DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/11634 E.  ,  2023/7582 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/11634
Karar No : 2023/7582

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …'a velayeten …
VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, … ili, İl Jandarma Komando Tabur Komutanlığı emrinde uzman çavuş olarak görev yapmaktayken 22/04/2017 tarihinde Şırnak ili, Merkez ilçesi, … bölgesinde yürütülen operasyon sırasında babası ...'ın şehit olmasında davalı idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek manevi tazminat ödenmesi istemiyle idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacının tazminat istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptal istemine konu olamayacağı gerekçesiyle işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddiyle, davacının babası Uzm.J.Çvş. ...'ın terörist saldırı sonucu şehit düşmesinden dolayı ortaya çıkan manevî zararlardan idarenin "meslekî risk" ilkesi gereğince kusursuz sorumlu olduğu gerekçesiyle olayın yaşam hakkını sona erdiren bir ölüm olayı olması, ölüme neden olan eylemin oluş şekli itibarıyla toplumda yarattığı infial, olayın etkisi ve niteliği, zarar gören davacı ile hayatını kaybeden kişi arasındaki yakınlık derecesi dikkate alınarak takdiren davacının manevi tazminat isteminin 60.000,00 TL'sinin kabulü ile idareye başvuru tarihi olan 20/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesince takdir edilen manevi tazminat tutarının yüksek bulunduğu gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulü ile …'ın manevi tazminat isteminin 50.000,00 TL'sinin kabulü ile idareye başvuru tarihi olan 20/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, dava konusu olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, 2330 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemelerin davacının maddi ve manevi zararının karşılanmasına yönelik olup davanın reddi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararıyla, olayda idarenin herhangi bir hizmet kusurunun olmadığı ve sorumluluğunun mesleki riske dayalı olduğu gözetilerek ... İdare Mahkemesi'nce …'ın manevi tazminat isteminin 60.000,00 TL'lik kısmının kabulü, 140.000,00 TL'lik kısmının reddi yolunda verilen karara yönelik tarafların istinaf başvurularından davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulü ile takdir edilen manevi tazminat tutarının yüksek bulunduğu gerekçesiyle ...'ın manevi tazminat isteminin 50.000,00 TL'sinin kabulü ile idareye başvuru tarihi olan 20/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Bununla birlikte, manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacı ...'ın henüz 8 yaşında babasını terör eylemi nedeniyle kaybetmesi sonucu manevi varlıklarında meydana gelen ve ömür boyu etkileri sürecek olan zararın giderilebilmesi için manevi tazminat isteminin tamamının kabulüne hükmolunması gerektiği sonucuna varıldığından, Bölge İdare Mahkemesince davacının manevi tazminat isteminin kısmen reddi sonucunu doğuracak şekilde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
3. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine dair temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine 29/11/2023 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.