DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/3109 E.  ,  2023/6033 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3109
Karar No : 2023/6033

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …2- …
VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : Davacılar tarafından, 01/01/2003 doğum tarihli 10 aylık bebekleri ...'ın bakla yemesi sonrası fenalaşması üzerine götürdükleri Muğla Milas Devlet Hastanesinde sağlık hizmetinin kötü işletilmesi sonucu ölümüne sebebiyet verildiği iddia edilerek her bir davacı için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL (miktar artırımı ile 157.494,23 TL) maddi ve her bir davacı için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; davanın kısmen kabulü kısmen reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın aleyhlerine olan kısımlarının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; bilirkişi raporunda bebeğe zamanında otopsi yapılmadığının belirtildiği, şüpheli bir şekilde ölen bebeğe zamanında otopsi yapmayan görevli devlet kurumu ve personellerin kusur ve sorumluluklarının bilirkişi heyetince ve yerel mahkemece değerlendirilmediği, mevcut otopsi raporlarıyla bebeğin ölüm nedeninin kesin olarak hemoliz (bakla zehirlenmesi) olarak belirlendiği ve enfeksiyona dair ya da enfeksiyonun bebeğin ölümüne katkısına dair hiçbir somut bulgu olmadığı, olsa dahi bu enfeksiyonun tedavisine ve sorumluların kusuruna ilişkin değerlendirme yapılmadığı, yalnızca varsayımsal açıklamalarla yetinilerek doktorun kusur oranının belirlenmesi ve indirim yapılmasının hatalı olduğu, her halükarda bebeğin rahatsızlığı ne olursa olsun, sorumlu doktorun teşhis ve tedaviye başlaması ve gerekirse başka bir uzman doktora ya da hastaneye yönlendirmesi gerektiği, tamamen idarenin sorumluluğunda olan bu hususta, gerekli işlemlerin yapılmamış olması nedeniyle idareye tam kusur atfedilmesi gerekirken, kusur oranının 4/8 olarak belirlenmesi ve Mahkemece buna göre hüküm verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu; davalı idare tarafından, ortaya çıkan zararın idarenin eyleminden kaynaklı olduğu kesin bir şekilde ortaya konulmadan zarardan idarenin sorumlu tutulmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği, manevi tazminatın bir zenginleşme vasıtası haline getirilemeyeceği ve kişinin manevi dünyasında meydana geldiği farz ve kabul olunan eksikliğin giderilmesine yönelik sembolik bir meblağ olması gerektiği, otopsinin davacının 09/06/2004 tarihinde Savcılığa vermiş olduğu dilekçe üzerine gerçekleştirildiği, bu nedenle bu hususta da davacı yanın iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile İdare Mahkemesi kararının faiz başlangıcı yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
A) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, maddi tazminat isteminin kısmen kabulü kısmen reddine, manevi tazminat isteminin kabulüne yönelik kısmının incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, hükmedilen maddi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihine yönelik kısmının incelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.
Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.
Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırım suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; temyizen incelenen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "...toplam 78.747,12.-TL maddi tazminatın 6.000,00.-TL'lik kısmının adli yargıda ilk dava tarihi olan 15/08/2013 tarihinden, 72.747,12.-TL'lik kısmının ise 04/10/2018 tarihinden itibaren..." ibaresinin," ...toplam 78.747,12 TL maddi tazminatın adli yargıda ilk dava tarihi olan 15/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların esasa ilişkin temyiz isteminin REDDİNE, maddi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihine ilişkin temyiz isteminin KABULÜNE, davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulü kısmen reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtildiği şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/10/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.