BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI : ... ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... - .../.../... .../ ...
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 10/10/2022
KARAR TARİHİ : 25/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/05/2024

... 4. Tüketici Mahkemesinin 12/01/2023 tarih ve 2022/408 Esas 2023/8 sayılı görevsizlik kararı sonucu Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirket tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigorta edilen davalı yanın sigorta ettireni bulunduğu ... plaka sayılı aracın, 31.07.2020 tarihinde firari sürücü sevk ve idaresinde iken ... plakalı araca çarptıktan sonra olay yerini terk etmesi neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, mezkur kazanın meydana gelmesinde sigortalı ... plaka sayılı araç firari sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunu ve sigortalı araç sürücüsünün mezkur kazanın ardından kaza yerinden firar ettiğinin trafik kazası tespit tutanağı ve ifade tutanakları ile sabit olduğunu, mezkur kaza sonucu;... plakalı araçta oluşan 5.621,28-TL hasar bedelinin 30.10.2020 tarihinde ...'e ödendiğini, mezkur kazada müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün olay yerinden firar etmesi sebebi ile rücu talebinde bulunulmasının zorunlu hale geldiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartları/ B.4 bendi gereğince müvekkili şirketin ödemiş bulunduğu sigorta tazminatını sigortalısından talep hakkının mevcut olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün, mezkur kaza sonrası olay yerinden firar etmesi nedeniyle gerek sigortalı aracı kullanan şahıs tespit edilemediği gibi gerekse sigortalı araç sürücüsünün alkollü olup olmadığı ve sürücü belgesine sahip bulunup bulunmadığı hususlarının da tespit edilemediğini, zira mezkur kazanın akabinde sigortalı araç sürücüsünün; mezkur kaza sonrası olay yerini terk etmesi ve yine kaza tutanağı, alkol raporu kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı hareket etmesi sebebiyle müvekkili şirketin ödemiş bulunduğu sigorta tazminatını talep hakkının mevcut olduğunu, kaldı ki, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesinde f bendinde sayılan zorunlu hallerden hiçbirinin mevcut olmadığını, tüm bu hususlar nazara alındığında müvekkili şirketin Trafik Sigortası Genel Şartları gereği davalı-sigortalıya rücu hakkının oluştuğunun sabit olduğunu, huzurdaki davadan önce davalı yana, poliçe kapsamında ödenen tazminatının rücuen tahsili hususunda başvurulmuşsa da bu başvurunun sonuçsuz kaldığını, bu kapsamda karşı taraf aleyhine ... 19. İcra Dairesinin 2021-... Esas sayılı dosya ile alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibine geçildiğini, ancak karşı tarafın haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiğini, yine zorunlu arabuluculuk kapsamında başvuru yapılmış olsa da ... Arabuluculuk Bürosu 2022/ Başvuru, 2022/ arabuluculuk numaralı dosya ile arabuluculuk süreci de anlaşmama ile sonuçlandığını, arz ve izah olunan sebeplere binaen ; davalı borçlunun, ... 19. İcra Dairesi 2021-... Esas sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazının iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalının %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, ... 19. İcra Dairesi 2021/... E. sayılı dosyasıyla müvekkili aleyhine ilamsız icra takibinde bulunduğunu, işbu icra dosyasına müvekkili tarafından itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, huzurdaki davada, davacı tarafın hukuki yararının mevcut olmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddi gerektiğini, itirazın iptali davasının, icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı olduğunu, davacı tarafın yapmış olduğu icra takibinin dayanağı hukuktan yoksun olduğunu, bu sebeple geçersiz bir takibin varlığının sonucunda yapılan itiraza için itirazın iptali davası açılmasının hukuki yarar yokluğu sonucunu doğurduğunu, davacı tarafın ödemiş bulunduğu sigorta tazminatını Trafik Sigortası Genel Şartları B4/F maddesi gereğince talep etmiş olsa da ilgili maddenin uygulanabilmesi için gerekli hususların vuku bulmadığını, söz konusu maddede "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," ödenen tazminatın rücu edilebileceğinin belirtildiğini, madde hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere kanun bedeni hasarın varlığını şart koştuğunu, yine aynı kanun maddesinde bedeni hasarın varlığını şart olması haricinde tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu haller rücuen tazminatın kapsamı dışında bırakıldığını, söz konusu olayda bedeni hasar ve sair sebeplerin olmaması neticesiyle borcun muaccel hale gelmediğini ve borcun varlığından söz edilemeyeceğini, müvekkilinin ticari taksi esnafı olduğunu, hastaneye yolcu yetiştirmesi sebebiyle olay yerini terk etmek durumunda kaldığını, kazanın müvekkiline ait olan ... plakalı ticari taksinin, acil çağrı üzerine hastaneye götürmesi amacıyla müşterisini almaya giderken ... plakalı araca hafif şekilde çarpması neticesinde gerçekleştiğini, kazanın önemsiz olması ve acil şekilde hastaneye gitme durumunun gerçekleşmesi neticesinde müvekkilinin durmadığını ve müşterisine gittiğini, davacı tarafa işbu hususun rücu talebine verilen cevapta belirtilmesine rağmen haksız şekilde icra takibinin başlatıldığını, söz konusu hasarda müvekkilinin ağır kusuru olmadığını, araç sürücüsü alkolsüz veya ehliyetsiz kazanın gerçekleşmesinde kusurun ... plakalı araç sürücüsünün trafik ışıklarına yaklaşırken hızını azaltmayıp aksine sağ şeridin boşluğundan yararlanarak daha da hızlanması sebebiyle karşı araç sürücüsünün olduğunu, ayrıca söz konusu kaza sırasında müvekkilinin ehliyetsiz ve yahut alkollü olmadığını, bu sebeple müvekkilinin olay yerini terk etmesinin davacı sigorta şirketinin tazminatı rücu etmesi için yeterli bir sebep olmadığını, kamera görüntülerinden görüleceği üzere kazada kusurlu olan tarafın karşı taraf olduğunu, arz ve izah edilen nedenler ile; öncelikle davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyası, ödemeye ilişkin banka kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 31/07/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın üçüncü kişiye verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsiline yönelik takibe itirazın iptali davası olup yasal süresi içerisinde açılmıştır.
Mahkememizce ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından, davalı aleyhine, 5.621,28 TL trafik sigortası rücu bedeli, 508,69 TL işlemiş faiz olmak toplam 6.129,97 TL alacağa ilişkin ilamsız icra takibi başlatıldığı davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.
Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ve ibraz edilen deliller kapsamında, meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumlarının ve dava dışı ... plakalı sayılı araçta hasarın tespiti ile netice itibariyle davacının varsa sigorta poliçesi kapsamında talep edebileceği takip tarihi itibariyle rücuen alacaklı olduğu miktar ve faizin belirlenmesine karar verilerek bu kapsamda dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişilerin 17/03/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür.
17/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; meydana gelen maddi
hasarlı trafik kazasında,
... plakalı araç sürücüsü ... Kazanın oluşumunda 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanununda yer Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan
haller başlıklı kanun madde 84-e)" Geçme yasağı olan yerlerde geçme, f) Doğrultu değiştirme
manevralarını yanlış yapma" asli kusuru ve buna bağlı olarak
1-Geçme kural ve yasakları başlıklı kanun madde 54-…b-3. "Yaya ve okul geçitleri
yaklaşımında,… Sürücülerin önlerindeki bir aracı geçmeleri yasaktır. "
2-Karayollarında trafiğin akışı başlıklı kanun madde 46-…c) "Trafiği aksatacak veya tehlikeye
sokacak şekilde şerit değiştirmemek, ...zorundadırlar." kurallarına riayet
etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda asli yönden ve %50 (yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu; ... plakalı Firari araç sürücüsü kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanununda yer alan trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı
kanun madde 84- e) "Geçme yasağı olan yerlerde geçme, f) Doğrultu değiştirme manevralarını
yanlış yapma" asli kusuru ve buna bağlı olarak;
1-Dönüş kuralları başlıklı kanun madde 53-"Sağa ve sola dönecek olan sürücüler aşağıdaki
kurallara uyarlar.a) Sağa dönüşlerde sürücüler;1. Sağa dönüş işaretini vermeye,2. Sağ şeride veya
dönüşe ayrılmış şeride girmeye, …zorunludurlar.
"2-Geçme kural ve yasakları başlıklı kanun madde 54- a)"…Geçme, geçilecek aracın solundaki
şeritten yapılır. Geçilecek aracın sürücüsü ses ve ışık cihazları ile uyarılarak, geçerken kullanılan
şeritte güvenli mesafe gidildikten sonra işaret verilip izlenecek şeride girmekle tamamlanır.
Araçların sağından veya banketlerden yararlanmak suretiyle geçmek yasaktır." kurallarına riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda asli yönden ve %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu;
maddi hasarlı trafik kazasına karışan ... plakalı , Ford marka Focus III Tıtanıum 1.6 İ (125 ) 4K tipi , 2012 model araçta 5.085,04 TL KDV hariç ( yedek parça tutarı ) + 2.410,00 TL KDV hariç ( işçilik tutarı ) = 7.495,04
TL KDV hariç & 8.844,15 TL KDV dahil hasar hesap
edildiği ; somut olayda ... plakalı sigortalı araç sürücüsü % 50 oranında kusurlu
bulunduğundan ;
8.844,15 TL * % 50 = 4.422,00 TL KDV dahil hesap edildiği yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı sigorta şirketi, davalı sigortalı adına kayıtlı araç sürüücüsünün meydana gelen kaza sonrasında olay yerini terk ettiğinden sözleşmeye dayalı olarak, üçüncü kişiye ödediği hasar bedelinin rücuen tahsilini istemiştir.
Davacı sigorta şirketinin, davalıya ait aracın ZMSS poliçesini tanzim ettiği ve kaza sonrasında araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılmış olmasının tek başına rücu için yeterli olup olmadığı, terkin yanında alkollü araç kullanmak yahut ehliyetsiz araç kullanmak veyahut kasıtlı olarak zararı getirmiş olmak gibi şartların gerekip gerekmediğine ilişkindir.
Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebileceği düzenlenmiş olup, ayrıca sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, bunlardan bir tanesi de kazadan sonra olay yerinin terk edilmesidir.
01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının " zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı" başlıklı B.4/f bendinde düzenlenen "f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," hükmü yer almaktadır.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.f. maddesi gereği, sigortalı, sürücünün olay yerine terk etmiş olması durumda ancak; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi; bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Olay yerini terkin zorunlu nedenlerden kaynaklanmamış olması halinde davacı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu gerçek zarar ile sınırlı olarak, sigortalısından talep edebilir.
Olay yerini terk etmenin zorunlu hal nedeniyle olduğunu somut şekilde ispat külfeti, sigorta şirketine değil, sigortalıya aittir.
Dava konusu somut olayda, meydana gelen kazada davalı sigortalı araç sürücünün kaza yerini terk ettiğinin trafik kazası tespit tutanağı ve davalı beyanı ile sabit olup, olay yerini terkinin yukarıda sayılan tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeni ile olduğu ispat edemediği anlaşılmakla, bu halde olay yerini terk nedeni ile rücu şartlarının oluştuğu, kazanın oluşmunda davalının kusuru ve dava dışı kişinin gerçek zararı dikkate alındığında, davalının 4.422,00 TL zarardan sorumlu olduğu, ödeme ve takip tarihi dikkate alındığında işlemiş faizin 400,16-TL olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce dava ve takip talebi dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile davalının ... 19. İcra Dairesi 2021/... Esas sayılı takibe itirazının kısmen iptali ile, takibin 4.422,00-TL asıl alacak, 400,16-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.822,16-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, ayrıca alacak likit olmayıp yasal şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin ve reddedilen kısım yönünden davacının takibinde kötü niyetli olduğuna dair delil bulunmayıp yasal şartlar oluşmamakla kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının ... 19. İcra Dairesi 2021/... Esas sayılı takibe itirazının kısmen iptali ile, takibin 4.422,00-TL asıl alacak, 400,16-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.822,16-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Yasal şartlar oluşmamakla icra inkar ve kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 4.822,16-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 172,90-TL harç, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 190,75-TL tebligat giderinden oluşan toplam 5.363,65-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 4.219,33-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 1.307,81-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre, 1.227,17-TL'sinin davalıdan; 332,83-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/04/2024

Katip
e-imza

Hakim
e-imza