BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/98 Esas - 2024/335
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR

ESAS NO : 2023/98
KARAR NO : 2024/335
HAKİM : .....
KATİP : .....

DAVACI : İSTANBUL İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ -
VEKİLLERİ : Av...... - [16936-39078-....] UETS
Av. .... - [16485-84630-.....] UETS
DAVALI : ... İTHALAT İHRACAT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLLERİ : Av. ..... - [16958-59763-....] UETS
Av...... - [16051-50351-...] UETS
Av. .... - [16373-73767-...] UETS
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/01/2023
KARAR TARİHİ : 14/03/2024
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının 2019 yılı Bireysel Katılımı Desteklenen Sektörel Nitelikli Uluslararası Fuarlar Listesinde yer alan ve 22-25 Ağustos 2019 tarihleri arasında Johannesburg/Güney Afrika’da düzenlenmiş olan MOBİTEX 2019 Fuarı’na katıldığını. Bu sebeple davalı firmaya Ticaret Bakanlığı’nın 2017/4 sayılı yurt dışında gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Kararı kapsamında fuar destek ödemesi yapıldığını. Müvekkilinin 26.08.2020 tarih ve 4169 sayılı davalı firmaya yazmış olduğu yazıyla, fuar katılım bedellerinin ödeme usullerinin incelenebilmesini teminen stant kira bedelinin katılımcı adına yetkili organizatör hesabına veya faturada açıkça belirtilen hesaba ödendiğini gösterir banka onaylı ödeme belgelerinin davalı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından Elektronik İmza Kanunu standartlarına uygun şekilde tarafına iletilmesinin gerektiğini, ayrıca belirtilen şekilde belgelerin gönderilmemesi durumunda bahse konu fuar hak edişine ilişkin AATUHK hükümleri uyarınca geri alma işlemi uygulanacağının belirtildiğini. Davalının ilgili belgeleri sunmadığını, bu sebeple davalıya ödeme yapıldığı 08.01.2020 tarihinden itibaren hesaplanan yasal faiz ile birlikte 121.895,90 TL’nin Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Ankara Şubesi’ndeki DFİF hesabına en geç 7 gün içinde yatırmasının gerekliliğinin bildirildiğini. Müvekkili birliğin vermiş olduğu destek bedelini davalıdan talep etmesine rağmen bu tutarın davalı tarafından ödenmediği için İstanbul 18. İcra Müdürlüğünün 2021/... E. sayılı icra dosyası ile 26.07.2021 tarihinde takibe başlandığını, davalının itiraz takibi durdurduğunu. Bu nedenle davanın kabulü ile takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: ödemelerin davacı yanca yapılmadığından davada aktif yada pasif davacının husumet ehliyetinin bulunmadığını. Davacının fuar işlemlerinde sadece aracı olduğunu ve açık şekilde ödeme yükümlüsünün Ticaret Bakanlığı olduğunu. Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan bildirimin 7. Maddesine uygun şekilde YMM raporu sunulduğu halde davacı yanca gerek bu rapor gerekse cevabi yazının dosyaya sunulmadığı gibi değerlendirmeye de alınmadığını. Talep edilen icra inkar tazminatının kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davanın taraflar arasındaki fuar katılımlarının desteklenmesine yönelik ilişkide davalıya yapılan peşin ödemenin neticesinde davalının yapmış olduğu harcamaları belgelendirmediği iddiası ile İnegöl İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan 107.000,00-TL tutarlı takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Mahkememizce dosya bir adet SMMM bilirkişisine tevdi edilerek davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde rapor düzenletilmiştir. Bilirkişinin 21/06/2023 tarihli raporunda özetle;
Davacı İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği ile Davalı ... İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi arasında husumete ilişkin Her ne kadar İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği ödeme konusunda taraf olmadığını Davalı yan iddia etse de T.C. Ticaret Bakanlığınca 10.12.2014 tarihli ve 7590 sayılı Bakanlık talimatı ile İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği belirtilen fuar ödemelerinin usullerine göre takip edilerek aykırı davranılması durumunda İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından geri alınması gerektiğine dair yetki verildiği,
Her ne kadar YMM Raporun mevcut olduğu görülmüş olsa da Mezkur Genelgenin 10'uncu maddesi hükümleri çerçevesinde gerçekleşmediği; katılımcı tarafından nakdi ve ödemelerin elden teslim edildiği,
Davacının 26.08.2020 tarih ve 70565514-70565514-TİM.İİB.GSK.2020/864-04169 sayı ve 30.09.2020 tarih 70565514-70565514-TİM.İİB.GSK.2020/967-04729 sayılı yazılarına istinaden davalı tarafından muteber belge ibrazı gerçekleştirmediğinden davacı kurum ise haksız ödemelerin 10.12.2014 tarih ve 7590 sayılı Bakanlık talimatında belirtilen usuller takip edilerek geri alınması gerektiğini belirtmiş olması nedeniyle asıl alacak ve işlemiş faizi ile birlikte toplam 137.687,23 TL. (yüzotuzyedibinaltyüzseksenyedi TL. yirmiüç kr.) fili ödeme tarihine kadar işleyecek aylık %1,6 faizi talep edildiği,
Diğer taraftan davalı şirket ise 07/10/2020 tarihli itirazı cevabı ve ekinde bulunan YMM Raporunu değerlendirmeye alınmadan ve davacı tarafından cevap verilmeden takibe başlanıldığını" bildirmiştir.
Akabinde Ticaret Bakanlığı ile yazışmalar yapılmış ve tarafların itirazları ile gelen yazı cevapları da değerlendirilmek suretiyle ek rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
Bilirkişi'nin 09.11.2023 tarihli raporunda özetle; "....ödemelerin mevzuata uygun yapılmadığı tespit edildiğinden davalının fuara gerçekten katılım sağlayıp sağlamadığı ve bankacılık sistemindeki eksikliklerin mevzuata aykırılığa etki etmeyeceği hususlarının incelenemesine gerek olmadığı" yönünde görüş bildirmiştir.
2017/4 sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Kararın Uygulama Usul ve Esaslarının 10'uncu maddesi; "(1) Organizatörlerin tanıtım desteği kapsamındaki harcamalarına ilişkin ödemeleri ile katılımcıların yapacağı ödemelerin bankacılık sistemi çerçevesinde düzenlenen ödeme belgeleri ile tevsik edilmesi gereklidir. Katılımcı/organizatör tarafından bu şekilde yapılmayan ödemeler, fuar destek başvurusu kapsamında değerlendirmeye alınmaz.
(2) Katılımcılar, yurt dışındaki fuar iştirakleri kapsamındaki ödemelerini, katılımcılara veya katılımcılar adına harcama yapmaya yetkili kişilere ait banka hesabından destek müracaatı süresi içinde fuarın yetkili organizatörünün hesabına veya faturada açıkça belirtilen hesaba aktarmakla yükümlüdür.
(3) Katılımcı tarafından yapılan ödemeler, bankacılık sistemi içinde tevsik edilebilmek ve banka tarafından fuar bitiminden sonraki destek müracaatı süresi içinde ilgili hesaba aktarılacak şekilde yapılmak şartlarıyla, firma kredi kartı ile tek çekimde veya taksitlendirilerek ödenebilir.
(4) Kredi kartı ile ödeme işlemlerinde katılımcı tüzel kişisine ait kredi kartlarının yanı sıra, bu firma adına harcama yapmaya yetkili kişilere ait kredi kartları ile yapılan ödemeler de kabul edilir.
(5) Harcama yapmaya yetkili kişi olarak, şirket ortakları ve şirket çalışanları ile katılımcı tarafından harcama yapma yetkisi verildiği imza sirkülerinde belirtilen şahıslar kabul edilir.
(6) Banka hesabına elden yapılan ödemeler ve katılımcının verdiği cirolu çekler ile yapılan ödemeler değerlendirmeye alınmaz.
(7) Katılımcı tarafından banka hesabına elden yapılan ödemelerin katılımcının muhasebe kayıtları ile uyumlu olduğunun Yeminli Mali Müşavirlik (YMM) raporu ile tevsik edilmesi halinde bu şekilde yapılan ödemeler de değerlendirmeye alınır.
(8) Organizatör tanıtım desteğinin başvurusu sırasında ibraz edilen ödeme belgesi üzerinde sadece işlem tarihinin yer alması durumunda işlem tarihi, hem işlem hem de valör tarihinin yer alması durumunda valör tarihi esas alınır." hükmünü amirdir. Mevzuat hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere yurt dışı fuar desteği kapsamındaki ödemelerin bankacılık sistemi yoluyla yapılması gerekmekte olup elden ödemeler kabul edilmemektedir.
Her ne kadar davalı tarafça husumet itirazında bulunulmuşsa da, Ticaret Bakanlığının 24.08.2020 tarihli 454.09-E-56807734 sayılı yazısında 2017/4 sayılı Tebliğe İlişkin Uygulama Usul ve Esasları genelgesi çerçevesinde, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerinin firmalardan başvuruya ilişkin gerekirse ilave bilgi ve belge talep ederek fuar katılım ödemelerinin Genelgede belirtilen ödeme usullerine uygunluğunun incelenmesi, Genelge’nin 10.maddesine aykırı şekilde ödeme biçimleri barındıran destek başvuruları olan firmalara destek ödemesi gerçekleştirilmiş olunması halinde, haksız ödemelerin 10.12.2014 tarih ve 7590 sayılı Bakanlık talimatında belirtilen usuller takip edilerek geri alınması gerektiği belirtildiği, bu kapsamda davacı İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'nin iş bu davada aktif husumet ehliyeti bulunduğundan davalı tarafın itirazı yerinde görülmemiştir.
Fuar kapsamındaki ödemelerin mevzuata uygun bir biçimde gerçekleştirildiğinin tespitini teminen İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından davalıdan ödeme belgesinin ibrazını mülga 2017/4 Sayılı Kararın Uygulama Usul ve Esasları Ek-2'de yer alan "İhracatçı Birliği Genel Sekreterliği başvurunun değerlendirilmesini teminen, yukarıda belirtilen belgeler dışında ihtiyaç duyulan her türlü ilave bilgi ve belgeyi organizatörden/katılımcıdan talep edebilir. Söz konusu ilave bilgi ve belge talebi bu Genelgenin 8’inci maddesi çerçevesinde uygulanır. " hükmü çerçevesinde talep etmiştir. Ancak davalı şirket tarafından bankacılık sistemi ile ödemenin gerçekleştirildiğini gösteren geçerli bir belge sunulmamıştır.
Dosyada mevcut olan 30.09.2020 tarihli ihtarname ile davalının temerrüde düşürüldüğü de görülmektedir.
Her ne kadar davalı tarafça, bankacılık yolu ile ödeme yapılması konusunda fiili imkansızlık bulunduğu belirtilmişse de, fuarların organizatörleri tarafından düzenlenen faturada açıkça belirtilen ödeme merciine ödeme gerçekleştirebilmekte olup bu nitelikte ödemeler muteber kabul edilmekte olduğu, bunun yanında, uluslararası bankacılık sistemine entegre olmayan yerlerde fuar ana organizatörünün ülkemizde veya üçüncü bir ülkede yerleşik bir kuruluşu ödeme merci olarak belirlemesi durumunda, Bakanlıkça ilgili yurt dışı temsilciliğinden durumun teyit edilmesi koşuluyla ödeme kabul etmeye yetkilendirilen mercilere yapılan ödemeler mevzuat çerçevesinde uygun görüldüğü, ancak davalı firma tarafından belirtilen şekillerde ödeme yoluna gidilmediği görülmüştür. Yine davalının tahkikat seyrinde Güney Afrika bankacılık sistemi ile Türkiye bankacılık sisteminin entegre çalışmadığından bahsetmiş ve tahkikat bunun üzerinden yapılmış ise de; karar duruşmasının olduğu gün sunulan beyanında başkaca bir ülkeden bahsetmesi davayı uzatmaya matuf bir savunma olarak değerlendirilmiş ve fuarın yapıldığı ülkenin Güney Afrika olduğu gözetildiğinde başka bir ülke bankacılık sistemi yönünden araştırma yapılmasına gerek görülmemiştir.
Sonuç olarak, mevzuata uygun bir biçimde ödeme gerçekleştirmemiş olan davalı şirkete gerçekleştirilen destek ödemenin iadesine ilişkin takibin yerinde olduğu değerlendirilmekle, dava ve takip talebi dikkate alınarak davanın kabulü ile, İnegöl İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile, takibin yalnızca 107.000,00-TL anapara üzerinden devamına, davaya takip konusu alacak likit olduğundan hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si oranında 21.400,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜ ile;
İnegöl İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile, takibin yalnızca 107.000,00-TL anapara üzerinden devamına,
Davaya takip konusu alacak likit olduğundan hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si oranında 21.400,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 7.309,17-TL harçtan peşin alınan 1.138,86-TL'nin mahsubu ile bakiye 6.170,31-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
4-Davacı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 1.138,86-TL peşin harç, 59,30-TL başvurma harcı ve 2.497,00-TL yargılama masrafı toplamı olan 3.695,16-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, anlatıldı. 14/03/2024

İş bu kararın gerekçesi 05/04/2024 tarihinde yazılmıştır.
Katip ....
✍e-imzalı

Hakim .....
✍e-imzalı