DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/3237 E.  ,  2023/8212 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/3237
Karar No : 2023/8212

KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı … / …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Huk. Müş. …

İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin 22/02/2021 tarih ve E:2016/10185, K:2021/659 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yalova ili, Altınova ilçesi, Merkez bucağına bağlı Tavşanlı beldesi ile Çiftlikköy ilçesi, ... bucağına bağlı … köyü arasında kalan iki ilçe sınırının belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı müşterek kararnamenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin, yargı kararlarında belirtilen gerekçeler ile Sınır Anlaşmazlığı, Mülki Ayrılma ve Birleşme ile Köy Kurulması ve Kaldırılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesis edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usûle uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin tesisinden önceki süreçte karar verilen ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında kendilerinin taraf olmadığı, anılan davanın kendilerine ihbar edilmediği ve davaya müdahil olamadıklarından delil sunma imkanı verilmeden davanın sonuçlandığı, sınırın doğal yapıya uyulmaksızın Denizçalı köyünün iddiaları doğrultusunda çizildiği, bilirkişi heyeti oluşturulurken Yalova dışından bir heyet oluşturulmasının tarafsız bir tespit yapılması için elzem olduğu, Mahkemece itirazlar değerlendirilmeden sınırın hukuka uygun olduğunun belirtilmesi ve esasa yönelik iddia ve itirazların tartışılmamasının hukuka aykırı olduğu, Topçular Vapur İskelesinin evveliyatından beri Tavşanlı Belediyesi sınırları içerisinde kaldığı, iki birim arasındaki doğal sınırın Handeresi olduğu, sınırın büyük çoğunluğunda bunun esas alındığı; ancak nedense Yalova-İzmit karayoluna yaklaştıkça Handeresi sınırından ayrılarak Topçular vapur iskelesi Denizçalı köyü sınırlarında kalacak şekilde sınır çizildiği, onay süreci tamamlanmayan 1/50.000 ölçekli Yalova Çevre Düzeni Planında anılan iskelenin Tavşanlı sınırlarında yer aldığı, 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında da sınır olarak Handeresi'nin kabul edildiği, 2012 yılında Taşköprü sınırları içine katılan bazı kısımlara Taşköprü Belediyesinin uzak olması nedeniyle su ve diğer belediye hizmetlerini sunamadığı, 2020 yılında bile vatandaşlara bu tür hizmetlerin Tavşanlı Belediyesinden alınmasının tavsiye edildiği, geçmiş yıllarda bu bölgedeki işletmelerin idarelerince ruhsatlandırıldığı, mevzuat gereğince sınırın değişmezliği kuralına aykırı hareket edildiği, dava konusu kararın hukuka aykırı olduğu, onama kararının kaldırılması ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu kararnamede sınırın değişmezliği kuralına aykırı hareket edilerek beş yıl geçmeden sınır değişikliği yapıldığı iddia edilmişse de dava konusu kararnamenin belediye sınırlarını belirlemek amacıyla değil ilçe sınırlarını belirlemek amacıyla çıkarıldığı, idareye verilen görev ve yetkiler kapsamında tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, davacının karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Kararın düzeltmesi isteminin kabulü ile onama kararı kaldırılarak davacının temyiz isteminin yeniden incelenmesi sonucunda İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 22/02/2021 tarih ve E:2016/10185, K:2021/659 sayılı kararı kaldırılarak davacının temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Yalova il sınırları içinde yer alan … köyü ile … beldesi arasındaki ilçe sınırının belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle Taşköprü Belediye Başkanlığı tarafından açılan dava sonucunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı iptal kararı ile yine aynı işleme karşı Denizçalı Köyü Muhtarlığı tarafından açılan dava sonucunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı iptal kararı dikkate alınarak; Yalova ili, Altınova ilçesi, Merkez bucağına bağlı Tavşanlı beldesi ile Çiftlikköy ilçesi, ... bucağına bağlı … köyü arasında kalan iki ilçe sınırının belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı müşterek kararname imzalanmıştır.
Anılan kararname 28/12/2012 tarih ve 28511 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Davacı tarafından, 11/01/2013 tarihinde kayda giren dilekçe ile söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
… İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı iptal kararının maddi olay ve gerekçe kısmı şu şekildedir:
"...Dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu Denizçalı köyü ile Tavşanlı köyü arasındaki ilk sınır 1934 yılında belirlenerek tapuya kayıt edildiği,1935 yılında ise Yalova ilçesine bağlı Taşköprü ve Kabaklı köyleri ile Karamürsel ilçesine bağlı Tavşanlı ve Denizçalı köyleri arasında kalan sınırın belirlendiği, bu sınırın 7.8.1935 günlü Karamürsel idare kurulu kararı ile ayrıca kabul edildiği,1968 yılında ise Denizçalı köyünün Karamürsel ilçesinden ayrılarak İstanbul ili Yalova ilçesine bağlandığı, iki il sınırında bağlılık değişikliği nedeniyle yeniden bir sınır çizilmediği, daha sonra bölgede feribot iskelesi yapımı nedeniyle sınır uyuşmazlığı çıktığı, gerek valiliklerce gerekse merkez kurulunca iki köy arasında sınır uyuşmazlığı bulunmadığı, uyuşmazlığın feribot iskelesinin bulunduğu yeri ilçelerin kendi sınırları içine almak istemelerinden doğduğu, iki köy arasındaki sınırın denizden başlayarak Handeresi boyunca içeriye doğru devam ettiği, adı geçen köyler arasında 1934 yılında çizilen sınır dışında bir sınır bulunmadığı, 1935 yılında çizilen sınırın ise Karamürsel ilçesinin Tavşanlı ve Denizçalı köyleri ile Yalova ilçesinin Taşköprü ve Kabaklı köyleri arasında iki ilçe sınırını belirlediği,1968 yılında Denizçalı köyünün Yalova ilçesine bağlanmasından sonra artık 1935 yılında çizilmiş olan sınırın iki ilçe arası sınır olarak bir geçerliliği kalmadığı gerekçesiyle Danıştay 8. Dairesinin 18.2.1991 tarih ve E:1988-128,K:1991-310 sayılı kararıyla iptal edildiği, bu karar üzerine İstanbul ve Kocaeli Valilikleri İdare Kurullarınca oluşturulan komisyonlar tarafından mahallinde yeniden inceleme yapıldığı, ancak tarafların anlaşamaması üzerine 25.07.1994 tarihli tutanağın düzenlenerek İl İdare Kurullarınca değerlendirmeye alındığı, İstanbul Valiliği İl İdare Kurulunun … gün ve … sayılı kararı ile yeni bir sınırın çizildiği, ancak işlemler devam etmekte iken 06.06.1995 gün ve 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Yalova'nın il olduğu, Denizçalı Köyünün Çiftlikköy İlçesine, Tavşanlı Köyünün Altınova ilçesine bağlandığı ve her iki ilçenin de Yalova iline bağlanarak bağlılık durumunun değiştiği, daha sonra Tavşanlı Köyünün Belediye olduğu, son olarakta Denizçalı Köyünün Çiftlikköy ilçesine bağlı Taşköprü Belediyesi sınırları içine alındığı,kurullarınca mahallinde yapılan incelemede Tavşanlı Belediyesi ile Denizçalı Köyü arasındaki sınırın başlangıç noktasında yer alan Kelebekli Göl taraf belde ve köylerin bilirkişilerince farklı yerlerde gösterildiği, beli sınırda anlaşma sağlanamamsı üzerine 24.05.2005 tarih ve 26.08.2005 tarihli anlaşmazlık tutanaklarının düzenlendiği, daha sonra aynı yerle ilgili 29.8.2008 tarihli merkez komisyonu kararı ile sınır konusunda teklif getirildiği, bu doğrultuda il idare kurulunca belirlenen sınır, Yalova il genel meclisinde aksi yönde karara bağlanarak İçişleri Bakanlığına gönderilmesi sonrasında tesis edilen işleme karşı iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın niteliği gereği, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilerek,23.10.2009 tarihinde yapılan keşif sonrasında 25.11.2009 tarihinde mahkememize sunulan bilirkişi raporunda özetle;
'uyuşmazlığın çözümünde esas teşkil edecek olan 1934 yılında çizilen sınırnamede sözü edilen Kelebekli gölün zeminde görülmediği, sınır ihtilafının Topçular feribot iskelesinin bulunduğu alanda yoğunlaştığı, halen yürürlükte olan 1934 tarihli sınırın, 1956 tarihli kadastro çalışma alanı sınırının, orman sınırının ve Danıştayca görevlendirilen bilir kişilerce düzenlenen krokilerdeki sınırın genellikle aynı noktalardan geçtiği, Topçular feribot iskelesinin … köyü, … pafta,… ve … nolu parsellerin ifrazından oluşan …,… ve … nolu parseller içerisinde kaldığı, sınırın başlangıç noktasının 1934 tarihli hudutnamede de kelebeklİ göl olduğu açıkça belirtildiği, ancak tarafların söz konusu gölün yerini farklı tarif ettikleri, dolayısıyla gölün yerinin tespitinin uyuşmazlığın çözümünde büyük önem arzettiği belirtilmiştir. Bu doğrultuda, davanın taraflarının hemfikir olduğu Kelebekli gölün Handeresinin doğusunda olduğu tespitinden yola çıkarak,1958 tarihli haritada Han deresinin denizle birleştiği yerin hemen doğusunda yoğurthane evleri bulunduğu,1935 tarihli hudut namede de söz konusu yerin yoğurthane mevkii olarak belirtildiği, burdan yola çıkarak feribot iskelesinin bu evlerin yerine yapıldığı, bu evlerin gölün üzerinde olamayacağından, gölün de bu evlerin doğusunda yer alması gerektiği, bu durumda gölün şu an zeminde feribot iskelesinin doğusunda yer alması gerektiği, sınırın başlangıç noktasının bu şekilde tespit edilmesi gerektiği, feribot iskelesinin denizçalı köyü sınırları içinde kaldığı, söz konusu sınır değişikliğini gerektirecek idari ve coğrafi bir zorunluluk bulunmadığı' yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir. Her ne kadar, bilirkişi heyetinde yeralan emekli vali yardımcısı ve avukat olan bilirkişi tarafından kelebekli gölün arz üzerindeki yerinin kaybolduğundan bahisle sınırın sabit noktalardan geçirilmesi gerektiği belirtilmiş, Topçular iskelesine tüm hizmetlerin Altınova ilçesi Tavşanlı belediyesince yapıldığı gerekçesiyle Topçular iskelesinin batısından başlayarak sınırın çizilmesi gerektiği' yönünde aksi yönde görüş belirtilmiş ise de, söz konusu görüş harita kadastro mühendislerinden oluşan diğer bilirkişilerin yapmış oldukları tespitler karşısında, somut ve hukuken kabul edilebilir nitelikte olmayan soyut değerlendirmeler olduğu sonucuna varıldığından bu yöndeki görüş mahkememizce dikkate alınmamıştır.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliği sonrasında yapılan itirazlar yeniden keşif ve bilir kişi incelenmesini gerektirecek veya ek rapor istenmesini gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu edilen sınırın belirlenmesinde bilirkişi raporunda belirtilen hususların gözardı edildiği, bölgenin sınırın belirlenmesine esas olacak idari, coğrafi ve sosyoekonomik sebeplerin mahkememize sunulamaması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır."

İLGİLİ MEVZUAT:
07/04/1924 tarih ve 68 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 442 sayılı Köy Kanunu'nun 5. maddesinde,
"İki köy arasında nizalı sınırların çizilmesi için Hükümetin emriyle iki köy heyeti ihtiyariyesi bir araya toplanarak işin kendi aralarında düzeltilmesi için çalışılır. Gene uzlaşamadıkları halde idare meclisi tetkikat ve tahkikat yaparak altı ay içinde doğrudan doğruya sınırı çizer ve bu kati olur. Beş sene müddetle değiştirilemez.
Bir köy sınırı; bu kanun mucibince çizildikten beş sene sonra hasıl olacak lüzum ve ihtiyaç üzerine ihtiyar meclisi sınırın büyültülüp küçültülmesi için müracaatta bulunabilir. Şayet bu sınırın büyütülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunmuyorsa vilayet veya kaza idare meclisleri karariyle sınır tashih olunur ve tasdikli deftere yazılır.
Sınırın büyültülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunuyorsa bu maddenin birinci fıkrasına göre mesele halledilir." düzenlemesi yer almıştır.
11/05/1988 tarih ve 19811 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sınır Anlaşmazlığı, Mülki Ayrılma ve Birleşme ile Köy Kurulması ve Kaldırılması Hakkında Yönetmelik'in;
"Müracaat ve İlk İnceleme" başlıklı 5. maddesinde,
"5442 sayılı İl İdaresi Kanunu kapsamına giren sınır anlaşmazlıklarıyla ilgili olarak valiliklere intikal eden müracaatlar üzerine valilikçe;
A) İhtilaflı yerde daha önce 5442 sayılı İl İdaresi Kanununa, 442 sayılı Köy Kanununa veya 1580 sayılı Belediye Kanununa göre çizilmiş bir sınırın mevcut olup olmadığı araştırılır.
B) İhtilaflı yerde daha önce kararname ile çizilmiş bir sınır bulunup bulunmadığının kesin olarak belirlenmesi amacıyla Bakanlıktan arşiv incelemesi istenir.
C) Bu şekilde çizilmiş bir sınır varsa uygulama imkanlarının bulunup bulunmadığı araştırılır. Uygulama imkanları bulunamıyor ve yeniden sınır çizilmesi gerekiyorsa bunun hukuki bir idari sebepleri açıklığa kavuşturulur.
D) Anlaşmazlığın orman, mer'a, otlak, yaylak, kışlak veya su anlaşmazlığı mahiyetinde olup olmadığı araştırılır. Anlaşmazlığın bu gibi sebeplerden kaynaklandığı anlaşılırsa dosya düzenlenmez ve ihtilafın 5442 sayılı Kanun kapsamı dışında olduğu belirtilerek sözü edilen konularla ilgili mevzuata göre işlem yapılmasının gerektiği taraflara duyurulur" düzenlemesine;
"Yetkili Kurulların İncelemesi" başlıklı 8. maddesinde,
"İl idare kurulları karar vermeden önce, bizzat veya görevlendirecekleri komisyon marifetiyle, sınır anlaşmazlıklarını yerinde incelemek zorundadırlar.
İl idare kurullarının hazırladığı dosya, valilikçe il genel meclisine gönderilir. İl genel meclisi dosya üzerinde karar verebileceği gibi, genel meclisce lüzum görülmesi halinde, yerinde de inceleme yaptırabilir.
İhtilafın birden fazla il arasında olması halinde, ilgili illerin idare kurulları veya görevlendirecekleri komisyonlar önceden sağlanan mutabakat çerçevesinde, anlaşmazlık mahallinde buluşarak müştereken inceleme yaparlar. Bir sınır çizgisi üzerinde anlaşmaları halinde anlaşma tutanağı, anlaşamamaları halinde ise anlaşmazlık tutanağı düzenlerler ve kendi illerinin idare kurulu başkanlıklarına teslim ederler.
İki il yetkililerinin, anlaşmazlığı yerinde incelemek üzere, bir araya gelmeleri mümkün olmazsa, buluşmama sebebini açıklayan bir tutanak tutulur ve tek yönlü inceleme yapılır. Hazırlanan tutanak rapor ve krokiden birer örneği karşı il valiliğine gönderilir." düzenlemesine;
"Yetkili Kurullarca Yapılacak İnceleme Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar" başlıklı 9. maddesinde,
"Yetkili kurullar sınır anlaşmazlığıyla ilgili olarak, aşağıda yazılı esaslara uygun şekilde inceleme yaparlar ve dosya düzenlerler:
A) Anlaşmazlık çıkan sınırla ilgili olarak önceden 5442 sayılı İl İdaresi Kanununa, 442 sayılı Köy Kanununa ve 1580 sayıl Belediye Kanununa göre çizilmiş bir sınır bulunup bulunmadığını taraflardan sormak suretiyle araştırırlar. Varsa asılları veya örnekleri dosyasına eklenir.
B) Anılan kanunlara uygun şekilde çizilmiş sınırlar varsa, bunların toprak üzerine uygulanabilirliğinin bulunup bulunmadığını araştırırlar. Uygulanabilirliği varsa 4 üncü madde çerçevesinde yeni bir sınır tespitinin gerekli olup olmadığının valilik ve Bakanlıkça belirlenmesi için yeni bir talimat verilinceye kadar, incelemeyi durdurur ve durumdan valiliği, valilikler de Bakanlığı haberdar ederler. Uygulanabilirliği yoksa yeniden sınır çizilmesini gerektiren coğrafi, sosyal, ekonomik, hukuki ve idari sebepleri belirlerler. Teklif edilen yeni sınır çizgisi ile ilgili değişiklik gerekçeleri açıkça gösterilir.
C) 5442 sayılı İl İdaresi Kanununa göre çizilen sınırlar aynı zamanda idari ve adli kuruluşların görev, yetki ve sorumluluk alanlarını da belirlediğinden, yeni sınır çizilirken idari birimler arasında toprak boşluğu kalmayacak şekilde teklifte bulunulur.
D) Teklif edilen sınır çizgisinin başlangıç ve bitiş noktalarının netlik ifade etmesine dikkat edilir. Sınırların bayır, sırt vb. gibi netlik ifade etmeyen yerlerden başlatılması ve böyle yerlerden bitirilmesi yoluna gidilmeyip belli noktalar tercih edilir.
E) Köy Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtildiği üzere, eskiden beri bir köyün malı sayılan bütün tarla, bağ, bahçe, çayır, zeytinlik, palamutluk, baltalık ve otlakların imkanlar ölçüsünde aynı köyün sınırı içinde kalmasını sağlayacak biçimde sınır çizgisi teklif edilir.
F) Sınırın başlangıç ve bitiş noktalarının diğer köylerin sınırı ile çakışıp çakışmadığını incelerler. Çakışıyorsa veya böyle bir ihtimal varsa yada başka sebeplerle gerek görülürse, ilgili köy veya köylerin yetkilileri de çağrılarak görüşleri alınır.
G) Yeni sınır çizgisi tespit edilirken “hattı-balayı” (doruk çizgisi; tepelerin en yüksek noktasından geçen hayali çizgi) ve “sırtı takip ederek” gibi tariflere yer verilirse, bu eğrilerin (münhanilerin) sınır krokileri üzerinde açıkça görülecek biçimde çizilmesi ve yollarla eğrilerin birbirine karışmamaları için değişik renklerle işlenmesi sağlanır.
H) Yetki kurullarca teklif edilen sınırla ilgili olarak düzenlenen krokilere sınır noktalarının 1/25.000 ölçekli paftadaki adı yazılmakla birlikte, eğer varsa mahalli adı da parantez içinde gösterilir. Sınır noktalarının paftada yazılı bir adı olmadığı takdirde varsa mahalli adı yazılır.
I) Yetkili kurullarca sınır tespit noktaları olarak teklif edilen fakat, 1/25.000 ölçekli paftada görülmeyen sınır noktaları krokisine işaretlenir ve 1/25.000 ölçekli paftada görülen belli noktalara göre de tarifi yapılır.
J) Teklif edilen sınır noktaları 1/25.000 ölçekli paftada görülen arazi yüzeyine uygun şekilde tarif edilir, “krokide gösterildiği gibi” ifadeler kullanılmak suretiyle krokiye atıfta bulunulmaz.
K) Teklif edilen sınır noktaları arazi üzerinde belirli olan noktalardan geçirilir. “Dumanlı Sırt”, “Altyazı Düzü”, “Kıraç Mevkii” gibi geniş bir alanı kapsayan mevkiler sınır noktası olarak gösterilmez. Sınırın böyle bir geniş alandan geçirilme mecburiyeti varsa, bu saha içerisinde belirli ve değişmez bir nokta bulunarak tarifi yapılır.
L) Teklif edilen sınır çizgisi 442 sayılı Köy Kanunu ile 1580 sayılı Belediye Kanununda da belirtildiği gibi dere, tepe, yol, menfez, köprü, kuyu ve çeşme gibi sabit nokta ve yerlerden geçirilir. Mesela; “Murat’ın Tarlası”, “Ahmet’in Ağılı” gibi sınır noktaları değişmez sınır noktaları olarak kabul edilmez. Gene “Hüseyin’in Tarlası”, “Etkinlik Mevkii” (A) veya (B) köyünde kalacak biçimdeki ifadelerle şartlı sınır çizgisi teklifi yapılmaz.
İhtilaflı sınır üzerinde belirli ve değişmez noktalar aranır ve krokisinde gösterilir. Bulunamadığı takdirde, bu durum açıklanır ve beton kazıklarla değişmez noktalar tespit edilerek 1/25.000 ölçekli paftada görülen belirli noktalara göre bu noktaların tarifi yapılır. Kadastro ve tapulama komisyonlarının diktiği poligon taşları bu Yönetmeliğin amacına uygun belirli ve değişmez sınır noktası olma özelliğini taşımadıklarından, bu taşlardan geçen binsınır hattı teklifi yapılmaz.
M) Sınırların açık şekilde çizilmesi zorunludur. Bu sebeple “A” deresini takiben “X” tepesi denildiğinde sınırın, “A” deresinin hangi noktasından ayrılarak “X” tepesine ulaşacağı 1/25.000 ölçekli pafta üzerindeki değişmez ve belirli noktalar yardımıyla açıklanır.
N) Sınır, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan nehirler için talveg (bir derenin en büyük eğim çizgisi olup, sular o çizgi boyunca akar) çizgisi şeklinde, göller için gölün iki yakasında belirlenen ve 1/25.000 ölçekli paftada görülen değişmez ve belirli iki nokta arasındaki doğru hat biçiminde çizilir. (22/3/1971 tarih ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu’nda belirlenen esaslar göz önünde bulundurulur.)
O) Sınır çizgisini iki nokta arasında bir eğri şeklinde çizmek gerektiğinde bu bükülme ve kırılma noktaları araziye ve 1/25.000 ölçekli paftaya göre ayrıca tarif edilir.
P) Anlaşmazlık konusu olan sınır, bir yayladan geçiyorsa, bu yayla ile sınır irtibatı ve faydalanma hakkı bulunan köylerle, sınır irtibatı olmadığı halde, eskiden beri bu yayladan faydalanan diğer köy yetkilileri de dinlenir.
R) Sınır anlaşmazlığı bulunan yerde Devlet ormanı bulunuyorsa, inceleme sırasında orman teşkilatından da eleman alınarak görüşlerinden faydalanılır. Ancak ormandan faydalanmayı A veya B köyüne bırakma şartı ile bir sınır teklifi yapılamaz." düzenlemesine;
"Sınırın Toprak Üstüne Uygulanması" başlıklı 13. maddesinde,
"Anlaşmazlık konusu sınır, üçlü kararnameyle belirlendikten ve Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra, kararname ile krokisi Bakanlıkça ilgili valiliğe veya valiliklere gönderilir.
Valiliklerce kararnamenin topraküstü uygulaması yapılır. Topraküstü uygulamasının yapılışı sırasında taraf köy ve beldelerin yetkililerinin hazır bulunması sağlanır ve teknik elemanların da yardımı ile kararnamede belirtilen sınır çizgisi taraflara arazi üzerinde gösterilir.
İki il arası sınırlarda, sınırın toprak üstüne uygulanması, iki il valiliğince birlikte yapılır.
Yapılan yazılı duyuruya rağmen taraf köy ve belediyelerden birinin veya her ikisinin topraküstü uygulamasına katılmadıkları hallerde, valilikler doğrudan topraküstü uygulamasını yaparlar, uygulama tutanağının bir örneğini katılmayan tarafa tebliğ ederler.
Topraküstü uygulamasının yapıldığına dair tutanağın bir örneği Bakanlığa gönderilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu sınır tespiti ve önceki tespitler, Topçular Vapur İskelesinin sınırın neresinde kalması gerektiği noktasında anlaşmazlıklar bulunması nedeniyle davalara konu olmaktadır.
Dava konusu edilen kararname ise yukarıda alıntılanan ... İdare Mahkemesi kararlarına dayandırılmaktadır.
Bakılan davalarda, işbu davanın davacısı Tavşanlı Belediye Başkanlığı davaya müdahil olmadan keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış, sonucunda bir karara varılmıştır. Davacı belediye tarafından, bu davada ileri sürülen iddialar kesin hükmün varlığı nedeniyle değerlendirmeye alınmamıştır. Davacının ileri sürdüğü iddiaların yerinde olduğunu peşinen kabul etmek bu aşamada mümkün değildir. Bu iddiaların araştırılmaya ve incelenmeye değer olduğu ise açıktır. Ayrıca, .... İdare Mahkemesinin ilgili dosyasında bilirkişiler arasında sınırın belirlenmesi konusunda görüş ayrılığı olmuştur.
Bu durumda, öncelikle, bakılan davada verilecek kararın sonucundan etkileneceği kanaatine varılan köy veya beldeler var ise davanın anılan kamu tüzel kişilerine ihbar edilmesi, ardından sınırın tespiti hususunda alanında uzman bilirkişilerden oluşturulacak bir heyet ile keşif yapılması, her iki tarafın değerlendirmeye değer iddialarını da karşılayacak şekilde bilirkişi raporu hazırlanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 13/12/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.