DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/3513 E.  ,  2023/5419 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/3513
Karar No : 2023/5419

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Bakanlığı ANKARA
VEKİLİ : Av. …
2- … Valiliği / …
VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN KONUSU : Samsun ili, Atakum ilçesi, … Mahallesinde bulunan, … ada …, … ada … parsel, … ada, …-…-… ve … parsel, … ada, …-…-…-… parsel, … ada, …-…-… parsel, … ada, … parsel, … ada, … parsel, … ada, … parsel, … ada, …-… ve … parsel sayılı taşınmazlarla birlikte 30'u aşkın tarla vasıflı taşınmazın maliki olan davacı tarafından; parsellerini de içine alan 4216.78 hektar alanda ilave imar planı yapılması amacıyla bölgenin tarım dışı amaçla kullanımının uygun görülmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Samsun Toprak Koruma Kurulu kararının kendi parsellerinin bulunduğu Kesilli Mahallesine ilişkin kısmı ile devam eden süreçte 5403 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (d) bendi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından alınan 17/02/2020 olur tarihli kamu yararı kararının Atakum İlçesi … mahallesine ilişkin kısmı yönünden iptali istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarelerin ve davalı idareler yanında müdahilin istinaf başvurularının "ilave imar planı yapılmasının 5403 sayılı Kanun'un 13. maddesinde yer alan istisnalar kapsamında olmadığı" gerekçesinin karardan çıkarılması suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından 38.191,055 m² alanda "ilave imar planı" yapılması için talepte bulunulduğu, 5403 sayılı Kanun'un 13. maddesinin uyarınca 17/02/2020 tarihli Bakan Olur'u ile kamu yararı kararı verildiği, 5403 sayılı Kanun'a uygun olarak tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı Samsun Valiliği tarafından; teknik bir husus olması nedeniyle keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmesine olanak bulunmadığı, büyükşehir belediye başkanlığının talebi üzerine bakanlıkça tarım dışı kullanıma yönelik kamu yararı kararı alındığı, bu alanlarda ilave imar planı yapılmasının planlandığı, 5403 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca bakanlıklarca kamu yararı kararı alınan plan ve yatırımların yapılabilmesi için tarım alanlarının tarım dışı kullanılımına olanak tanındığı, gerekçe raporunda kentin bu yöne doğru geliştiği, alanda yeni yolların açılması ile birlikte gelişme hızının arttığı, Samsun ilinin tamamının 6360 sayılı Kanun ile büyükşehir sınırlarına alınması ile il bütünündeki yapılaşmanın kontrol altına alınması zaruretinin doğduğunun belirtildiği, çevreden göç alan konumda bulunan ilin yeni yapılaşma alanlarına ihtiyacının bulunduğu, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idareler yanında müdahil Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; iptal kararının 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 13. maddesinde "Tarım arazilerinin amaç dışı" kullanılabilmesine olanak sağlayan istisnalar kapsamında bulunmadığı gerekçesine dayandırıldığı, bahse konu Kanun metninde yer alan (e) bendinde "kamu yararı gözetilerek yol altyapı ve üstyapısı faaliyetlerinde bulunacak yatırımların" istisnalar arasında yer aldığı, bahse konu Kanun'da "yerleşim alanlarının gelişim alanı ihtiyaçlarını karşılamak için izin verilerek planlanmış alanlarda yeniden izin şartı aranmaz" denilerek yerleşim alanlarının gelişen ihtiyaçlarını karşılamak için plan değişikliği yapılmasına izin verdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Samsun Valiliğinin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin ve davalı idareler yanında müdahilin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.