DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/1111 E.  ,  2023/6699 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/1111
Karar No : 2023/6699

KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVACILAR) : 1- Kendi adına asaleten ...'a veraseten
...
2- ...
VEKİLİ : Av. …

KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
2- … Rektörlüğü / …
VEKİLİ : Av. ….
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN MÜDAHİL
(DAVALI YANINDA) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMLERİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kısmen onanmasına, kısmen bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 10/10/2019 tarih ve E:2019/6079, K:2019/6559 sayılı kararının; taraflarca ve müdahil tarafından aleyhlerine olan kısımlarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, murisleri ...'ın, SSK Bozyaka Hastanesinde (yeni adı Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi) 31/05/2002 tarihinde yapılan hatalı bel ameliyatı ve ameliyat sonrasında sevk edildiği Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinde zamanında gerekli müdahalelerin yapılmaması nedeniyle hayatını kaybettiği, olayda davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık toplam 6.558,41 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; olaya ilişkin olarak Adli Tıp 1. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 18/12/2002 tarihli rapor ve Yüksek Sağlık Şurasının 1-2/05/2008 tarihli kararında yer alan açıklamalar dikkate alındığında davacıların murisinin tedavisinde gereken dikkat ve özenin gösterilmediği, ölümünde davalı idarelerin ağır hizmet kusuru bulunduğu sonucuna varılarak çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere 30.000,00 TL manevi, 1.000,00 TL maddi tazminat ile murisin dava devam ederken ölen eşi ... için talep edilen 5.558,41 TL destekten yoksun kalma tazminatının kabulüne, murisin eşi için talep edilen manevi tazminat ile davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince; kararın kısmen onanmasına, kısmen bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME
TALEP_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, olayda idarelerin ağır hizmet kusuru olması ve yaşadıkları üzüntü karşısında hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğu, olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Sağlık Bakanlığı tarafından; yapılan ameliyatın usulüne uygun gerçekleştirildiği, ameliyat sonrası gelişen komplikasyonlara yönelik gerekli müdahalelerin yapıldığı ileri sürülmektedir.
Davalı Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü tarafından; hasta sevk edilirken Bozyaka Hastanesi tarafından, hastaya yapılan müdahalelerle ilgili kendilerine yeterli bilgi verilmediği, hastaya gereken tedavilerin uygulandığı ileri sürülmektedir.
Davalı Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü Yanında Müdahil tarafından; Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan soruşturma sırasında Ege Üniversitesinden alınan bilirkişi raporunda, olayda kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, söz konusu rapor ile Adli Tıp Kurumu raporu arasındaki çelişkiler giderilmeden eksik inceleme ile karar verildiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, davalı idarelerin ve davalı yanında müdahilin karar düzeltme istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idarelerden Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü ve davalı yanında müdahil tarafından, davacıların karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idarelerden Sağlık Bakanlığı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Kararın düzeltmesi isteminin kabulü ile kısmen onama, kısmen bozma kararı kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının kısmen düzeltilerek onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacıların karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 10/10/2019 tarih ve E:2019/6079, K:2019/6559 sayılı kararı kaldırılarak, tarafların ve müdahilin temyiz istemi yeniden incelendi:

A) Temyize Konu Kararın, Davacı ... Yönünden İncelenmesi:

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinde, "1. Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. 2. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin "yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen davalar; münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mameleki niteliğe dönüşen haklar da ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyası ve Uyap kayıtlarının incelenmesinden; davacılardan ...'ın Danıştay Onuncu Dairesinin 10/10/2019 tarih ve E:2019/6079, K:2019/6559 sayılı kararından sonra 26/07/2023 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, davacılardan ...'ın vefat ettiği ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, bu davacı yönünden, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

B) Temyize Konu Kararın, Davacı ... Dışındaki Diğer Davacılar Yönünden Maddi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davacı Hatice dışındaki diğer davacılar yönünden maddi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

C) Temyize Konu Kararın, Davacı ...'ın Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davacı ... yönünden manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

D) Temyize Konu Kararın, ... İçin Talep Edilen Manevi Tazminat İsteminin Reddine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:
Manevi zarar, kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, duyulan acı ve ıstırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmekte, fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir.
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ısdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar.
Türk Medeni Kanunu'nun 25/4. maddesinde, manevi tazminat isteminin, miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçemeyeceği düzenlenmiştir. Manevi tazminat hakkı kural olarak zarar görene ait bir hak olmakla birlikte zarar gören, ölmeden önce dava açmış veya dava açma iradesini açıklamışsa manevi tazminat isteme hakkının mirasçılarına intikal edeceği hususunda bir duraksama bulunmamaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davanın ilk olarak 25/04/2003 tarihinde İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ..., ... ve ... tarafından açıldığı, ... için eşinin desteğinden yoksun kalması nedeniyle 15.000,00 TL maddi ve eşinin ölümü nedeniyle yaşadığı üzüntü sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, dava devam ederken ...'ın 23/10/2005 tarihinde vefat ettiği, davacılar vekili tarafından 06/02/2006 tarihli duruşmada tek mirasçısı olan ...'ın mirasçı sıfatıyla davaya devam ettiğinin bildirildiği, Mahkemece verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
...'ın eşini 01/06/2002 tarihinde kaybettiği, kendisinin de 23/10/2005 tarihinde vefat ettiği gözetildiğinde ölünceye kadar eşinin ölümü nedeniyle üzüntü yaşadığı ve manevi zarara uğradığının kabulü gerekir.
Bu durumda; ...'ın, babası ... için mirasçı sıfatıyla talep ettiği manevi tazminat talebinin değerlendirilmesi gerekirken 23/10/2005 tarihinde vefat eden ... için manevi tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle talebin reddinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

E) Temyize Konu Kararın, Davacı ... Dışındaki Diğer Davacılar Yönünden Maddi Tazminat İsteminin Kabul Edilen Kısmı Nedeniyle Davacılar Lehine Hükmedilen Vekâlet Ücreti Yönünden İncelenmesi:

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
28/12/2013 tarih ve 28865 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Mahkeme kararı tarihi itibariyle uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 12. maddesinde; "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise " (1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Öte yandan Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünün 15. satırında; İdare ve Vergi Mahkemelerinde takip edilen davalar için ödenecek ücret duruşmasız ise (a) bendine göre 750,00 TL, duruşmalı ise (c) bendine göre 1.500,00 TL olarak belirlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılmakta olan dava, 6.558,41 TL maddi, 80.000,00 TL manevi tazminat istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince, duruşma yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulü kısmen reddine ve kabul edilen maddi tazminat yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre nispi olarak hesaplanan 787,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Kararın ilk derece yargılamasının …. İdare Mahkemesi tarafından duruşmalı olarak yapıldığı, 25/12/2013 tarihinde yapılan duruşmaya davacı vekilinin katıldığı görülmektedir.
Bakılan davada, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilerek Tarifenin üçüncü kısmına göre nispi olarak hesaplanan 787,00 TL vekalet ücretinin, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Tarifenin ikinci kısmında duruşmalı işler için belirlenen maktu vekalet ücretinin altında kalması nedeniyle duruşmalı işler için belirlenen 1.500,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 787,00 TL vekalet ücretinin davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, ... İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "787,00 TL" kısmının "duruşmalı işler için belirlenen 1.500,00 TL maktu vekalet ücretinin" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının;
a) Davacı ...'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı ...'ın kendi adına ve babası ... için mirasçı sıfatıyla talep ettiği maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısımlarının yukarıda belirtilen şekilde ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
b) 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi hükümlerinin uygulanmasını teminen ... yönünden BOZULMASINA,
c) Davacı ...'ın, babası ... için mirasçı sıfatıyla talep ettiği manevi tazminat talebinin reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/11/2023 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.