DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/7096 E.  ,  2023/6607 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/7096
Karar No : 2023/6607

DAVACI : ...Birliği Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : 11/08/2017 tarih ve 30151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu değişikliğin adil yargılanma ile tarafsızlık ilkelerine aykırı olduğu, düzenlemenin iptalinin gerektiği ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, aynı Yönetmelik değişikliği ile ana Yönetmeliğin 19. maddesine eklenen 6. fıkra gereği başkan, üye ve raportörlerin tüketici hakem heyetlerinde bilirkişi olarak görevlendirilmeleri yasaklandığından, dava konusu düzenleme ile ilga edilen kurala ihtiyaç kalmadığı, bu suretle bilirkişilik görevlendirilmelerinde olası suistimallerin önüne geçildiğinden, Yönetmeliğin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Yönetmeliğin, 21/09/2022 tarih ve 31960 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tüketici Hakem Heyeti Yönetmeliğinin 30. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava,11.08.2017 tarih ve 30151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin” 3. maddesinin "Aynı Yönetmeliğin 17. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi yürürlükten kaldırılmıştır."hükmünün iptali istemiyle açılmıştır.
27.11.2014 tarih ve 29188 sayılı yönetmeliğin 17. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi; tüketici hakem heyeti başkan ve üyelerinin, aynı uyuşmazlıkla ilgili bilirkişi olarak dinlendiği veya hakem sıfatıyla hareket etmiş olduğu uyuşmazlıklarla ilgili toplantılara katılamayacakları düzenlemesini içermekteyken; 11.08.2017 tarih ve 30151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin” iptali istenilen 3. maddesi ile aynı Yönetmeliğin 17. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi yürürlükten kaldırılmış; aynı Yönetmelik değişikliğinin 4. maddesi ile Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği'nin "Bilirkişi görevlendirilmesi" başlıklı 19. maddesine "Başkan, üye ve raportörler tüketici hakem heyetlerinde bilirkişi olarak görevlendirilemez." düzenlemesini içeren 6. Fıkra eklenmiş; Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair anılan Yönetmeliğin 9. Maddesiyle eklenen Geçici 2. maddesinde ise "Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce tüketici hakem heyetlerine yapılmış ve henüz karara bağlanmamış başvurular için de bu Yönetmelik hükümleri uygulanır." hükmünün getirildiği anlaşılmıştır.
Davacı anılan hükmün kaldırılması suretiyle hakem heyeti başkan ve üyelerinin bilirkişilik yapmış yada hakem sıfatıyla dinlenilmiş oldukları uyuşmazlıkların toplantılarına katılmalarının önünün açıldığı, bu durumun tarafsızlık ve adil yargılama ilkesine aykırılık oluşturduğu ileri sürülerek anılan maddenin iptalini istemekte, davalı idare ise, aynı yönetmelik değişikliğiyle hakem heyeti başkan ve üyeleri ile raportörlerinin tüketici hakem heyetlerinde bilirkişilik yapması engellenerek aksine tarafsızlık ve adil yargılamanın sağlandığını öne sürerek davanın reddi gerektiğini savunmaktadır.
Dava konusu Yönetmelik bir bütün olarak değerlendirildiğinde, her ne kadar davaya konu yönetmelikle 19. Maddeye eklenen 6. Fıkra ve Geçici 2. Madde hükümlerinden, dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yapılan başvurular bakımından da tüketici hakem heyeti başkan, üye ve raportörlerinin sözkonusu uyuşmazlıklarda bilirkişi olarak görev yapamayacakları anlaşılmakta ise de , 27.11.2014 tarihinde yürürlüğe giren Ana yönetmeliğin uygulanması sırasında dava konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ki uyuşmazlıklarda hakem heyeti başkan ve üyelerinin hakem veya bilirkişilik görevi yaptığı , ancak henüz karara bağlanmamış olan uyuşmazlıkların varlığı halinde, bu görevi yapmış olan başkan, üye veya raportörün anılan kurula katılmasını engelleyen bir düzenleme hali hazırda bulunmamaktadır. Bu durum yönetmelik öncesi karara bağlanmamış bu tür uyuşmazlıklar yönünden yürürlükten kaldırılan maddenin sağladığı hukuki korumayı sağlamamakta olup, 11.08.2017 tarih ve 30151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin” 3. maddesinin "Aynı Yönetmeliğin 17. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi yürürlükten kaldırılmıştır." hükmünde bu nedenle kamu yararı ve hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 11.08.2017 tarih ve 30151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin” 3. maddesinin "Aynı Yönetmeliğin 17. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi yürürlükten kaldırılmıştır." hükmünün iptali yolunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği, 27/11/2014 tarih ve 29188 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Davacı tarafından, 27/11/2014 tarih ve 29188 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği'nin 17. maddesi 1. fıkrası, (f) bendini yürürlükten kaldıran, 11/08/2017 tarih ve 30151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
21/09/2022 tarih ve 31960 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği'nin 30. maddesi ile 27/11/2014 tarih ve 29188 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
Dava konusu Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği, 21/09/2022 tarih ve 31960 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği'nin 30. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu durumda; dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmış olması karşısında, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU :
1. Konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Davalı idare tarafından davanın açılmasına sebebiyet verilmiş olması nedeniyle kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekâlet ücreti ile aşağıda dökümü yapılan toplam ...TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 07/11/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.