DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/13002 E.  ,  2023/6423 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/13002
Karar No : 2023/6423

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : …'e velayeten
kendisine asaleten …
VEKİLLERİ : Av. …

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1) … / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
2) … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'in Özel Harekat Daire Başkanlığında polis memuru olarak görev yapmakta iken 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü esnasında şehit olmasında davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek şehidin eşi ... için 500.000,00 TL, çocuğu ... için 1.000.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, dava konusu olayın süreci ve davacıların duymuş olduğu acı ve üzüntünün sosyal risk ilkesi gereği karşılanması gerektiği gerekçesiyle takdiren şehidin eşi ... için 50.000,00 TL, oğlu ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden eşit bir şekilde alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacılar yakını polis memuru ...'in dava konusu olayda şehit olmasının sosyal risk ilkesinin dayandığı toplumun bir ferdi olmasından ziyade yürüttüğü kamu görevinin neden ve etkisiyle, görevli olması ve görev yerinde bulunması sonucu meydana gelmiş olduğu dikkate alındığında terör eylemi nedeniyle ortaya çıkan davacıların zararının kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca karşılanması gerektiği gerekçesiyle taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, dava konusu olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idarelerden … tarafından, dava konusu olay nedeniyle davacılara 2330 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemelerin davacıların maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İdarelerden … Bakanlığı tarafından, hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, Mahkeme kararıyla belirlenen manevi tazminat tutarına faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :
15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü esnasında Özel Harekat Daire Başkanlığında polis memuru olarak görev yapmakta iken … çağrı adlı ve … kuyruk numaralı F-16 uçağı ile yapılan bombalı saldırı sırasında ...'in görev yerinde şehit olması nedeniyle şehidin eşi ... için 500.000,00 TL, çocuğu ... için 1.000.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu kararda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, ... İdare Mahkemesinin manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kararına yönelik taraflarca yapılan istinaf istemlerinin gerekçeli olarak reddine karar verilmişse de manevi tazminat, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacıların yakınlarını genç yaşta kaybetmeleri, davacılardan ...'in henüz 2,5 yaşında annesiz kalması, ...'in genç yaşta hayat arkadaşını yitirmiş olması göz önünde bulundurulduğunda davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için Bölge İdare Mahkemesi kararına konu …. İdare Mahkemesince ... için 50.000,00 TL, oğlu ... için 100.000,00 TL hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacılar yakını polis memuru ...'in dava konusu olayda şehit olmasının sosyal risk ilkesinin dayandığı toplumun bir ferdi olmasından ziyade yürüttüğü kamu görevinin neden ve etkisiyle, görevli olması ve görev yerinde bulunması sonucu meydana gelmiş olduğu dikkate alındığında terör eylemi nedeniyle ortaya çıkan davacıların zararının kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca karşılanması gerektiği gerekçesi hukuka uygun olmakla birlikte işbu bozma kararı üzerine yapılacak yeniden yargılamada kusursuz sorumluluk ilkesi gereği davanın Cumhurbaşkanlığı ve İçişleri Bakanlığı husumetiyle ele alınması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların ve davalı idarelerden … Bakanlığının temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. Davalı idarelerden … temyiz isteminin REDDİNE,
3. Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/11/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.