BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI : ..
VEKİLİ :Av.
DAVALI : ...
VEKİLİ :Av.

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 01/08/2023
KARAR TARİHİ : 13/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle;20.09.2021 tarihinde, müvekkili sigorta şirketinde ... karayolları motorlu araçlar zorunlu mali trafik sigorta poliçe numarası ile sigortalı ... Hurda ve Nakliye Ticaret Limited Şirketi'ne ait ... plakalı aracın, ... köprü üstünden ... istikametine giden ... plakalı otomobile çarpması sonucu maddi hasarlı tarafik kazası meydana geldiğini, kaza üzerine sigortalı aracın sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, KTK'nın 52/1-B maddesini ihlal ettiğinin kaza yerinde yapılan incelemelerle sabit olduğunu, söz konusu maddi hasarlı kaza ile ilgili müvekkili şirketin 28.09.2022 tarihinde ... plakalı aracın hasarı için ... Sigorta tarafından yapılan icra takibi nedeniyle ... 19.İcra Müdürlüğünün 2022/... sayılı dosyasına 19.090,46- TL ödeme yaptığını, söz konusu kazada sigortalı araç sürücüsünün ... plakalı araç olay yerini terk etmek suretiyle ZMMS poliçesine aykırı davrandığını, müvekkili şirketin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik ) Sigortası Genel Şartları B.4 sigortacının sigortalıya rücu hakkını düzenlediğini, B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı'' Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:(..)f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibizorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde'' hükmüne iş bu davada dayanılmakta olduğunu, müvekkili şirketçe ödenmek zorunda kalınan söz konusu zararın tazmini için ... 6.İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, icra takibinin davalının haksız ve mesnetsiz itirazı ile durdurulduğunu, itirazın iptali davasından önce dava şartı arabuluculuk kapsamında toplantı yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını, açıkladıkları tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının ... 6.İcra Müdürlüğü'nün 2023/E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve tahsilatı geciktirmeye matuf itirazları nedeniyle %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... ilinde büyük fabrikaların hurdaya çıkan parça ve atıklarını alan bunların nakliyesini ve geri dönüşümünü sağlayan bir şirket olduğunu, bu kapsamda bu işlemleri yürüten pek çok nakliye aracı sahibi olduğunu; araçlarının tamamının sigorta şirketleri nezdinde sigorta edildiğini, müvekkili şirkete ait araçların müvekkili şirketin sigortalı personelleri tarafından kullanıldığını, mahiyetleri itibarı ile hususi kullanıma da uygun olmayan büyük nakliye araçları olduğunu, kazanın meydana geldiği gün kazaya Mahkeme dosyasına tanık ... isimli o zaman müvekkilinin personeli olan şahısın müvekkili şirkete ait aracı kullandığını, kendisinin atık hurda almak için müvekkili şirketin ticari ilişki içerisinde bulunduğunun dava dışı başka bir şirkete gitmek için yola çıktığını, sabah 08:45 saatinde .../... mevkiinde dönüş yaparken davacının aracına çarptığını, tarafların kazadan sonra araçlarından indiğini, kaza mahallinin fotoğraflarını araçları da görebilecekleri şekilde çektiklerini, Mahkemenin de malumunda olduğu üzere sabah işe gidiş saati olduğundan bahse konu yolda trafiğin durduğunu ve yolun sıkıştığını, trafikte olan araçların korna çalarak her iki araca da tepki göstermeye başladıklarını, bu sırada müvekkili şirket personeli ...'ın diğer aracı kullanan şahsa "araçları buradan çekelim, trafiği kapattık, yan tarafa çekelim, ikimizin de aracı sigortalı, iki araç da şirketlere ait, tutanağımızı tutalım" dediğini, kazalı araç sürücüsünün mahalden ayrılmayacağını söylediğini ve polis çağırdığını, polisin de kaza mahalline geldiğini, ancak uygulamada sadece maddi zarar meydana gelen hasarların olduğu durumlarda pert vb. bir durumun da yoksa ve saat gece saatleri (alkol alımı için alışıla gelmiş saatler) değilse kolluk güçleri tutanak tutmadan kaza mahallinden ayrıldıklarını, somut olayda da polisin, kazalı araçların yürür aksamlarında bir sorun olmadığı için kaza mahallinden ayrıldığını, müvekkilinin personeli yeniden "burada millet bize küfür ediyor. Herkes işine gitmeye çalışıyor gelin tutanağı biraz ileride geniş yolun orada tutalım" dediğini; diğer araç sürücüsünün de aracına bindiğini, müvekkili şirket personelinin konuşulan yere gittiğini ancak; diğer aracın buraya gelmediğini, müvekkilinin personelinin burada uzunca bir süre beklemesine rağmen kimse gelmeyince o da alandan ayrıldığını, kazadan sonra kimsenin müvekkiline ya da müvekkilinin personel çalışanına ulaşmaya çalışmadığını, kısacası davacı sigorta şirketi tarafından dava dilekçesinde bahsedildiği üzere müvekkilinin kaza mahallinden kaçması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, kamyon nitelikli bir araç ile otomobilden kaçılmasının da zaten mümkün olmadığını, tarafların kaza mahallini beraber ve anlaşarak terk ettiklerini, kazanın sabah ilk iş saatleri olan 8 ile 9 arasında meydana geldiğini; müvekkili şirket personelinin o tarihlerde müvekkilinin sigortalı yeterli belgelere sahip işçisi olduğunu, mesai saati içinde olup alkollü olmasının, ehliyetsiz olması gibi bir durum da kesinlikle ortada olmadığını, zaten hurda yükü taşıdığı sırada alkollü olmasının mümkün olmayacağının da aşikar olduğunu, davacı sigorta şirketinin kaza mahallinin terk edilmesini bir rücu sebebi olarak tamamı ile kötü niyetli saiklerle kullanmaya çalıştığını, davacı şirketin başka bir dayanağı da bulunmadığını, ... 17. ... Dairesinin 2016/... E. 2019/ K. Sayılı ilamından da görüleceği üzere "Salt olay yerinde bulunmamak sigortacının kendi sigortalısına rücu hakkını vermez..." denilmiş yine aynı Dairenin 2014/... E. 2014/19655 K. Sayılı ilamında "...Davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün ehliyetsiz ya da salt alkolün etkisiyle kazanın meydana geldiğinin ispatlanamadığı, sigortalı araç sürücüsünün zarar ermek kastıyla hareket ettiğini gösterir bir delil bulunmadığı gerekmesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA..." karar verildiğini, ... kararları kapsamında davanın reddine karar verilmesinin gerekeceğinin açık olduğunu, izah edilen nedenlerle, davacı tarafından ikame edilen davanın reddine karar verilerek yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, tarafları lehine vekalet ücreti ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... 19.İcra Müdürlüğünün 2022/... sayılı dosyası, ... 6.İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, kaza tespit tutanağı, ... Sigorta A.Ş. kasko poliçe ve hasar dosyası, ... Sigorta A.Ş. Poliçe ve hasar dosyası, ödemeye ilişkin kayıtlar, tanık beyanı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 20/09/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın üçüncü kişiye verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. Mahkememizce ... 6.İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde, davacı vekili tarafından davalı aleyhine, 18/02/2023 tarihinde, 19.090,46-TL asıl alacak, 1.169,29-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 20.259,75-TL üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin 04/08/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu görülmüştür. Davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için no.lu 24/01/2021-24/01/2022 vadeli zorunlu trafik sigortası poliçesi tanzim edildiği, sigortalının davalı şirket olduğu görülmektedir.
Davacı şirket tarafından dava dışı zarar gören ... plakalı aracın hasarı için ... Sigorta tarafından yapılan icra takibi nedeniyle ... 19.İcra Müdürlüğünün 2022/... sayılı dosyasına 28.09.2022 tarihinde 19.090,46-TL ödeme yapıldığı görülmektedir.Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplanmış, davalı tarafça bildirilen tanığın beyanlarının alındığı görülmüştür. Mahkememizce, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ve ibraz edilen deliller kapsamında, 20/09/2021 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumlarının ve dava dışı ... plakalı sayılı araçta hasarın tespiti ile netice itibariyle davacının varsa sigorta poliçesi kapsamında talep edebileceği takip tarihi itibariyle rücuen alacaklı olduğu miktar ve faizin belirlenmesine karar verilerek bu kapsamda dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişilerin 14/04/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür. 14/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, tam olarak çarpışma yerinin tespitinin kaza krokisinde belirtilmediği, ifadelerde ise çelişkiler olduğu ve her iki sürücünün sağa ve sola manevra esnasında bir birlerine yakın mesafede seyrettikleri esnada kazanın gerçekleştiği; nitekim ... ... Genel Kurulu 2007/- E.N. 2007/ K.N. Sayılı içtihadında “Doktrinde genel kabul gören görüşe göre, işletenlerden hangisinin kusurlu olduğu kesin olarak tespit edilemiyorsa, tehlike sorumluluğuna katlanma ilkesi uyarınca zararın işletme tehlikeleri doğrultusunda, tehlikeler eşit varsayıldığında zarar ilke olarak yarı yarıya paylaştırılır.” Şeklinde olup bu durumda her iki sürücünün karşılıklı beyanlarına göre aşağıda belirtilen kuralları ihlal değerelendirilmekte; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 67.nci maddesinin A bendindeki Araç manevralarını düzenleyen kurallar başlıklı kanun madde 67- Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park
yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır, kuralını ihlali ile kazanın oluşumunda her iki sürücünün de %50-50 (yüzdeellişer) oranında Kusurlu oldukları kanaatine varıldığı, dava dışı ... plaka sayılı araçta, 11.651,62 TL KDV hariç ( yedek parça tutarı ) + 1.987,88 TL KDV hariç ( işçilik tutarı ) = 13.639,50 TL KDV hariç & 16.094,61 TL KDV dahil hasar hesap edilmekle beraber ; somut olayda sürücüler eşit oranda kusurlu bulunduklarından ; 16.094,61 TL KDV dahil * % 50 = 8.047,30 TL KDV dahil hesap edildiği yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı sigorta şirketi, davalı sigortalı adına kayıtlı araç sürücüsünün meydana gelen kaza sonrasında olay yerini terk ettiğinden sözleşmeye dayalı olarak, üçüncü kişiye ödediği araç hasarına yönelik tazminat bedelini rücuen tahsilini istemiştir.Davacı sigorta şirketinin, davalıya ait aracın ZMSS poliçesini tanzim ettiği ve kaza sonrasında araç sürücüsünün kaza tespit tutanağına göre kaza mahallini terk ettiği kayıt altına alınmıştır. Uyuşmazlık, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılmış olmasının tek başına rücu için yeterli olup olmadığı, terkin yanında alkollü araç kullanmak yahut ehliyetsiz araç kullanmak veyahut kasıtlı olarak zararı getirmiş olmak gibi şartların gerekip gerekmediğine ilişkindir.Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebileceği düzenlenmiş olup, ayrıca sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan ödemenin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, bunlardan bir tanesi de kazadan sonra olay yerinin terk edilmesidir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının " zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı" başlıklı B.4/f bendinde düzenlenen "f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," hükmü yer almaktadır.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.f. maddesi gereği, sigortalı, sürücünün olay yerine terk etmiş olması durumda ancak; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi; bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Olay yerini terkin zorunlu nedenlerden kaynaklanmamış olması halinde davacı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu gerçek zarar ile sınırlı olarak, sigortalısından talep edebilir. Olay yerini terk etmenin zorunlu hal nedeniyle olduğunu somut şekilde ispat külfeti, sigorta şirketine değil, sigortalıya aittir.Dava konusu somut olayda, meydana gelen kazada davalı sigortalı araç sürücünün kaza yerini terk ettiğinin trafik kazası tespit tutanağı ile sabit olup, dosya kapsamından olay yerini terkinin yukarıda sayılan tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeni ile olduğu ispat edemediği anlaşılmakla, bu halde olay yerini terk nedeni ile rücu şartlarının oluştuğu, kazanın oluşmunda kusur durumu ve dava dışı kişinin gerçek zararı dikkate alındığında, davalının 8.047,30-TL zarardan sorumlu olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tarihi ve takip tarihi dikkate alındığında işlemiş faizin 411,02-TL olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 6.İcra Müdürlüğü'nün 2023/E. sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile; takibin, 8.047,30-TL asıl alacak, 411,02-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.458,32-TL üzerinden talepnamedeki koşullarla birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, ayrıca kabul edilen alacak likit olmayıp, yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının ... 6.İcra Müdürlüğü'nün 2023/E. sayılı dosyasına yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile; takibin, 8.047,30-TL asıl alacak, 411,02-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.458,32-TL üzerinden talepnamedeki koşullarla birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 577,78-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 343,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 234,06-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 8.458,32-TLvekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 651,97-TL harç, 4.750,00-TL bilirkişi ücreti ve 236,25-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 5.638,22-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 2.369,47-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-İleride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre 672,40-TL'sinin davalıdan; 927,60-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 11.668,46-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Davalı tarafından yapılan 38,40-TL harç ve 250,00-TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 288,40-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 167,20-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/06/2024

Katip
e-imzalı

Hakim
e-imzalı