DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/1183 E.  ,  2023/6772 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1183
Karar No : 2023/6772

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından, Batman ili, Merkez, … köyünden terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığından bahisle malvarlığına ulaşamaması ve mallarının zarara uğraması nedeniyle 5233 sayılı Kanun kapsamında zararlarının karşılanması istemiyle yapılan başvuru üzerine 244.805,55 TL ödenmesine karar verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile 10.000,00 TL manevi tazminatın köyden göç edilen tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, uyuşmazlık konusu olayda her ne kadar davacı vekili tarafından, hazırlanan sulhnameyi ihtiraz-ı kayıt ile imzalama olanağı tanınmaması nedeniyle 29/11/2018 tarihinde davalı idareye başvurulmuş ise de, dava konusu işlem ile davacıya 244.805,55 TL ödenmesine karar verildiği, bu tutarın davacı tarafından kabul edilerek uğranılan zararın tamamının karşılandığını belirten sulhnamenin davacı vekili tarafından 06/12/2018 tarihinde imzalandığı, sulhnamenin 25/12/2018 tarihinde Vali tarafından onaylandığı, dolayısıyla uyuşmazlığın sulhen sona erdirildiği dikkate alındığında, bu aşamadan sonra dava açılması hukuken mümkün olmadığından dava konusu işlem açısından davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacının 10.000,00 TL manevi tazminat talebine gelince, işbu davanın evveliyatının Mahkemelerinin E:… esasına kayıtlı dava dosyasına dayandığı, 20/01/2012 tarihinde kayıtlara giren dava dilekçesinde davacının manevi tazminat talebinde bulunmadığı, davacının şu andaki manevi tazminat isteminin de ikamet ettiği yerden ayrılmak zorunda kaldığı ve daha önce yaşadığı yerler ile malvarlığı zararına ulaşamadığından bahisle duyduğu acı ve ızdıraba dayandığı, isteminin süregelen yargılama sürecinde ortaya çıkmış olabilecek yeni bir manevi acı ve ızdıraptan da kaynaklanmadığı anlaşıldığından, manevi tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, sulhname ile zarar tam olarak karşılanmadığından ihtirazı kayıt konularak sulhnamenin imzalandığı, Anayasa Mahkemesi kararlarında da ihtirazı kayıtın sonuç doğuracağının belirtildiği, ihtirazı kayıt konulan zarar kalemleri yönünden yargı yolunun kapatılmasının hak arama hürriyetinin ihlali niteliği taşıdığı, manevi tazminat ödenmesi gerektiği, ilk davanın terörden zarar görüldüğünün ispatına yönelik olduğu, ilk davada işlemde esasa girilmediğinden manevi tazminatın dava konusu edilmediği iddialarıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın işlemin iptali istemine yönelik kısmının onanması, manevi tazminat istemine yönelik kısmının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Temyize Konu Kararın Dava Konusu İşlemin İptali İstemine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Manevi Tazminat İstemine Yönelik Kısmın İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Manevi zarar; kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, ölüm veya uğranılan diğer cismani zarar nedeniyle duyulan acı ve ızdırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmektedir. Kendisinin veya yakınlarının uğradığı tecavüz, saldırı veya meydana gelen bir ölüm olayı sonucunda; fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir.
Manevi tazminata hükmedilebilmesi için idarenin işlemi ya da eylemi sonucunda ağır bir elem ve üzüntünün duyulmuş olması veya şeref ve haysiyetinin rencide edilmiş bulunması gerekmekte olup, söz konusu olayda manevi tazminat koşullarının oluşmadığı sonucuna varıldığından, manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekmekte ise de temyizen incelenen kararın anılan kısmı sonucu itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının dava konusu işlemin iptali istemine yönelik kısmının ONANMASINA, manevi tazminat istemine yönelik kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/11/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.