DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/3904 E.  ,  2023/8681 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3904
Karar No : 2023/8681

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DİĞER DAVALI : ... Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : Davacılar tarafından, 21/08/2010 tarihinde Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesinde doğan ... 'ın prematüre retinopatisine yönelik teşhis ve tedavisinin geç yapılması nedeniyle görme fonksiyonunu yitirdiği iddiasıyla, davalı idarelerin hizmet kusurundan kaynaklandığını ileri sürdükleri zararlarına karşılık toplam 100.000,00 TL (miktar artırımı ile 1.143.000,00 TL) maddi ve 100.000.00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda; ... İdare Mahkemesince, davanın Dicle Üniversitesi yönünden reddine, Sağlık Bakanlığı yönünden kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik kararın Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 20/04/2017 tarih ve E:2015/6948, K:2017/1901 sayılı kararı ile maddi tazminat isteminin bakıcı giderine ilişkin kısmının bozulması, diğer kısımlarının onanması üzerine, bozulan kısım yönünden bozmaya uyularak verilen bakıcı gideri talebinin 297.289,05 TL'lik kısmının kabulü, fazlaya ilişkin kısmı yönünden bu aşamada karar verilmesine yer olmadığı, 2023 ve sonraki yıllara yönelik bakıcı gideri ödemelerinin davalı idarece re'sen ... 'ın yaşadığı tespit edilmek ve ilgili yıllardaki brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmak suretiyle her takvim yılının başında peşin olarak yapılması yolundaki ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın davacılar ve davalı Sağlık Bakanlığı tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, bakıcı giderine yönelik ödemelerin toplu olarak davalı idareden tahsiline karar verilmesi gerektiği, her takvim yılının başında peşin olarak yapılmasına karar verilen bakıcı giderine ilişkin ödemeler yönünden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği; davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, somut olayda tazmin şartlarının oluşmadığı, meydana gelen zararın diğer davalının kusurundan kaynaklandığı, engelin görme kaybından kaynaklanıp kaynaklanmadığının açık olmadığı, maddi tazminata ilişkin tazminat kalemlerinin davacılara sorulmadan mahkemece belirlenemeyeceği, kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
A) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen Bakıcı Giderine İşletilecek Faizin Başlangıç Tarihine Yönelik Kısmı Dışındaki Kısımlarının İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın hükmedilen bakıcı giderine işletilecek faizin başlangıç tarihine yönelik kısmı dışındaki kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen Bakıcı Giderine İşletilecek Faizin Başlangıç Tarihine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen "Kararın bozulması" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararın düzelterek onanacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.
Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.
Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırım suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; artırılan tazminat miktarı bakımından da, dava dilekçesinde dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edildiğinden taleple bağlılık ilkesi gereğince, işbu davanın açıldığı 12/04/2011 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan "bu tutarın 20.00000-TL'lik kısmının davanın açıldığı 12/04/2011 tarihinden itibaren, 277.289,05 TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı Sağlık Bakanlığı'na tebliğ edildiği 12/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte anılan davacıya ödenmesine, (dava dilekçesinde davacı ... açısından toplam 40.000,00 TL tazminat istenilmiş ise de; bakıcı gideri ve iş gücü kaybı nedeniyle ayrı ayrı ne kadar maddi tazminat talep edildiği belirtilmediğinden Mahkememizce takdiren 20.000,00 TL tazminatın bakıcı gideri nedeniyle, 20.000,00 TL tazminatın ise iş gücü kaybı nedeniyle istendiği sonucuna varılmıştır.)" ibaresinin "bu tutarın davanın açıldığı 12/04/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte anılan davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE, davalı Sağlık Bakanlığının temyiz isteminin REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/12/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.