DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/8625 E.  ,  2023/5259 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/8625
Karar No : 2023/5259

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Prodüksiyon A. Ş.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı şirket tarafından; Kurum müfettişlerince yapılan denetim sonucu 206 kişinin sigortasız çalıştığının tespit edildiğinden bahisle bu kişilerin işe giriş bildirgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 338.364,00 TL idari para cezası uygulamasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesince; dava konusu işlemin başrol oyuncusu ve yardımcı oyunculara ilişkin kısmı yönünden; hukuki uyuşmazlığın davacı tarafından yapımı üstlenilen dizilerde dizi oyuncu sözleşmesi düzenlenerek "başrol oyuncusu" kadrosunda çalışanların hizmet sözleşmesine mi yoksa eser (istisna) sözleşmesine mi tabi olduğu ile ücret ödemesi yapılan "yardımcı oyuncuların" aylık on günden veya 75 saatten fazla çalışıp çalışmadığının somut olarak tespit edilip edilmediğinden kaynaklandığı, davacı şirket yetkilisinin ifadesinde ve dava dilekçesinde kısaca, "eser sahipleri ve telif hakkı olan senaristler, müzisyenler, yönetmen, başrol oyuncuları ile sözleşme yapıldığının, beş oyuncunun sabit (başrol) olduğunun, bölümlerde değişen oyuncuların bir kısmının kast ajanslarından temin edildiğinin, bu oyunculara fatura karşılığı ödeme yapıldığının, bir kısmının doğrudan temin edildiğinin, bu oyunculara gider pusulası ile ücret ödendiğinin ve söz konusu kişilerin aylık on günden fazla çalıştırılmadığının" ileri sürüldüğü, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile puantaj tablolarının incelenmesinden, idari para cezasına neden olan yardımcı oyuncuların ayda 10 günden veya 75 saatten fazla çalıştığı konusunda herhangi bir tespitin yapılmadığı/bulunmadığının ve başrol oyuncuları ile yapım şirketi arasındaki ilişkinin istisna (eser) sözleşmesi kapsamında olduğunun görüldüğü, kişi hakkında ceza yaptırımı uygulanabilmesi için fiilin, somut bilgi ve belge ile aksine ihtimal verilmeyecek şekilde ispatlanarak sübuta erdirilmesi ve bunun üzerine ceza yaptırımı uygulanması gerektiğinden, yardımcı oyunculara ilişkin raporda tespit edilen hususların açıkça ortaya konulamaması, başrol oyuncularının ise istisna (eser) sözleşmesi kapsamında olması nedeniyle verilen para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu para cezasının kameraman, ışıkçı, makyöz, kostüm, kameraman asistanı vb. set işçilerine ilişkin kısmı yönünden ise; uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirket yetkilisinin ifadesinde ve dava dilekçesinde kısaca, kameraman-kamera hizmetleri, ışıkçı-ışık hizmetleri, makyöz-makyaj hizmetleri, kostüm-köstüm hizmetleri, kameraman asistanı vb. hizmetlerin çeşitli firmalardan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirildiğinin ileri sürüldüğü, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile puantaj tablolarının incelenmesinden, idari para cezasına neden olan set hizmetlerinde çalışan kişilerin davacı şirkette çalıştıklarına ilişkin herhangi bir bilgi veya belge (maaş ödemesi, işçilerin ifadesi, tutanak vs.) bulunmadığının görüldüğü, bu durumda, kişi hakkında ceza yaptırımı uygulanabilmesi için fiilin, somut bilgi ve belge ile aksine ihtimal verilmeyecek şekilde ispatlanarak sübuta erdirilmesi ve bunun üzerine ceza yaptırımı uygulanması gerektiğinden, set çalışanlarına ilişkin raporda tespit edilen hususların açıkça ortaya konulamaması nedeniyle verilen para cezasının bu kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1/a bendi kapsamında sigortalı olabileceklerin çalıştıkları sanat kollarının Sosyal Sigorta İşleri Yönetmeliği'nin Ek-1'inde yer alan listede belirtilmiş olduğu, listede belirtilen sinema sanatçıları ve çalışanları, tiyatro, opera, bale sanatçıları ve çalışanları, müzik ve sahne sanatçıları v.b. kategoride çalışanların sigortalılığının ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısının 10 günden fazla ya da az olmasına göre değerlendirildiği, bu kapsamda 10 günden fazla çalışması olanların sigortalılığının işveren tarafından sağlanmasının gerektiği, Kurum tarafından sanatçıların sigortalılığına ilişkin 24/07/2012 tarih ve 13218530 sayılı Genel Yazı ile yapılan düzenleme uyarınca, yapımcı şirket adına bir eser üreten ve bu şekilde ürettiği eser nedeniyle eser sözleşmesinin tarafı olabilen, bireysel olarak yaptıkları bu işlerden dolayı serbest meslek faaliyeti yürütmesi nedeniyle doğan serbest meslek kazancı olan ve bu kapsamda, serbest meslek makbuzu veya fatura düzenleyerek çalışan senarist, özgün müzik yapımcısı, dialog yazarı, başrol oyuncuları gibi çalışanların yapım şirketi ile arasındaki ilişki istisna (eser) sözleşmesi kapsamında sayılarak 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olarak değerlendirileceği, ancak dava konusu olayda, işyeri yetkilileri tarafından ibraz edilen oyuncu sözleşmelerinin, 5510 sayılı Kanun'un Ek-6. maddesi kapsamında olmadığının belirlendiği, Kurum kayıtlarının incelenmesinde, Kuruma anılan Ek-6. madde kapsamında yapılmış bir başvurunun olmadığı, söz konusu sigortalıların Ek-6. madde kapsamında tescillerinin bulunmadığının görüldüğü, dolayısıyla, bahse konu oyuncuların tabi oldukları sigortalık yönünden anılan EK-6. madde kapsamında değerlendirilebilmeleri hukuken mümkün olmadığı halde Bölge İdare Mahkemesince aksi yönde yapılan değerlendirme neticesinde verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı, ayrıca işlemin dayanağı raporda 2014/5 sayılı Genelge'de sigortalı olamayacağı belirtilen senarist, yönetmen, özgün müzik yapımcısı, diyalog yazarı olan ve gider pusulası ile kendilerine telif ödemesi yapılan kişilere yer verilmediği, dolayısıyla, dava konusu cezanın bu kişiler yönünden uygulanmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.