DANIŞTAY 10. DAIRE

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/10479 E.  ,  2025/171 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/10479
Karar No : 2025/171

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odası / ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Konyaaltı ilçesinde bulunan Karaman Çayı ile Çandır Çayı sınırları arasında kalan 282,40 hektarlık alanın tarım dışı amaçla kullanılmasının uygun bulunmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bakanlık işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı işleminin dayanağı olan İçişleri Bakanlığının 27/02/2013 tarihli Olur'u ile verilen Kamu Yararı Kararı'nın iptali istemiyle açılan davada, ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olması karşısında, Karaman Çayı ile Çandır Çayı arasında kalan 282,40 hektarlık alanın tarım dışı kullanımının uygun bulunmasına ilişkin dava konusu işlemin hukuki dayanaktan yoksun kaldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı işleminin dayanağı olan İçişleri Bakanlığının ... tarihli Olur'u ile verilen Kamu Yararı Kararının iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kaldırılarak davanın reddine karar verildiği, kamu yararı kararına dayalı olarak tesis olunan Antalya ili, Konyaaltı ilçesi sınırlarında bulunan Karaman Çayı ile Çandır Çayı sınırları arasında kalan 282,40 hektarlık alanın tarım dışı kullanımının uygun bulunmasına ilişkin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarelerin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, tarım dışı kullanım izninin dayanağını oluşturan kamu yararı kararının nihai bir izin verme işlemi olmadığı, keşif ve bilirkişi incelemesinde hazır bulunma imkanı sağlanmadığı, bilirkişi raporunun da tebliğ edilmediği, dava konusu alanın tarımsal açıdan önemli olduğu, alanın DSİ'nin taşkın alan koruma bölgesi içerisinde bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Konyaaltı ilçesinde bulunan, Karaman Çayı ile Çandır Çayı sınırları arasında kalan 282,40 hektarlık alanda ilave imar planı yapılmasının planlanması üzerine Antalya Toprak Koruma Kurulunun ... tarih ve K:... sayılı kararı ile söz konusu alanın tarım dışı amaçlı kullanımın uygun görüldüğü, Antalya Valiliğince kamu yararı kararının verilmesinin talep edilmesi üzerine 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 13/d maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığı tarafından 27/02/2013 tarihinde kamu yararı kararının alındığı, bu karar üzerine anılan alanın tarım dışı amaçla kullanılmasının uygun olup olmadığı yolunda karar verilmesinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından istenilmesi neticesinde davalı idarece bahse konu arazinin yerinde incelenmesi, kurum görüşleri ile hazırlanan rapor ve eklerinin değerlendirilmesi sonucunda tarım dışı amaçla kullanılmasının uygun görülmesine karar verilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun, "Tarım Arazilerinin Amaç Dışı Kullanımı" başlıklı 13. maddesinde, "Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz. Ancak, alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla; (...) d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plân ve yatırımlar, e) Kamu yararı gözetilerek yol altyapı ve üstyapısı faaliyetlerinde bulunacak yatırımlar, (....) için bu arazilerin amaç dışı kullanım taleplerine, toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile Bakanlık tarafından izin verilebilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir....
(İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle) Tarım arazilerinin korunması ve amaç dışı kullanımına dair uygulamaların usûl ve esasları tüzükle düzenlenir." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Antalya Batı Çevre Yolunun Konyaaltı ilçesi hudutları içerisinde bulunan Karaman Çayı - Çandır Çayı arasında kalan 1900 metre uzunluğundaki kısmın her iki tarafında yer alan 282,40 hektar yüz ölçümüne sahip mutlak ve dikili tarım arazisi niteliğindeki alanın tarım dışı amaçlı kullanımının uygun görülmesine ilişkin Antalya Toprak Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, Danıştay Onuncu Dairesinin 16/03/2022 tarih ve E:2021/2849, K:2022/1382 sayılı bozma kararına uyulmayarak, dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/10/2024 tarih ve E:2023/717, K:2024/2323 sayılı kararıyla ... İdare Mahkemesinin anılan ısrar kararının onanmasına karar verildiği görülmektedir.
Bu nedenle, dava konusu işlemin de dayanağını oluşturan Antalya Toprak Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi karşısında, Karaman Çayı ile Çandır Çayı arasında kalan 282,40 hektarlık alanın tarım dışı kullanımının uygun bulunmasına ilişkin dava konusu işlemin hukuki dayanaktan yoksun kaldığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/01/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.