DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/8230 E.  ,  2023/6205 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/8230
Karar No : 2023/6205

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; ... Turizm Seyahat Acentası için düzenlenmiş olan … tarih ve … sayılı seyahat acentası işletme belgesinin iptal edilmesine ilişkin, … tarih ve … sayılı işlem ile bildirilen, … tarih ve … sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirketin … Mah. … Bulvarı … Apt. No:… adresinde faaliyet gösterdiği, adres değişikliğine ilişkin yapılması gereken bildirimleri yapmadığı, bu nedenle tükenen acenta kuruluş teminatının tamamlatılmasına ilişkin bildirimin davacıya ulaşmadığı dolayısıyla davacının basiretli bir tacir olmanın gerektirdiği yükümlülükleri yerine getirmediği açık ise de, dava konusu seyahat acentası işletme belgesinin iptal edilmesi işleminin tebliğinin … Mah. Özgürlük Bulvarı Savaş Apt. No:65/5 adresinde yapıldığı göz önüne alındığında, 26/09/2017 tarihli tükenen acenta kuruluş teminatının tamamlatılmasına ilişkin bildirimin tebliğinin yapılması için yapılan adres araştırması sırasında sadece daire numaraları farklı olduğundan küçük bir araştırmayla davacının adresinin bulunabileceği, bu sebeple davacının mağduriyetine sebep olunduğu sonucuna ulaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından; teminatın tamamlanması yazısının tebliği için sicil gazetesindeki adrese gidildiği, adreste komşusunun şirketin taşındığını söylemesi üzerine tebligatın iade edildiği, yapılan adres araştırması neticesinde yeni adresin bulunamaması üzerine adrese gidilerek tebliğe ilişkin belgenin kapıya yapıştırılıp evrakın da muhtara bırakılması suretiyle usulüne uygun tebligat yapıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından; teminat tamamlama yazısının usulüne uygun tebliğ edilmediği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı ... İşletmeciliği ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti. belge sahipliğinde 4101 numaralı (A) grubu seyahat acentası işletme belgesi ile faaliyet gösteren "... Turizm" seyahat acentasının kuruluş teminatına davacı şirketin seyahat acentalığı faaliyetinden kaynaklanan borcundan dolayı ... İcra Dairesince haciz konulması üzerine, anılan teminatın paraya çevrilerek söz konusu icra dosyasına ödeme yapılması sonucu acentanın Bakanlık nezdinde kuruluş teminatının kalmadığı, kanunen verilmesi gereken teminatın davacı tarafından otuz günlük sürede tamamlanmaması sebebiyle de seyahat acentası işletme belgesinin iptal edilmesi neticesinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu'nun "Seyahat Acentalarının yükümlülükleri" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "Şubeleri de dahil olmak üzere adres değişikliklerini değişiklik yapılmadan en az on gün önce Bakanlığa bildirmek" hükmü; aynı fıkranın (e) bendinde, "Müşterileri ile biletlerini satacakları ulaştırma müesseselerine sunacakları hizmetler ve sigorta limiti kapsamındaki yükümlülükler hariç olmak üzere tüm seyahat acentalığı işlemlerinden doğacak yükümlülüklerini yerine getirmek, karşılığı olmak ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde Bakanlıkça paraya çevrilerek ilgililere ödeme yapılmak üzere seyahat acentasının grubuna göre asgari beşbin Yeni Türk Lirası azami otuzbin Yeni Türk Lirası arasında Bakanlıkça belirlenecek teminatı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 34 üncü maddesinde belirtilen değerler üzerinden vermek ve teminatın eksilmesi halinde, otuz gün içerisinde tamamlamak" hükmü ve 27. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Seyahat acentası işletmesi belgesi aşağıdaki hallerde iptal edilir:
1 - Bu Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uyarınca zorunlu sigortanın yaptırılmaması.
2 - Seyahat acentasının belge almaya esas niteliklerini kaybettiğinin veya bu Kanunda yer almayan faaliyetlerde bulunduğunun tespiti.
3 - Bu Kanunun 10 uncu maddesinin (b) veya (e) bendini ihlal eden bir fiilin tespiti." hükmü; 2. fıkrasında ise, "Bu madde uyarınca işletme belgesi iptal olunan seyahat acentalarının isimleri veya iltibasa yol açacak bir isim hiçbir seyahat acentasına yeniden verilemez. Birlikçe geçici ve uzun süreli üyelikten çıkarma cezası verilen seyahat acentalarının belgeleri, fiilleri bu maddenin (b) bendi uyarınca bir cezayı gerektirmiyorsa, geçici men süresince iptal edilir." hükmü yer almaktadır.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 21. maddesinde, "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina derse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. Muhtar, ihtiyar heyeti azaları, zabıta amir ve memurları yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine teslim edilen evrakı kabule mecburdurlar." hükmüne; "Adres değiştirmenin bildirilmesi mecburiyeti" başlıklı 35. maddesinde, "Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır. Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır. Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır. ..." hükmüne yer verilmiştir.
Seyahat Acentaları Yönetmeliğinin "Teminat karşısında alacaklıların durumu" başlıklı 32. maddesinde, "Kanunun 10 uncu maddesinin (e) bendi kapsamındaki acenta borçlarından dolayı, acentadan alacaklı olan gerçek veya tüzel kişilerin, alacağının acentanın kuruluş teminatından karşılanmasının ilgili icra dairesi tarafından istenilmesi hâlinde, Bakanlık bu tutarı, emrindeki teminattan öder ve durumu ilgili seyahat acentasına bildirir.
(2) Kuruluş teminatı, yükümlülükler dışında başka bir alacak dolayısıyla temlik, terhin ve haciz edilemez." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; seyahat acentalarının adres değişikliklerini bildirmekle yükümlü olduğunun, eksilen teminatlarını otuz gün içinde tamamlaması gerektiğinin, yapılan bildirim üzerine teminatın tamamlanmaması halinde seyahat acentası işletme belgesinin iptal edileceğinin düzenlendiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; ... İşletmeciliği ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti. belge sahipliğinde 4101 numaralı (A) grubu seyahat acentası işletme belgesi ile … Mah. … Bulvarı Savaş Apt. No:… adresinde faaliyet gösteren "... Turizm" seyahat acentasının ... İcra Dairesinin E…. sayılı dosyasında seyahat acentalığı faaliyetinden kaynaklı borcundan dolayı davalı idare nezninde bulunan acenta kuruluş teminatı üzerine haciz konulması sebebiyle söz konusu teminat mektubunun … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile paraya çevrilerek icra dosyasına ödeme yapıldığı, akabinde acenta kuruluş teminatının tükenmesi sebebiyle teminat eksikliğinin tamamlanmasının yukarıda belirtilen Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca davacıya bildirilmesi için … Mah. … Bulvarı … Apt. No:… adresine tebliğat çıkarıldığı, davacı şirketin adreste bulunamaması ve komşusu S.B'nin adresten taşındığını bildirmesi sonucu tebliğ mazbatasının iade edildiği, bunun üzerine Antalya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından davacı şirketin adresinde yapılan 26/09/2017 tarihli denetimde ve adres araştırmasında davacının belirtilen adresindeki işyerinin avize deposu olarak kullanıldığının tespit edilmesi sebebiyle muhatabın söz konusu adresten taşındığının anlaşılması neticesinde 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca söz konusu adresin kapısına tebligatın bir örneğinin yapıştırıldığı ve mahalle muhtarına da bir örneğinin bırakıldığı, akabinde süresi içerisinde kuruluş teminatının davacı şirket tarafından yatırılmaması sebebiyle 1618 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca seyahat acentası işletme belgesinin iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Olayda; davacı şirketin faaliyet gösterdiğini bildirdiği adresten taşındığı, adres değişikliğine ilişkin yapılması gereken bildirimi de yapmadığı, davalı idare tarafından adres araştırması da yapılmak suretiyle teminatın tamamlanmasının istenilmesine ilişkin yazının usulüne uygun tebliğ edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, usulüne uygun olarak yapılan teminatın tamamlanması yazısının tebliğinden itibaren otuz gün içinde teminatın tamamlanmaması üzerine işletme belgesinin iptali yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idarece yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 01/11/2023 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı usul ve yasaya uygun olup, onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.