafından iptal edilip bu ödeme emrinin düzenlendiği, bu ödeme emrinin iptal edilmesi durumunda ortada hiç ödeme emri kalmayacağı ve borcun tahsil edilemeyeceğinden bahisle hukuka ve mevzuata aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin 11. fıkrası ile 4. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve Kabahat Defter No:…, K:… sayılı idari yaptırım kararıyla davacıya 1.585.272,52 TL idari para cezası verildiği, bu işleme karşı davacının yapmış olduğu itiraz sonucunda ... Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … değişik iş numaralı kararıyla para cezasının 1.056.811,68 TL olarak düzeltildiği, karara yapılan itiraz üzerine ... Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … değişik iş no.lu kararıyla kesin olarak itirazın reddine karar verildiği, söz konusu idari para cezasının tahsili amacıyla Rıhtım Vergi Dairesi Müdürlüğünce davacı adına 1.056.811,68 TL tutarlı, … tarih ve … ana takip numaralı ödeme emrinin düzenlendiği, bu ödeme emrine karşı açılan davanın ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedildiği, davacının istinaf başvurusunun da … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedildiği, davacının kısmi ödeme yapması üzerine, aynı alacak için, bu kez davacı adına 1.030.000,00 TL tutarlı, 25/09/2017 tarihli ödeme emrinin düzenlendiği, davacı tarafından da ikinci kez düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde, "Amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu" kuralına yer verilmiş, aynı Kanun'un "Ödeme Emri" başlıklı 55. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde “Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir ödeme emri ile tebliğ olunur.” hükmü yer almış; "Ödeme Emrine İtiraz" başlıklı 58. maddesinde ise "kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itirazda bulunabileceği" hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanun maddelerinin incelenmesinden; ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları hakkında ödeme emri düzenlenmeden önce Maliye Vekaletince borcu ödemesi için borçluya bir ay süre verilmesi gerektiği, ancak bu süre içerisinde borç ödenmezse ödeme emri düzenlenebileceği anlaşılmaktadır

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre, ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacağının takibine geçilebilmesi için alacağın usulüne uygun bir şekilde ilgiliye tebliğ edilmesi ve ödeme için bir aylık süre tanınması gerekmektedir. 6183 sayılı Kanun hükmü uyarınca takip işlemlerini yürüten davalı idarenin, Kanun'da belirtilen şekilde ödeme zamanının belirlenip belirlenmediği hususunu re'sen inceleyerek, ödeme zamanı belirlenmemiş alacaklar için 1 aylık ödeme süresi tanıyarak vade tarihini belirlemesi, akabinde süresi içerisinde ödenmeyen alacaklar için ödeme emri düzenlemesi gerektiği açıktır.
Bakılan uyuşmazlıkta; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince, kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenmiş bir ödeme emri varken, aynı alacağın tahsili amacıyla tekrar ödeme emri düzenlenemeyeceğinden bahisle dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmişse de, davacı adına düzenlenen 1.056.811,68 TL tutarlı, … tarih ve … ana takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz incelemesi neticesinde Dairemizin 28/09/2023 tarih ve E:2023/4582, K:2023/4943 sayılı kararıyla, "dava konusu ödeme emrinin davalı idare tarafından iptal edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı" gerekçesiyle davacının temyiz istemi kabul edilerek bozulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, kamu alacağının tahsili amacıyla 23/04/2017 tarihli ödeme emri terkin edildikten sonra 25/09/2017 tarihinde düzenlenen ve bakılmakta olan iş bu davaya konu ödeme emrinin mükerrer olmadığı görüldüğünden temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı İdari Yaptırım Bürosu tarafından tahsil işlemlerinin başlatılması amacıyla gönderilen yazı uyarınca Rıhtım Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 25/09/2017 tarihli ödeme emri düzenlenmeden önce davacıya yukarıda anılan Kanun uyarınca bir aylık ödeme süresi tanınmadan ve vade tarihi belirlenmeden alacağın tahsili yolunda işlem tesis edildiği göz önünde bulundurularak Bölge İdare Mahkemesi tarafından yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 28/09/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.