DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/4319 E.  ,  2023/4634 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/4319
Karar No : 2023/4634

YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı … tarafından; ... Hudut Tugay Komutanlığı 1. Komando Taburu 1. Komando Kolu Kol Karargahında piyade uzman onbaşı olarak görev yapmakta iken, 11/11/2019 tarihinde bölücü terör örgütü ile çıkan çatışmada havan topu patlaması sonucunda yaralandığından bahisle Askerlik Yükümlülüğünü Yerine Getirirken Ölen veya Engelli Hale Gelenlere Tazminat Ödenmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesince feragat nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen 09/09/2021 tarih ve E:2020/2017, K:2021/1621 sayılı karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 17/11/2022 tarih ve E:2022/5736, K:2022/5002 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesi uyarınca ilgilinin görev yaptığı Şırnak ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine iadesine karar verilmesi sonrasında Ankara 16. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 22/12/2022 tarih ve E:2022/2665, K:2022/2768 sayılı karar ile Gaziantep 2. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 19/01/2023 tarih ve E:2023/47, K:2023/87 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7329 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na eklenen "Askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin 1. fıkrasında, "Bu madde; Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır." hükmüne yer verilmiş; 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile de anılan fıkraya, "Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü eklenmiştir.
Bakılan davada ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının çözüme kavuşturulabilmesi için 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen özel yetki kuralının bu davada uygulanıp uygulanamayacağının ortaya konulması gerekmektedir.
Bilindiği üzere, usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır.
Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken diğer bir husus da yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Çünkü bir usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girerse tamamlanmış işlem geçerli olarak kalır. Buna karşılık bir usul işlemi henüz tamamlanmamış ise yeni kanun, kural olarak hemen yürürlüğe girecektir.
Bakılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesince,13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen özel yetki kuralı yürürlüğe girmeden önce 09/09/2021 tarihinde uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmiş ise de, talep edilen tazminatın dayandırıldığı eylemin yurt dışında gerçekleştiği dikkate alındığında, davanın, açıldığı tarihte yürürlükte olan 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca yetkili mahkemede açılmadığı, yetkisiz bir mahkeme tarafından esas hakkında karar verildiği görüldüğünden usule ilişkin işlemlerin tamamlanmış olduğundan bahsedilemeyeceği, dolayısıyla, yürürlüğe giren özel yetki kuralının iş bu davada uygulanması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen düzenleme ile Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili kılındığı anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemenin amacının yeknesaklığın sağlanması ve uygulama birliğinin tesisi olduğu gözetildiğinde, yurt dışında askeri hizmete ilişkin bir eylem nedeniyle oluşan zararlarda, "ilgilinin görev yaptığı yer" ibaresinden, "ilgilinin olay tarihi itibarıyla kadrosunun bulunduğu" yer anlaşılmalıdır.
Dosyada bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığı 48'inci Hudut Tugay Komutanlığı Hukuk Hizmetleri Şube Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı incelendiğinde davacının 48'inci Hudut Tugay Komutanlığında görevli iken Pençe 3 Harekatının icra edildiği sırada Kuzey Irak'ta yaralandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Şırnak ilinde bulunan 48'inci Hudut Tugay Komutanlığı personeli iken Kuzey Irak'ta yaralanan davacının maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle açtığı davanın görüm ve çözümünde, ilgilinin olay tarihinde kadrosunun bulunduğu Şırnak ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Gaziantep Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Gaziantep 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 16. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 21/09/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.