BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI : ... ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ : Av.
Av. .../ ...
DAVALI : FİLES İNŞAAT TURİZM TEMİZLİK MADENCİLİK OTO.GIDA VE ULAŞTIRMA HİZ.SAN.VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .../...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 09/01/2023
KARAR TARİHİ : 09/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ... Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü'nün 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi ... üretim iştigal eden bir İktisadi Devlet Teşekkülü olup, kamu tüzel kişiliğe haiz olduğunu, müvekkili idareye devrolan ... Termik Santrali ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin hizmet alım tipi olduğunu, anahtar teslim işi olduğunu, davalının işçilerinden ...' ın davalı şirkette iş akdiyle çalıştığını, davalı firmalarca iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davanın, aynı mahkemenin 2015/... esas ve 2017/... karar sayılı kararı ile hükme bağlandığını, müvekkili teşekkülden tahsiline karar verildiğini ve mahkeme kararının istinaf kararıyla kesinleştiğini, dava dışı ...' ın Kamu İhale Kanunu çerçevesinde müvekkili teşekkülden hizmet alımı ihalesini alan firmaların işçisi olarak çalıştığını, teşekkülünün işe alınmalarında, her yıl yenilenen ihalelerde yeni firmayla iş akdi yaparak çalışmaya devam etmelerinde ve işten ayrılmalarında hiçbir şekilde müdahil olmadığını, zira sadece ihale makamı olduğunu, muhatabı ihaleyi kazanan firma olduğunu, Yasaya ve usule uygun olarak yapılan ihaleler sonrası ihale konusu işi yüklenen firmaların işçilerini kendileri temin ettiğini, işçilerin işe alınıp alınmaması hususunun müvekkili teşekkülü ilgilendiren bir husus olmadığını, davalı firmalarla teşekkülü arasında yapılan sözleşmelerin tümünde firmaların çalıştırdıkları işçilere olan sorumlulukların düzenlendiğini, sözleşmelere ve şartnamelere göre işçinin ücret ve diğer alacaklarından Teşekkülünün sorumlu olacağına ilişkin sözleşme hükmü olmadığı gibi aksine çalıştırdığı işçilerin tüm ücret ve masraflarının yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığını, zira Teşekkülünün sadece ihale makamı olduğunu ve ihale yolu ile verilen işin anahtar teslim işi olduğunu, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının dava dışı ...' ın vekili tarafından ... İcra Müdürlüğünün 2017/ sayılı icra dosyası ile takibe koyulduğunu, Teşekkülü tarafından icra dosyasına 8.863,11TL ödeme yapıldığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin belirtili ilgili kararında alacağın müvekkili idareden tahsiline karar verildiği ve ödemeye esas olan işçinin de diğer davalıların işçisi olarak çalışmış olduğu ve davalılarla yapılan sözleşmede de bu şirketlerin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan müvekkili idarenin ödemiş olduğu miktarı rücuan davalılardan tahsili amacıyla dava açma zaruriyeti doğduğunu, bilindiği üzere 06.12.2018 tarih ve 7155 sayılı Kanunun 20,21,22 ve 23. Maddelerinde yapılan düzenleme ile 01.01.2019 tarihi itibariyle Ticari davalarda dava açmadan önce Arabulucuya başvurmak dava şartı haline geldiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi uyarınca 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olduğundan, dava konusu olan uyuşmazlıkla ilgili olarak arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak davalının görüşmelere katılmaması sebebi ile anlaşılamadığını, ... 9.Hukuk Dairesinin 18.11.2003 tarih 2003/ E., 2003/ K sayılı kararı ile " iki işveren arasındaki kıdem tazminatı, vs ile ilgili rücu davasına 5521 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 1. Maddesi gereğince İş mahkemesinin değil Asliye Hukuk (ticaret) Mahkemesinin bakmaya yetkili olduğuna dair karar verildiğinden " işbu davanın mahkemenizde açıldığını, hem tahsil olunabilecek alacak miktarının tayini hem de Teşekkülü tarafından ödenen tutardan, davalı firmanın sorumluluk oranlarının tayini uzmanlık gerektiren bir iş olduğundan davalının ödemekle yükümlü olduğu miktarların bilirkişi raporuyla tespit olunacağını, bu nedenle şimdilik davalı taraftan fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydıyla davalıdan 100,00TL kısmi olarak tahsilini talep ettiklerini, ödenen bu meblağda, davalı firmanın sorumluluklarının belirlenmesi ve Teşekkülüne ödenmesi için işbu rücu davasını açma mecburiyeti doğduğunu, arz ve izah edilen sebeplerle davamızın kabulü ile; 100,00 TL (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) alacağa ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen, cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.
DELİLLER:... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/... Esas 2017/... Karar sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/ sayılı dosyası, ödeme belgesi, ... ... Kurumu hizmet dökümü, iş yeri şahsi sicil dosyası, taraflar arasında imzalanan teknik şartnameler ve hizmet alım sözleşmeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, dava dışı işçinin iş akdinin feshinden kaynaklı, kıdem tazminatı faizi, ihbar tazminatı, yemek ücret alacağı ve yıllık ücretli izin alacağı talebine ilişkin ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/... Esas 2017/... Karar sayılı kararı gereği hükmedilen bedelin ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/397 sayılı ilamlı icra takibine konu edilmesi sonucu davacı tarafça 27/08/2019 tarihinde icra dosyasına ödenen toplam 8.863,11-TL'nin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişinin 19/02/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.
19/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında, davacı tarafından hizmet alımına ilişkin yapılan ihaleler uyarınca birbirini takip eden
sözleşmeler ile dava dışı işçinin davacı Kurum nezdinde ve değişen davalı alt işverenler nezdinde çalışmış
olduğu, dava dışı çalışanın en son davalı alt işveren nezdinde çalıştığı ve davalı alt işverenin son alt işveren
olduğu,
taraflar arasında imzalanan son dönem sözleşme ile işçiye yapılan tazminat ödemesinden sadece
yüklenicinin sorumlu olacağına ve idarenin sorumlu olmayacağına dair düzenleme bulunduğu, brüt olarak hükmedilen alacaklardan yasal
kesintiler yapılmaksızın ödeme yapılması ihtimalinde anılan fazla ve yersiz ödemeden davalının
sorumluluğunun bulunmadığı, buna göre tarafların TBK.m.167 uyarınca dava dışı işçiye ödenen ihbar tazminatından
sorumluluklarının yarı yarıya olduğu kabulü ihtimalinde davacının davalıdan 4.243,77 TL alacaklı
olduğu, davalı alt işveren personeline yapılan ödeme nedeni ile davacı Kurumun herhangi
bir sorumluluğunun bulunmadığının kabulü ihtimalinde davacının davalıdan 8.487,54 TL alacaklı
olduğu,
yasal kesintiler gözetilmeksizin yapılan fazla ödeme nedeni ile davalının sorumluluğunun
bulunamayacağı yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Davacı vekili 26/02/2024 tarihli dilekçe ile özetle; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, dava değerini artırarak ıslah talebinin kabulü ile, 8.487,54TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalı firmadan alınarak davacı müvekkil kuruma verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; 2012 yılı ... Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü B.L.İ. Müdürlüğü Ağır Bakım Onarım, Yıkama ve Yağlama hizmet
alımı işine Ait Sözleşme ‘de; Yüklenicinin davalı olduğu, dava dışı işçi ...'ın davacı işyerinde davalı alt işveren nezdinde 11/02/2013- 23/06/2015 tarihleri arasında çalıştığı, son dönem ... kararlarında da belirtildiği üzere hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmeler olup, bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesi olduğu, sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirileceği, iş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı olmayıp, SGK kayıtları da bu hususu doğrulamakta olduğu, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, ... haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu olmadığı, İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olduğu, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve ... haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği, bu kapsamda somut olayda davacı tarafından düzenlenen ihaleler kapsamında imzalanan 2011 – 2015 yılları arasındaki Tip Sözleşmelerde de işçilere ödenecek işçilik alacaklarından
dolayı tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğuna ve idarenin bu ödemeler nedeni ile sorumluluğunun
bulunmadığına dair düzenlemeye yer verilmiş olduğu, görüleceği üzere davalı tacir olup, taraflar arasındaki son derece açık taraflar arsındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşme hükümlerine göre, dava dışı işçinin il akdinin feshinden kaynaklı ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/... Esas 2017/... Karar sayılı kararı gereği hükmedilen ihbar tazminatı ve yıllık ücret alacağı ile ferilerinden davalının sorumlu olduğu,yasal kesintiler gözetilmeksizin yapılan fazla ödeme nedeni ile davalının sorumluluğunun
bulunamayacağı, buna göre alınan bilirkişi raporu ile davacının rücuen tahsilini talep edebileceği alacağın 8.487,54 TL olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce davanın kabulü ile, 8.487,54-TL'nin 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 8.487,54-TL'nin 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 579,78-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 322,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 256,88-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 8.487,54-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 528,40-TL harç, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti ve 558,25-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 2.286,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, tarafların yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 09/05/2024

Katip
e-imza

Hakim
e-imza