DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/11959 E.  ,  2023/5745 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/11959
Karar No : 2023/5745

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sağlık Hizmetleri Medikal Malzemeleri Üretimi San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Cad., No:... adresinde "Özel ... Tıbbi Laboratuvarı" adı altında faaliyet gösteren özel sağlık kuruluşunda mesul müdür olarak görev yapan Dr. ... 'in, tıbbi laboratuvarın ruhsata esas şartlarında tadilat izni alınmadan değişiklik yapıldığı gerekçesiyle Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin 5. fıkrasının 2017 yılı içerisinde 3. kez ihlal edildiğinden bahisle mesul müdürlük görevinin sona erdirilmesine ilişkin Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; önceden izin alınarak gerçekleştirilmesi gereken sağlık tesisinde yapılan tadilatların tamamlandıktan sonra mesul müdür tarafından İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilerek onay istenildiğinin dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, davalı idareden önceden tadilat izni alınmadan değişiklik yapılması ve mesul müdürün 2017 yılı için daha önce aynı fıkra kapsamında iki kez uyarılması karşısında üçüncü ihlal sonucu mesul müdürlük görevinin sonlandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, denetimde tespit edilen hususlara ilişkin düzenlenen tutanağın özel sağlık kuruluşu sorumlusu tarafından imzalanması ve bir nüshasının kuruluşa teslim edilmesi gerekirken bu hususlara uyulmadığı, Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliğine göre ruhsatlandırılan kuruluş hakkında Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak işlem tesis edilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı şirketin sahipliğinde bulunan ve Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Cad. No:... adresinde "Özel ... Tıbbi Laboratuvarı" adı altında faaliyet gösteren özel sağlık kuruluşunun mesul müdürü Dr. ... tarafından 12/10/2017 tarihinde Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne gönderilen dilekçede laboratuvarda yapılan tadilatlar neticesinde oluşturulan yeni onaylı mimari Giriş Kat ve Bodrum Kat planlarının onaylanarak bir nüshasının gönderilmesi talep edilmiştir.
Bunun üzerine, 24/10/2017 tarihinde özel sağlık kuruluşunda denetim yapılarak mesul müdür tarafından verilen 12/10/2017 tarihli dilekçe ekinde gönderilen yeni krokinin mahalline uygun olduğu tespit edilmiş ancak ruhsata esas şartlarda tadilat izni alınmadan değişiklik yapıldığı görülmüştür.
Laboratuvarın mesul müdürü, 2017 yılı içerisinde Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin 5. fıkrasına aykırı faaliyette bulunması nedeniyle 06/09/2017 tarihli Makam Oluru ile uyarılmış anılan Yönetmeliğin aynı fıkrası uyarınca 07/09/2017 tarihli Makam Oluru ile de ikinci defa uyarılmıştır.
Son olarak, Valilik Makamının ... tarih ve ... sayılı Oluru ile, ruhsata esas şartlarda tadilat izni alınmadan değişiklik yapılarak 2017 yılı içerisinde Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin 5. fıkrasının üçüncü kez ihlal edildiğinden bahisle Dr. ...'in mesul müdürlük görevine son verilmesi ve üç yıl içinde hiç bir özel hastane veya planlamaya tabi özel sağlık kuruluşunda mesul müdürlük yaptırılmamasına karar verilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık hizmetleri ile ilgili temel esasları belirlemek olduğu; 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişileri kapsadığı; 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; 9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği kurala bağlanmıştır.
15/02/2008 tarih ve 26788 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin -işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle- 2. maddesinde, bu Yönetmeliğin ayakta teşhis ve tedavi hizmeti sunulan ve özel sağlık kuruluşu olarak tanımlanan A Tipi, B Tipi ve C Tipi tıp merkezleri, A ve B tipi poliklinikleri, laboratuvar, müessese ve muayenehaneler ile bu kuruluşların işletenlerini kapsayacağı”; 7/A. maddesinin 5. fıkrasında, tıbbi laboratuvarların 9/10/2013 tarihli ve 28790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösterdikleri; 16.maddesinin 5. fıkrasında, "Mesul müdürün görevleri şunlardır:
a) Sağlık kuruluşunun ruhsatname alındıktan sonraki faaliyeti ile ilgili her türlü işlemleri yürütmek,
b) Bu Yönetmelikte ve iç hizmet işleyişinde tanımlanmış alt yapı ve hizmet kalite standartlarının korunmasını ve sürdürülmesini sağlamak,
c) Sağlık kuruluşunun faaliyeti sırasında, ruhsatname verilmesi şartlarında meydana gelen değişiklikleri zamanında Müdürlüğe bildirmek,
ç) Görevinden herhangi bir sebeple ayrılan sağlık çalışanının çalışma belgelerini en geç beş iş günü içerisinde Müdürlüğe iade etmek,
d) Sağlık kuruluşundaki hizmetlerin düzenli ve sürekli olarak yürütülmesini sağlamak,
e) Sağlık kuruluşu adına ilgili belgeleri onaylamak,
f) Çalışma saatleri dışında ve mazeret hallerinde mesul müdürlük görevini yazılı şekilde devrettiği tabip tarafından, mesul müdürlük ile ilgili sorumlulukların düzenli ve sürekli olarak yerine getirilmiş olup olmadığını görevine başladığı zaman incelemek,
g) Nöbet hizmetlerini düzenlemek,
ğ) Bu Yönetmeliğe, tâbi olunan diğer ilgili mevzuata ve sağlık kuruluşunun iç işleyişi konusunda hazırlanıp çalışanlara duyurulan düzenlemelere, ilgililer tarafından uyulmasını sağlamak ve bunun için gerekli iç denetimleri yürütmek,
h) Denetimler sırasında, yetkililere gereken bilgi ve belgeleri sunmak ve denetime yardımcı olmak,
ı) 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasını sağlamak,
i) Sağlık kuruluşunda bulundurulan cihaz ve malzemelerin sterilizasyonunu, cihazların kalibrasyonunu temin etmek,
j) Sağlık kuruluşu çalışanlarının, işyeri çalışanı sağlığı açısından hepatit markeri ve bulaşıcı hastalıklar yönünden diğer gerekli görülen tetkiklerini ve muayenelerini, yılda en az bir defa periyodik olarak yaptırmak,
k) Ortaklarda meydana gelen değişiklikleri on beş iş günü içinde Müdürlüğe bildirmek,
l) Sağlık kuruluşunun faaliyet sahası ile ilgili diğer mevzuatta belirtilen ve kendisi tarafından yürütülmesi öngörülen görevleri yerine getirmek." kuralına yer verilmiştir. Anılan Yönetmeliğin 37. maddesinin 1. fıkrasında, Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uymayanlar hakkında, bu Yönetmelikte öngörülen idarî yaptırımlar ile ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Ek-6 Müeyyide Formunun 13. satırında ise, "Mesul Müdür tarafından; Yönetmeliğin 16 ncı maddesi hükmüne uyulmaması durumunda; bir yıl içinde aynı fıkralardaki hükümlerden dolayı iki kez uyarılan mesul müdür üçüncüsünde, farklı hükümlerden dolayı bir yıl içinde toplamda dört kez uyarılan mesul müdürün beşincisinde, mesul müdürlük görevine son verilir, üç yıl içinde hiçbir özel hastane veya planlamaya tabi özel sağlık kuruluşunda mesul müdürlük yapamaz." yönünde müeyyideye yer verilmiştir.
Öte yandan, 09/10/2013 tarih ve 28790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliğinin 16. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde, tıbbi laboratuvarların faaliyetleri sırasında, ruhsat şartlarında meydana gelen değişiklikleri zamanında müdürlüğe bildirmek mesul müdürün görevleri arasında sayılmış; 26. maddesinin 7. fıkrasında ise, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen düzenlemelerin birlikte incelenmesinden, laboratuvarların bir mesul müdür sorumluluğunda faaliyette bulundukları, mesul müdürün görev, yetki ve sorumluluklarının Yönetmelikte bentler halinde sayıldığı, mesul müdürün bir yıl içinde aynı fıkradaki hükümler nedeniyle üç defa uyarılması durumunda mesul müdürlük görevine son verileceği, üç yıl içinde hiç bir özel hastane veya planlamaya tabi özel sağlık kuruluşunda mesul müdürlük yapamayacağı anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle mesul müdürün bir yıl içinde aynı fıkradaki hüküm nedeniyle üç defa uyarılması durumunda görevine son verilebilmesi için üçüncü uyarı işleminin tesis edilmesi ve muhatabına tebliğ edilerek üç kez uyarıldığı hususunun bildirilmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, "Özel ... Tıbbi Laboratuvarı"nın mesul müdürünün Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 06/09/2017 tarihli Oluru ile, görevden ayrılan personelin çalışma belgesini Yönetmelik maddesinde belirtilen süre içerisinde iade etmediğinden bahisle Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin 5. fıkrasının (ç) bendi gereğince uyarıldığı; devamında Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 07/09/2017 tarihli Oluru ile, görevden ayrılan personelin çalışma belgesini Yönetmelik maddesinde belirtilen süre içerisinde iade etmediğinden bahisle Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin 5. fıkrasının (ç) bendi gereğince ikinci kez uyarıldığı; dava konusu 01/12/2017 tarihli Olur ile de, ruhsata esas şartlarda tadilat izni alınmadan değişiklik yapılması sebebiyle 2017 yılında aynı fıkranın üçüncü kez ihlal edildiğinden bahisle mesul müdürün mesul müdürlük görevinin sonlandırılarak, 3 yıl içinde hiçbir özel hastane veya planlamaya tabi özel sağlık kuruluşunda mesul müdürlük yapmamasına yönelik işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere, hukuka aykırı bir eylemin tekerrürü halinde verilecek cezanın artırılmasının nedeni, daha önce verilen cezanın ıslah edici olmadığı ve failin suç işleme konusundaki ısrarının daha ağır bir cezayı gerektirdiği düşüncesinden doğmaktadır.
Bu bağlamda; tekerrürün uygulanabilmesi ve ıslah amacının gerçekleşebilmesi için, idari yaptırım kararının ilgisine tebliğ edilerek, ilgilinin bu karardan haberdar edilmesi gerekir.
Bakılan davada, davacı şirkete ait laboratuvarın mesul müdürünün 2017 yılı içerisinde iki kez uyarıldığı, bu işlemlere karşı dava açılmadığı, ruhsata esas şartlarda tadilat izni alınmadan değişiklik yapılması sebebiyle mesul müdür üçüncü kez uyarılmadan, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin 5. fıkrasının bir yıl içerisinde üçüncü kez ihlal edildiğinden bahisle doğrudan mesul müdürün mesul müdürlük görevinin sona erdirilmesi yönünde dava konusu işlemin tesis edildiği, buna göre öncesinde özel sağlık kuruluşu mesul müdürünün üç kez uyarılmış olması şartı yerine getirilmeksizin tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/10/2023 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.