BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/722 Esas - 2024/297
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/722
KARAR NO : 2024/297

HAKİM : ...
KATİP : ....

DAVACI : ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ - .... [35322-82238-...] UETS
VEKİLİ : Av. ...- [16414-14569-...] UETS
DAVALILAR : 1-... TEMİZLİK MADENCİLİK İNŞAAT TURİZM MAKİNA OTOMOTİV VE ULAŞTIRMA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ- ...-Kurtuluş Mah. Fatih Caddesi Kapı No:2 , Kat:4 D:11 Soma/ MANİSA
2-... İNŞAAT TURİZM TEMİZLİK MADENCİLİK OTO.GIDA VE ULAŞTIRMA HİZ.SAN.VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ....-Mahmut Bey Mah. Taşocağı Cad. Ağaoğlu My Off .212 No:3 K12/197 Bağcılar/ İSTANBUL
DAVA : Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ : 01/08/2023
KARAR TARİHİ : 08/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Maddi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilidava dilekçesinde özetle;müvekkili teşekküllerinin kamu tüzelkişisi olup asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı uyarınca dışarıdan temin ettiğini, müvekkili teşekkülün Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın ilgili kuruluşlarından biri olup, bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu, müvekkili Teşekkülün kuruluş gayesi, elektrik enerjisini üretmek ve satışını yaptığını, bu hususun Ana Statünün 1. Maddesinde yer aldığını, İktisadi Devlet Teşekkülü olması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi bulunan müvekkilinin asıl işi olan elektrik üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde, bunları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, müvekkili idarenin EÜAŞ (Mülga SEAŞ-Bursa Linyitleri İşletmesi Müessese Müdürlüğü) yukarıda unvan ve adresleri belirtilen firmalar ile arasında hizmet alım sözleşmesi mevcut olduğunu, muhatabın bu firma işçilerinden ...'nun adı geçen şirketlerde iş akdiyle çalıştığını, dava dışı işçi ...'nun adı geçen firmaca iş akdinin sonlanması nedeniyle Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatı ile)nde açtığı "Alacak Davası- İşçi İşveren İlişkisinden Kaynaklanan "davanın aynı Mahkemenin 28.12.2016 tarih, 2015/406 E. 2016/1191 K. sayılı kararı ile hükme bağlandığını ve dava konusu edilen işçilik alacaklarının müvekkili idareden tahsiline karar verildiğini, Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda esas ve karar sayısını belirtmiş oldukları kararın ... vekili tarafından Bursa 1.İcra Müdürlüğünün 2017/2259 E. sayılı icra dosyası ile takibe koyulduğunu; müvekkili İdarece icra dosyasına, 02.03.2018 tarihinde 16.394,38 TL ödeme yapıldığını, bunun üzerine müvekkili Teşekkül adına Orhaneli Asliye Hukuk (Tic.) Mahkemesi'nin 2022/96 E. Sayılı dosyasıyla 200,00 TL'nin tahsili için davalı ... İnş. Şirketine ve ... Tem. Şirketine dava açıldığını, sehven ıslah dilekçesi verilemediğini, işbu nedenle davanın Orhaneli Asliye Hukuk (Tic.) Mahkemesi'nin 2022/96 E. Sayılı dosyasındaki raporun işbu dosya arasına alınmasını ve davanın ek dava olarak kabulü ile davanın kabulüne karar verilmesini, yapılacak yargılama neticesinde davalılardan şimdilik 200,00 TL'nin; ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalılar tarafından savunmada bulunulmadığı gibi duruşmalara da katılınmadığı anlaşılmıştır.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, dava dışı işçi ...’nun davacı asıl işveren tarafından hizmet alım sözleşmesi kapsamında Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi(İş Mahkemesi Sıfatıyla) vermiş olduğu karar kapsamında ödediği tazminatın rücuen alt işveren davalılardan tahsilinin gerekip gerekmediği, Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/96 esas sayılı dosyasında verilen karara istinaden ek davanın açılıp açılamayacağı hususuna ilişkindir.
Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/96 esas, 2022/381 karar sayılı dosyasında "Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı alt işverenin işçisi tarafından, davacı asıl işveren aleyhine işçilik alacaklarının tahsili için yapılan icra takibi sebebiyle, davacı asıl işveren tarafından icra dosyasına ödenen tazminatın davalıya rücu edilip edilemeyeceği hususundadır. 4857 Sayılı Sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre; bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Buna göre alt işverenlik ilişkisinin olması için yapılan işin asıl işverenin işyerinde yapılması, işçilerin sadece asıl işverenin yanında çalıştırılması, asıl işverenin iş yerinde yürütülen bir işin alt işveren tarafından alınması, alınan bu işin işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olması, ayrıca işçiye emir ve talimatların asıl işveren tarafından verilmesi, işçinin işe alımı ve işine son verilmesi yetkisinin asıl işverende olması gerekir. Bu durumda idare asıl işveren sıfatıyla alt işverenle birlikte sorumlu olacaktır.4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde düzenlenen birlikte sorumluluk hali, işçiyi korumaya yönelik bir düzenleme olup asıl işveren ile alt işverenin dış ilişkide işçiye karşı birlikte sorumlu olması halini düzenlemektedir. İşverenlerin işçiye ödenen miktar bakımından nihai sorumluluğu ise Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesi uyarınca aralarındaki iç ilişkiye göre belirlenir. İç ilişkiyi düzenleyen ilgili maddeye göre, "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.
" Rücu davasına dayanak teşkil eden işçilik alacağı davasında davacı kurum ile davalı yüklenici arasındaki alt işveren - üst veren ilişkisi sabit kabul edilmiştir. Eldeki davada dosya içerisindeki sözleşmelerin içeriğinden de davacı kurum ile davalı şirket arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğu anlaşılmaktadır. Yargıtay 15. ve 23. Hukuk Daireleri'nin kararlarında istikralı biçimde belirtildiği üzere, "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir." (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 26.01.2021 Tarih 2019/2339 Esas. 2021/225 Karar sayılı ilamı) İhbar tazminatı ve kullandırılmayan yıllık izin ücreti alacağı iş akdinin feshi ile doğan alacaklar olup iç ilişkide bu alacaklardan kural olarak son işveren sorumludur Dosya kapsamında celbedilen bilgi ve belgelerden; dava dışı işçi ...'nun Orhaneli Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 2015/406 Esas, 2016/1191 K. sayılı ilamıyla işçilik alacaklarına (ihbar tazminatı, yemek ücreti, yıllık izin ücreti alacağı) hükmedildiği, kararın İstanbul Bölge Adliyesi 25. Hukuk Dairesi'nin 2017/917 E. ve 2017/1028 K. sayılı ilamıyla onanarak kesinleştiği, ilamın icraya konulması neticesinde davacı tarafından işçinin hak edişleri karşılığında 16.394,87 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.Davacının davalıya rücu edebileceği miktarın belirlenmesi için mahkememizce bilirkişi raporu ve ek rapor alınmış, bila tarihli ek raporda ihbar tazminatı ve yıllık izin alacağı bakımından son işveren olan davalı ... Ltd'nin sorumlu tutulduğu, sair alacaklar (yemek ücreti) bakımından ise dava dışı işçinin alt işverenler bünyesinde çalıştığı dönem ve mahkemece kök dosyada belirlenen bedel dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, bila tarihli ek bilirkişi raporunun denetlenmesi sonucu raporun usule, yasaya ve somut olaya uygun hazırlanmış olduğu anlaşılmış ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gözetilerek ve dava dilekçesindeki talep ile bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur. Her ne kadar ek bilirkişi raporunun sonuç kısmının II. ile belirtilen bölümünde davalı ... San. Ltd. Şti.'nin dönemsel olarak yemek masrafından borç payı sehven 293*790/2.512=149,52 TL olarak belirtilmiş ise de davacı işçinin ... Şirketinde hizmet süresinin 1548 gün olduğu, bilirkişinin hesaplamasının da 1548 gün üzerinden yapıldığı ancak hesaplama kısmına sehven 2512 yazıldığı, sonuç itibariyle bilirkişinin yaptığı hesaplamanın sonuç kısmının doğru olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin aksi yöndeki itirazına itibar edilmemiştir. Davalı her ne kadar zamanaşımı def'inde bulunduysa da, TBK’nın 146. maddesine göre davan konusu alacağın 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu ve alacağın dava tarihi itibarıyla zamanaşımına uğramadığı anlaşılmakla davalıların zamanaşımı def'ine itibar edilmemiştir." şeklinde gerekçe ile davanın kabulü ile; talep ile bağlı kalınarak 100,00 TL alacağın, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, talep ile bağlı kalınarak 100,00 TL alacağın, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto.gıda Ve Ulaştırma Hiz.san.ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine dair hüküm tesis ettiği görülmüş, dosyanın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 11/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, müvekkili idare ile davalı taşeron firma arasında hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan dava dışı işçi ...’ya ödenen işçilik alacaklarının rücuen davalılardan tahsili amacıyla açtıkları işbu davada 200,00-TL’nin davalılar ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto. Gıda ve Ulaştırma Hiz. San. Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Tem. Mad. İnş. Tur. Mak. Oto. Ulaş. Hiz. San. ve Ticaret Limited Şirketi‘nden tahsiline karar verilmesinin istenildiğini, konu ile ilgili olarak alınan bilirkişi raporunda, yapılan inceleme sonunda, ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto. Gıda ve Ulaştırma Hiz. San.ve Ticaret Limited Şirketi‘nden kurum alacaklarının 16.033,36-TLolduğu tespit edildiğinden, açmış oldukları dava ile talep ettikleri miktarın ıslah edilerek 16.033,36-TL'na çıkarılması zorunluluğunun doğduğunu, konu ile ilgili olarak alınan bilirkişi raporunda yapılan inceleme sonunda, ... Tem. Mad. İnş. Tur. Mak. Oto. Ulş. Hiz. San. ve Ticaret Limited Şirketi ‘nden kurum alacaklarının 161,02-TL olduğu tespit edildiğinden, davamız ile talep ettiğimiz miktarın ıslah edilerek 161.02-TL'na çıkarılması zorunluluğunun doğduğunu beyanla, ıslah taleplerinin kabulü ile bilirkişi raporunda belirtilen 16.194,38-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faiz ile birlikte davalı firmalardan alınarak davacı müvekkili kuruma verilmesini ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/96 esas, 2022/381 karar sayılı dosyası verilen ve kesinleşen hüküm ve mahkememiz dosyası birlikte değerlendirildiğinde ek dava açısından davanın kabulü ile 16.194,38 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak 02/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 16.194,38 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak 02/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 1.106,24TL karar harcının, peşin ve ıslah harcından ibaret 544,85 TL.'ndan mahsubu ile bakiye 561,39 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 813,00 TL.yargılama gideri ile davacı tarafından başta yatırılan 269,85 TL. peşin harç ve 275,00 TL.ıslah harcı olmak üzere toplam 1.357,85 TL.yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili lehine takdir edilen 16.194,38-TL.vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/03/2024
Katip ...
E-Imzalıdır.

Hakim ....
E-Imzalıdır