DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/1929 E.  ,  2023/7923 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1929
Karar No : 2023/7923

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından; hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni verilmemesi yolunda tesis edilen Şanlıurfa Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun 18/08/2018 tarih ve 2018/930/70 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının terör suçları kapsamında hakkında yürütülen soruşturma ve bu soruşturma nedeniyle de adli kontrol tedbirinin uygulanması ve yurtdışına çıkış yasağı konulması; FETÖ/PDY terör örgütüne müzahir terör örgütü ile irtibatlı, iltisaklı olduğu için KHK ile kapatılan işyerlerinde çalıştığına ilişkin sigorta kaydının olması ve müflis Bank Asya kayıtlarında davacı adına açılmış 08/01/2014 tarihli bir hesaba rastlanılması karşısında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacıya özel güvenlik kimlik kartı ile çalışma izni verilmemesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği isnadıyla hakkında açılan ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının beraat ettiği ve verilen bu kararın da kesinleştiği, davalı idarece bahsi geçen mahkeme kararı dışında davacının iltisak/irtibatını ortaya koyabilecek başkaca herhangi bir belgenin dava dosyasına sunulmadığı, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılamasının yapıldığı davada kesinleşmiş mahkeme kararı ile beraat ettiği ve ceza yargılaması dışında terör örgütlerine iltisak veya irtibatını gösteren herhangi bir tespitin de olmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından; hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde "... Ağır Ceza Mahkemesince "FETÖ/PDY terör örgütü propagandası yapmak" suçundan işlem yapıldığının, adli kontrol tedbiri uygulanarak yurt dışı çıkış yasağı konulduğunun, kendisine ait sosyal paylaşım sitesi hesabından örgütün yayın kuruluşu olan Zaman Gazetesi'nin haberlerini paylaştığının, Bylock kaydına rastlanıldığının ve örgüte müzahir kuruluş olarak değerlendirilerek 670 Sayılı KHK ile kapatılan Satürn Özel Eğitim Ltd. Şti. isimli firmada 09/04/2014 - 31/10/2014 tarihleri arasında sigorta kaydının bulunduğunun" tespit edildiğinden bahisle güvenlik soruşturması olumsuz değerlendirilerek özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izni verilmemesi yolunda tesis edilen Şanlıurfa Valiliği Özel Güvenlik Komisyonu kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.
...
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.
g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine; 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.
Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükümlerine; aynı maddenin, 680 sayılı KHK'nin 70. maddesi ile eklenen 6. fıkrasında, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde "... Ağır Ceza Mahkemesince "FETÖ/PDY terör örgütü propagandası yapmak" suçundan işlem yapıldığı, adli kontrol tedbiri uygulanarak yurt dışı çıkış yasağı konulduğu, kendisine ait sosyal paylaşım sitesi hesabından örgütün yayın kuruluşu olan Zaman Gazetesi'nin haberlerini paylaştığı, Bylock kaydına rastlanıldığı ve örgüte müzahir kuruluş olarak değerlendirilerek 670 Sayılı KHK ile kapatılan Satürn Özel Eğitim Ltd. Şti. İsimli firmada 09/04/2014 - 31/10/2014 tarihleri arasında sigorta kaydı bulunduğu" tespitleri sebebiyle güvenlik soruşturması olumsuz değerlendirilerek özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izni verilmemesine dair ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği, davacı hakkında Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığınca ... numarasıyla başlatılan soruşturma sonucunda 26/09/2018 tarihinde "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan iddianame düzenlendiği, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararıyla mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, somut ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesiyle davacının beraatine karar verildiği görülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin sebebi olarak FETÖ/PDY terör örgütüne irtibatı, iltisakı ve mensubiyetine yönelik davacı hakkında elde edilen tespitler gösterilmiş olup, işlemde davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde ve (h) bendinde düzenlenen şartları sağlamadığından güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesi hususuna dayanılmıştır.
Bu durumda, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçu nedeniyle yapılan bir soruşturmanın bulunduğu ve soruşturmanın dava konusu işlem tarihinde derdest olduğu dikkate alındığında, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi ve 11. maddesinde belirtilen şartları taşımadığı sabit olan davacıya özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izni verilmemesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, dava konusu işlemin bir diğer sebep unsurunun davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesi olduğu görülmektedir.
İşlemin sebeplerinden biri olan güvenlik soruşturması açısından, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde düzenlenen "güvenlik soruşturması olumlu olmak" şartı Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42 K:2022/45 sayılı kararı ile "Mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden" iptal edilmiş, söz konusu karar 30/06/2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan iptal hükmünün işleme etkisinin ne olacağı hususuna gelince, söz konusu iptal kararının, 5188 sayılı Kanun'da düzenlenen güvenlik soruşturmasının olumlu olması koşulunun iptali yönünde olmayıp, mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturmaları ile sınırlı olarak verildiği görülmektedir.
5188 sayılı Kanun'un çalışma şartlarını düzenleyen 10. maddesinde hangi ceza mahkemesi mahkumiyet kararlarının ve hangi suçlardan soruşturma ve kovuşturma altında bulunmanın özel güvenlik görevlisi olmaya engel olduğunun belirlendiği ve 11. maddesinde çalışma izni verileceklere ilişkin koşullara yer verildiği, söz konusu şartların yanında ayrıca güvenlik soruşturması olumlu olmak şartının da sağlanmasının arandığı, dolayısıyla Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararının işlemin yasal dayanağının kalmadığı şeklinde yorumlanamayacağı, zira işlemin sebeplerinden birinin dayanağının Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olmasının diğer sebebin iptali sonucunu doğurmayacağı, Anayasa Mahkemesi kararı ile 4045 sayılı Kanuna dayalı olarak yapılan güvenlik soruşturmaları açısından verilen iptal kararı dava konusu işlemin sadece bir sebebini hukuka aykırı hale getirmiş olsa da diğer sebep açısından işlemin hukuka ve mevzuata uygun bulunduğu, başka bir ifadeyle, Kanunda sayılan suçtan derdest soruşturmanın bulunması hasebiyle güvenlik soruşturmasına yönelik verilen iptal kararının işlemi hukuka aykırı kılmayacağı açıktır.
Bu nedenle temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine gönderilmesine, 06/12/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.