DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/4802 E.  ,  2023/6068 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/4802
Karar No : 2023/6068

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : …Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, arabulucular siciline kayıt olmak amacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacı hakkında yapılan incelemede, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma sayılı dosyası ile Adana Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma sayılı dosyasında devam eden soruşturmaların bulunduğunun tespiti üzerine davacının arabuluculuk siciline kaydının yapılmadığı ve bakılan davanın açıldığı, buna göre, davacı hakkında yürütülen soruşturmalar dikkate alınarak terör örgütleri ile irtibat ve iltisakın mevcut olduğu değerlendirmesinin yapılmasında ve buna bağlı olarak tesis olunan davacının arabuluculuk siciline kayıt talebinin reddedilmesine yönelik davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, davacının, hakkında devam eden kovuşturma ve soruşturmaların lehine sonuçlanması hâlinde durumunun yeniden değerlendirilmesini isteyebileceğinin tabii olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinafa konu İdare Mahkemesi kararı usûle ve hukuka uygun bulunarak davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından temyiz dilekçesinde, Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında açılan bir soruşturma olmadığı, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan soruşturma sonucunda ise kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, söz konusu duruma dayanılarak tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, hakkında verilmiş bir ceza veya devam eden bir kovuşturma olmamasına rağmen derdest olan bir soruşturma gerekçe gösterilerek davanın reddedilmesinin hukuka uygun olmadığı, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Ankara 2 No'lu Barosuna kayıtlı olarak avukatlık mesleğini icra eden davacı tarafından arabulucular siciline kayıt olmak amacıyla yapılan başvuru, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen "terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak" şartını taşımadığından bahisle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmiştir.
Bunun üzerine, 03/04/2020 tarihinde kayda giren dilekçe ile anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
22/06/2012 tarih ve 28331 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun;
"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,
(1) Bu Kanunun amacı, hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesinde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.
... hükmüne;
"Arabulucular siciline kayıt şartları" başlıklı 20. maddesinde,
"(1) Sicile kayıt, ilgilinin Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurması üzerine yapılır.
(2) Arabulucular siciline kaydedilebilmek için;
a) Türk vatandaşı olmak,
b) Mesleğinde en az beş yıllık kıdeme sahip hukuk fakültesi mezunu olmak,
c) Tam ehliyetli olmak,
ç) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak,
d) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak,
e) Arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Bakanlıkça yapılan yazılı ... sınavda başarılı olmak,
gerekir.
..." hükmüne;
"Arabulucular sicilinden silinme" başlıklı 21. maddesinde,
"(1) Daire Başkanlığı, arabuluculuk için aranan koşulları taşımadığı hâlde sicile kaydedilen veya daha sonra bu koşulları kaybeden arabulucunun kaydını siler.
..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemde, davacının 6325 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendindeki şartı sağlamadığı ifade edilmiş; davalı idarenin savunma dilekçesinde bu şartın sağlanamamasına neden olarak İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma sayılı dosyasında devam eden soruşturma gerekçe gösterilmiş; İdare Mahkemesince de İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma sayılı dosyası ile Adana Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma sayılı dosyasında devam eden soruşturmalar gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı idare tarafından İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma dışında başka bir soruşturmadan bahsedilmediği, davacı tarafından ise İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği belirtilmiş; ancak buna ilişkin bir belge dosyaya eklenmemiştir.
Bu durumda, davacının arabulucular siciline kayıt şartlarından biri olan "terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak" şartını taşımadığına gerekçe gösterilen soruşturma(lar) sonucunda davacı hakkında bir karar verilip verilmediği, verildiyse bu karar(ların) kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.