DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/3446 E.  ,  2023/5962 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3446
Karar No : 2023/5962

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …

DİĞER DAVALI : … Birliği Başkanlığı

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …
2- …
3- …
4- …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMLERİN_KONUSU : Davacılar tarafından; olay tarihinde 8 yaşında olan yakınları ...'nın 18/07/2011 tarihinde Erzincan, Merkez, Çukurkuyu Beldesi sınırlarından geçmekte olan ve davalı … Birliğinin bakım ve işletmesinde bulunan sulama kanalına düşmesi sonucu hayatını kaybetmesi nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık, anne ... için 15.000,00 TL maddi, 70.000,00 TL manevi, baba ... için 15.000,00 TL maddi, 70.000,00 TL manevi, büyükanne ... için 40.000,00 TL manevi ve dede ... için 40.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 30.000,00 TL maddi, 220.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, Erzincan İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 06/01/2021 tarih ve E:2019/10141, K:2021/10 sayılı bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın davacılar ve davalı …Genel Müdürlüğü ile … Belediye Başkanlığı tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davalı … Genel Müdürlüğü tarafından, vefat olayının gerçekleştiği kanalın sorumluluğunun sulama birliğinde olduğu, olayın gerçekleşmesinde aile fertlerinin müterafik kusurunun bulunduğu, kusur oranının hatalı belirlendiği, müterafik kusur oranının en az %80 olması gerektiği; davalı … Belediye Başkanlığı tarafından, idarelerinin hizmet kusurunun bulunmadığı; davacılar tarafından, bozma kararında manevi tazminata ilişkin hüküm bulunmadığı, daha önce hükmedilen toplam 180.000,00 TL manevi tazminatın kesinleştiği, manevi tazminat miktarının 135.000,00 TL ye düşürülmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, … Birliğinin tasfiye halinde olduğu, tasfiye işlemlerinin DSİ tarafından yürütüldüğü, zarardan DSİ ile birlikte sorumlu olduğuna karar verilmesi gerektiği, eksik nispi harcın kendilerine tamamlattırılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı, başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, miktar artırımı tarihinden itibaren faiz işletilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca Danıştay Onuncu ve Sekizinci Dairelerinden oluşan Müşterek Kurulca, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, hükmedilen maddi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi dışındaki kısımlar yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu Mahkeme kararının, hükmedilen maddi tazminat tutarının 52.523,988 TL'lik kısmına miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 29/12/2017 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmının incelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup; anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargı mercilerinde dava açılması halinde ise adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile, “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.
Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.
Belirtilen açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, artırılan tazminat miktarı bakımından da davalı idareye başvurunun yapıldığı 31/12/2013 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğinden, temyize konu Mahkeme kararının hüküm fıkrasında yer alan "(...) 82.523,988-TL (davacı ... için 50.409,675-TL, davacı ... için 32.114,313-TL) maddi tazminat tutarından 52.523,988-TL'sinin (... için 17.704,8375-TL'si Akbulut Sulama Birliği tarafından, 10.622,9025-TL'si D.S.İ Genel Müdürlüğü tarafından, 7.081,935-TL'si Erzincan Belediye Başkanlığı tarafından; ... için 8.557,1565-TL'si … Birliği tarafından, 5.134,2939-TL'si D.S.İ Genel Müdürlüğü tarafından, 3.422,8626-TL'si … Belediye Başkanlığı tarafından) ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 29.12.2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, 30.000,00-TL'sinin (... için 7,500,00-TL'si … Birliği tarafından, 4.500,00-TL'si D.S.İ Genel Müdürlüğü tarafından, 3.000,00TL'si Erzincan Belediye Başkanlığı tarafından; ... için 7,500,00-TL'si … Birliği tarafından, 4.500,00-TL'si D.S.İ Genel Müdürlüğü tarafından, 3.000,00TL'si Erzincan Belediye Başkanlığı tarafından) idareye başvuru tarihinden (31.12.2013) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, (...)" şeklindeki ibarelerin, "(...) 82.523,988 TL maddi tazminatın (... için 25.204,84 TL'si Akbulut Sulama Birliği tarafından, 15.122,90 TL'si D.S.İ Genel Müdürlüğü tarafından, 10.081,94 TL'si Erzincan Belediye Başkanlığı tarafından; ... için 16.057,16 TL'si Akbulut Sulama Birliği tarafından, 9.634,29 TL'si D.S.İ Genel Müdürlüğü tarafından, 6.422,86 TL'si Erzincan Belediye Başkanlığı tarafından) idareye başvuru tarihi olan 31/12/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine, (...)" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin faiz başlangıç tarihi yönünden KABULÜNE, esas yönünden REDDİNE; davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/10/2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(X)-KARŞI OY :
Dava, olay tarihinde 8 yaşında olan yakınları ...'nın 18/07/2011 tarihinde Erzincan, Merkez, Çukurkuyu Beldesi sınırlarından geçmekte olan ve davalı Akbulut Sulama Birliğinin bakım ve işletmesinde bulunan sulama kanalına düşmesi sonucu hayatını kaybetmesi nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık, anne ... için 15.000,00 TL maddi, 70.000,00 TL manevi, baba ... için 15.000,00 TL maddi, 70.000,00 TL manevi, büyükanne ... için 40.000,00 TL manevi ve dede ... için 40.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 30.000,00 TL maddi, 220.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Davacılar tarafından temyiz başvuru dilekçesinde, Akbulut Sulama Birliğinin 2018 yılı itibarıyla feshedildiği, tasfiye işlemlerinin DSİ tarafından yürütüldüğü, Akbulut Sulama Birliği ile DSİ'nin müteselsil olarak sorumlu olduğuna hükmedilmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü görülmekte olup, söz konusu hususta araştırma yapılarak karar verilmesi gerekirken, herhangi bir araştırma yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen temyize konu Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile aksi yönde oluşan karara katılmıyorum.