BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI :... - ...
VEKİLİ :Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ :Av. ... -
İHBAR OLUNAN : ... -...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/04/2022
BİRLEŞEN ... 1. ATM'NİN 2022/... E. 2023/... K. SAY. DOSYA
DAVACI : ... -
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... -
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/08/2022
KARAR TARİHİ : 25/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) ve İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin maliki olduğu "... ... ..." adresindeki 2 katlı fabrika binası için dava dışı ... Asansör San. Tic. Ltd. Şti. tarafından asansör projesi hazırlanmış ve işbu proje ilgili Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü tarafından kabul edilmiş ve onaylandığını, onaylı projeye uygun bir şekilde asansör yapımı ve montajı için 29.09.2020 tarihinde davalı ile sözleşme akdedildiğini, iş bu sözleşmeye göre davalı ilgili OSB müdürlüğü tarafından onaylanmış olan asansör projesinde belirtilen şartlarda hidrolik asansör montajını yapacak ve sözleşme konusu iş tamamlandığında ilgili OSB müdürlüğünden asansör işletme ruhsatını temin edeceğini, buna karşılık müvekkilinin de sözleşmede belirtilen tarihlerde para ödeme borcunu tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, ancak sözleşme konusu iş 29.01.2021 tarihinde davalı tarafından ifa edilmediğini, davalı şirket ile şifahi olarak görüşmeler devam etmiş ve davalı tarafından sözleşmeden doğan borcun ifa edilmesi için gerekli her türlü kolaylık ve süre davalıya tanındığını, ancak belirli bir süre sonra davalı şirket tarafından yükümlülüklerini yerine getiremeyeceklerini belirtmiş ve müvekkil ile her türlü iletişim kanallarını kapattıklarını, iş bu durum üzerine ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/ D. İş dosyası ile davalı tarafın iş mahalini terk ettiklerinden sözleşme konusu işin yüzdesel olarak ne kadarının yapılıp ne kadarının yapılmadığı ve kalan işin ne kadar süre içinde yapılacağının tespiti 19.08.2021 tarihinde talep edildiği, bilirkişi Adnan Arslan raporunu 29.08.2021 tarihinde sunduğu, iş bu rapora göre;" şu ana kadar yapılan asansörün sözleşmeye göre tüm eksikliklerin tamamlansa bile hidrolik ünite gücünün ve piston çapının 3500 kg yük taşımaya yeterli olmadığı, asansör kabin taşıyıcı pistonlarına monteli ana taşıma kollarının (kutu profil) seyir mesafesine uygun seçilmediği, sonradan 80 cm kaynaklı birleştirme işleminde eksen kaçaklığının mevcut olduğu, eksen kaçaklığının asansör kabinin aşağı yukarı hareketi sırasında sık sık paten kırmaya ve asansörün arızalanmasına sebep olacağı, asansör ray ve ana taşıyıcı kol ve hidrolik pistonlarının betonarmeye birleşiminde kullanılan sabitleme mesnetlerinin uygun kalınlık ve mukavemette seçilmediği, şimdiden deforme olduğu, asansör kat kapıları kilitleme sistemi kapaklarının takılmadığı, asansör kumanda panosunun bağlantıları ile hidrolik ünite bağlantılarının tamamlanmadığı, kabin etek sacı montajının yapılmadığı, kabin üstü korkuluk imalatının yapılmadığı, kabin butonun yapılmadığı, iki adet kabin iç kapısının olmadığı, asansör dış kapılarının yangın sertifikası olmadığı, acil aydınlatmanın yapılmadığı, fotosel imalatlarının yapılmadığı, asansör kabin tabanını düzlemsel düzgünlüğe sahip olmadığı, bazı bölgelerde deformasyon oluştuğu, hız regülatörünün monte edilmediği, paraşüt fren tertibatının monte edilmediği, ray sonları limit switchlerinin monte edilmediği, halat klemenslerinin monte edilmediği, halat şişeleri yaylarının monte edilmediği, piston sabitlemelerinin yapılmadığı, piston kasnağı halat atma piminin olmadığı, hidrolik ünite ile pistonlar arasındaki hidrolik gücün iletiminde kullanılan hidrolik hortumlarının uygun şekilde betonarmeye monteli sabitlenmiş şekilde çekilmediği" tespit edildiği, işbu tespitler neticesinde 3500 kg taşıma kapasiteli asansör montajında, uygun olmayan malzemeler ve eksik kalan işler neticesinde asansör projesine uygun yapılmadığı yani işin tamamlanma seviyesinin % 0 olduğu ve asansör işletme ruhsatının alınmadığı tespit edildiği, eğer sözleşme konusu iş 3000 kg taşımaya uygun bir asansör montajı olsaydı geriye kalan işin 25 gün içerisinde tamamlanabileceği hususunda bilirkişi görüş bildirdiği, bilirkişi raporunun tebliğine müteakip davalı tarafa ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 iş günü içinde işe başlamalarını ve işe başlamalarını müteakip sözleşmeye uygun bir şekilde sözleşme konusu işin 30 gün içinde ifa edilmesi aksi halde sözleşme konusu işin davalı firma namına yaptırılacağı ve 29.01.2021 tarihinden beri mahrum kalınan karın talep edileceği hususunda ... 17. Noterliği'nin 06.09.2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı taraf ihtar edildiği, ihtarnameye rağmen verilen süre sorunda davalı taraf sözleşmeden doğan ifa borcunu yerine getirmediği, ifa gerçekleşmemesine rağmen davalı taraf ... 10. Noterliği'nin 06.10.2021 tarihli 036988 yevmiye numaralı ihtarnamesini taraflarına keşide ettiği, iş bu ihtarnamede söz konusu işin tamamlandığını ancak ilgili OSB yetkilileri tarafından, müvekkil firmanın onay vermediğinden işletme ruhsatı alınamadığını ve bundan dolayı gerekli onayların verilmesi hususunda ihtarname gönderildiği, ancak ihtarname içeriğinin gerçek dışı olduğunu, davalı tarafın ihtarname tebliğinden sonra sözleşme konusu işin tamamlanıp tamamlanmadığının tespiti için ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/ D. İş dosyasından delil tespiti talep edildiği, bilirkişi ... 18.10.2021 tarihinde raporunu sunduğu ve işbu rapora göre davalı tarafın sözleşme konusu işin % 0 yapıldığını tespit edildiği, kaldı ki onaylı projeye uygun olmayan bir şekilde 3000 kg taşımaya elverişli bir asansör montaj edilmesi halinde bile işin % 56'sının tamamlanmadığı tespit edildiği, işbu bilirkişi raporuna göre sözleşme konusu iş 3000 kg taşımaya elverişli bir asansör olsa dahi; "kabin ve kabin fren blokları ve süspansiyonları değiştirilmesi, piston altı ve kutu profillerin değiştirilmesi, kabin ve piston konsollarına ilave takviyeler yapılması, asansör halatlarının ve halat şişelerinin 12. mm. olarak değiştirilmesi (mevcut 6mm dir.), hız regülatörü takımı monte edilmesi, mevcut elektrik tesisatının yenilenmesi (makine dairesi, kuyu ve kabin tesisatı), kapı açma lipompu monte edilmesi (2 adet), kabin üstü korkuluk takılması, kabine çift taraflı etek sacı takılması, katlar arası boşlukların saçla kapatılması, kabine çift taraflı boy fotosel 2 adet takılması, kabin kapılarına cam ve çerçeve takılması, kuyuya iniş merdiveni yapılması," gerektiği tespit edilmiş ve sayılan işlerin tamamlanmadığı rapor altına alındığı, bilirkişi tarafından da rapor altına alındığı üzere sözleşme konusu iş 3000 kg taşımaya elverişli asansör montajı olsa dahi davalının üzerine düşen borcu ifa etmediği anlaşılacağı, ayrıca davalı tarafın tarafımıza keşide ettiği ihtarnamede müvekkilin firmanın OSB yetkililerine gerekli onayın verilmediği ve bundan dolayı sözleşmenin ifa edilmediğinden bahsedildiği, ancak davalı tarafın müvekkilin onayına ihtiyacı olmadığını, 5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre asansör işletme ruhsatının onaylanması için müvekkilimin onayı gerektiğine dair bir yükümlülük olmadığı, davalı taraf, sözleşme konusu işi, onaylı asansör projesine uygun bir şekilde ifa etseydi OSB'den gerekli onayları alır ve asansör işletme ruhsatını tarafımıza rahatça teslim edebileği, ancak onaylı asansör projesine uygun bir şekilde asansör monte etmediği için gerekli onayları alamamış ve OSB davalının yapmış olduğu başvuruyu reddettiği, tüm iyi niyetli çabalara rağmen, tamamlanmayan sözleşme konusu işin davalı namına tamamlanması için dava dışı ... Asansör San. Tic. Ltd. Şti.ile anlaşarak 09.11.2021 tarihinde KDV dahil 16.520 Euro ödeme yapıldığını, iş bu sebeplerden dolayı sözleşme konusu işin davalı namına yaptırılması için ödenen 16.520 Euro'nun, zararın oluştuğu 09.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile beraber, tazmini ve 29.01.2021 tarihinde bitmesi gereken işin dava tarihine kadar hala bitmediği için oluşan ticari itibar kaybından kaynaklı 10.000,00 TL manevi zararımızın davalıdan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı firma, dava dışı rakip asansörlük firmasına yaptırmış olduğu onaylı projeyi gerek sözleşme öncesi görüşmelerde gerek ise sözleşmenin imzalanması aşamasında müvekkili firmaya sunmamış, bu hususta müvekkili firmayı dürüstçe bilgilendirmediğini, öte yandan davacı firma tıpkı basiretli bir tacirin yapması gerektiği gibi sözleşme imzalanmadan evvel, elindeki proje ile sözleşmedeki teknik şartları karşılaştırıp tespit ettiği uyumsuzlukları müvekkili firmaya bildirebileceği, özetle davacı yan basiretsiz davranmasının tüm sorumluluğunu doğruluk ve dürüstlük kurallarına aykırı ve son derece kötüniyetli bir şekilde müvekkili firmaya yüklemeye çalıştığı, davacı yan, müvekkili firmadan 3.500 kg taşıma kapasiteli bir yük asansörü imalatı yapılması için fiyat teklifi istemiş, bunun üzerine davacının istediği nitelikteki asansörün 185.000 TL + KDV olacak şekilde imal edilebileceği yönünde 29.09.2020 tarihinde davacı tarafa teklif sunulduğu, sunulan fiyat teklifi davacı firma tarafından kabul edilmiş ve müvekkili firma ile davacı yan arasında Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesi başlıklı sözleşme imzalandığını, davacı yan dava dilekçesinde her ne kadar dava dışı rakip firma olan ... Asansör San. Tic. Ltd. Şti. isimli başka bir asansör firmasına asansör projesi hazırlattığını ve bu projenin OSB Müdürlüğü tarafından da onaylandığını, taraflar arasındaki sözleşmenin bu proje doğrultusunda yapılması gerektiğini ifade etmiş ise de, gerek sözleşme öncesi görüşmelerde gerek ise sözleşmenin imzası aşamasında davacı yan tarafından bu onaylı projeye ilişkin olarak müvekkili firmaya herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, davacı firma sadece 3.500 kg yük taşıma kapasiteli bir asansörün imal edilmesini müvekkili firmadan istediğini, bu kapsamda sunulan fiyat teklifi ve imzalanan sözleşme, davacının isteklerini zaten karşılar nitelikte olduğunu, müvekkili firma bu asansörün yapımında kullanılacak malzemeleri temin etmeye ve asansörü imal etmeye başladıktan sonra, davacı firma bu asansörün yapımında kullanılacak motor kapasitesinin 3.500 kg yük taşımaya elverişli olmadığını dile getirmeye başladığını, halbuki asansörün yapımında kullanılan 14,7 KW' lık motor, yurt dışından ithal edilmiş, son derece modern ve günümüz teknik şartlarına uygun olduğu gibi davacının istediği yük taşıma kapasitesini de rahatlıkla karşılayabilecek yeni nesil bir donanıma sahip olduğu, sunulu tahrik sisteminin ithal edildiği firmaya ait teknik belge ile müvekkilinin yaptırmış olduğu uygulama projesi incelendiğinde de görüleceği üzere müvekkili firmanın asansör yapımında kullanmış olduğu hidrolik sistemin 3.500 kg yük ve 2.500 kg kabin ağırlığı olmak üzere toplam 6.000 kg' lık bir taşıma kapasitesi mevcut olduğu, ancak devam eden süreçte davacı yan asansör yapımında kullanılan bu hidrolik sistemin 3.500 kg yük taşımaya elverişli olmadığı hususunda ısrarcı olmaya devam etmiş ve en nihayetinde de ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı dosyasını açtığını, ne sözleşme öncesi görüşmelerde ne de sözleşmenin imzalanması sırasında rakip firmaya yaptırmış olduğu onaylı asansör projesinden müvekkili firmaya bahsetmeyen davacı yan, açmış olduğu iş bu değişik iş dosyasına onaylı projeyi sunarak müvekkilini kusurlu göstermeye çalıştığı, Asansör Tasarımına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ' in 8.maddesine göre; yapı/bina tasarımının ruhsat makamı tarafından onayı ile birlikte asansör uygulama projesi bina yaptırıcısı ile "sözleşme imzalamış olan" asansör monte eden tarafından hazırlanır veya hazırlatılacağı, gerek açık mevzuat hükmüne gerek ise uygulamadaki işleyişe göre davacı firma ile sözleşme imzalayan müvekkilimiz firma, asansör uygulama projesini de kendisi hazırlayıp yahut hazırlattırıp ruhsat makamına sunacağı, dolayısıyla burada müvekkilinin davacının elinde mevcut onaylı bir proje olup olmadığını araştırma gibi bir yükümlülüğü bulunmamakta olup, böyle bir projenin mevcudiyeti halinde bu projeyi müvekkilimiz firmaya sunmak zorunda olan davacının kendisi olduğu, ancak davacı firma, müvekkili firmaya böyle bir bildirimde bulunmadığını, davacı firma müvekkili firmaya sadece 3.500 kg kapasiteli bir yük asansörü inşa ettirmek istediğini ifade etmiş, bunun üzerine müvekkili firma tarafından keşif yapılarak asansörün kuyu ölçüleri çıkarılmış ve davacı firmaya fiyat teklifi sunulduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşme de nitekim bu niteliklere haiz bir sözleşme olduğu, müvekkili firma tarafından imal edilmiş asansör de, sözleşme koşullarına uygun olduğu, ticari hayattaki teamüller gereği tacir konumundaki kişilerin doğru ve dürüst davranmaları oldukça önem arz ettiği, ancak davacı firmanın bu yaptığı davranışlar, ticari teamüllere aykırı ve son derece kötü niyetli olduğu, davacının elindeki bu onaylı proje, gerek sözleşme öncesi görüşmelerde gerek ise sözleşmenin imzalanması aşamasında müvekkili firmaya sunulmadığı, madem ki davacı firma onaylı projede belirtildiği şekilde 29 KW kapasiteli bir motor kullanılarak 3.500 kg yük taşıma kapasiteli bir asansör imalatı istemekte olduğu, o halde elindeki mevcut tüm belgeleri dürüstlük kurallarına uygun bir şekilde müvekkili firmaya sunması gerektiği, kaldı ki elinde onaylı proje olan davacı firma basiretli bir tacir gibi davranıp sözleşmenin imzalanması anında onaylı proje ile sözleşmedeki şartları karşılaştırıp bu hususta müvekkiline gerekli bildirimleri yaparak ve onaylı projeyi müvekkili firmaya sunmak suretiyle yeniden fiyat teklifi alabileceği, ancak davacı firma bunu yapmak yerine, müvekkili firma sözleşme kapsamındaki malzemelerin teminini yaptıktan ve bu hususta gerekli ödemeleri gerçekleştirdikten sonra, yani asansörün imalatına başladıktan çok sonra, elindeki onaylı projeyi açmış olduğu değişik iş dosyası ile gün yüzüne çıkarmış ve asansörün imalatının istediği şartlara uygun olmadığını ifade etmeye başladığını, davacı yan böylelikle müvekkilini kusurlu göstermeye çalıştığı, davacının bu yaptığı, son derece kötüniyetli ve basiretsiz bir davranış olduğu, davacı firma, basiretsiz davranmasının tüm sorumluluğunu doğruluk ve dürüstlük kurallarına aykırı ve son derece kötüniyetli bir şekilde müvekkili firmaya yüklemeye çalışmakta olup bu durum açıkça TTK ve TMK hükümlerine aykırı olduğunu, müvekkili firma, fiyat teklifi ve Asansör İmalat Sözleşmesi ile iş bu asansörün imalatı esnasında 29 KW' lık bir motor kapasitesinin kullanılacağı yönünde davacı yana bir taahhütte bulunmadığı, müvekkili firma sözleşme doğrultusunda üstlendiği edim yükümlülükleri çerçevesinde 14,7 KW' lık bir tahrik sistemi kullandığı, bu yönüyle müvekkilinin gerçekleştirdiği ifa, sözleşme şartlarına uygun olduğu, bu nedenle davacı firmanın iddia ettiği şekilde işin tamamlanma seviyesinin %0 olduğu yönündeki iddialarını kesinlikle kabul etmediklerini, müvekkilimiz firma ne sözleşme öncesi görüşmelerde ne de sözleşme imzalanması ve sonrasında, davacı firmaya 29 KW' lık bir motor kullanmak suretiyle 3.500 kg taşıma kapasiteli bir asansör yapımını üstlendiği, müvekkili firmanın sözleşme ile üstlendiği yükümlülük 3.500 kg yük taşıma kapasiteli bir yük taşıma asansörü yapımı olup, yapım esnasında kullanılmış olan 14,7 KW' lık motor kapasitesi de bunu karşılayacak teknik yeterliliğe sahip olduğu, davacının iş yerinde yapılacak olan bu asansör için sipariş edilen malzemeler, sadece orada yapılacak asansörün ölçülerine ve teknik özelliklerine uygun olduğundan dolayı, başka bir asansörün yapımında kullanılma imkanı da bulunmamakta olup, müşteriye özel bir yapım gerçekleştirilmekte olduğu, dolayısıyla davacının bu türden gerçekleştirdiği tutum ve davranışlar, müvekkilini maddi anlamda da oldukça zora sokmuş, zarara uğrattığı, öte yandan davacı taraf, müvekkilinin rakibi konumundaki ... Asansörlük isimli firmayı ifa mahalline sokarak, müvekkili firma tarafından yapımı devam etmekte olan bu asansörün kabin parçalarını söktürmüş ve zarar verdirdiği, bu nedenle bazı parçaların yeniden sipariş edilmesi gerektiği, en nihayetinde de müvekkili firma bu asansör imalatından zarar ettiği, yaşanan bu olayın ispatı için 155 ihbar hattı aranarak olay mahalline güvenlik güçleri çağrılmış ve 11.09.2021 tarihli kolluk tutanağının tutulması sağlandığı, davacı firma dava dilekçesindeki beyanlarında sözleşmenin ifası için müvekkili firmaya her türlü kolaylığın sağlandığını ifade ettiğini, ancak davacının bu anlatımlarına da katılmanın mümkün olmadığını, zira davacı firma, müvekkili firmanın montaj işini zora sokmak adına elinden gelen tüm gayreti gösterdiğini, davacı taraf ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/ D.İş sayılı dosyası ile birtakım tespitler yaptırmış, bu dosya kapsamından aldırılan 29.08.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre terditli bir değerlendirme yapıldığı, bahsi geçen bilirkişi raporunda; "yapılan imalatın asansör projesine aykırı olduğu, 14,7 KW büyüklüğündeki bir hidrolik ünite gücünün 3.500 kg yük taşımaya elverişli olmadığı, bu nedenle işin tamamlanma seviyesinin %0 olduğu, sözleşme konusu asansörün taşıma kapasitesinin 14,7 KW' lık hidrolik üniteye uygun düşürülmesi halinde ise işin tamamlanma seviyesinin %70 olduğu ve geri kalan eksikliklerin 25 gün içinde halledilebileceği "yönünde tespitlerde bulunulduğu, bu bilirkişi raporuna katılmak mümkün olmadığı gibi, bu raporun denetime elverişli bir yönü de bulunmadığı, zira bilirkişi raporunda 14,7 KW' lık bir motor kapasitesinin 3.500 kg ağırlığındaki bir yükü kaldırmayacağı ifade edilmiş ise de, EK-3' te sunmuş olduğumuz belge incelendiğinde de görüleceği üzere imalatta kullanılan hidrolik ünitenin motor gücü belirtilen yükü karşılamak için gayet yeterli olduğu, öte yandan ifade edildiği üzere müvekkili firmaya, asansör projesi ile ilgili bilgi verilmediği, bu nedenle davacı firmadan kaynaklanan birtakım eksiklik ve yanıltıcı davranışlardan dolayı müvekkili firmanın sorumlu tutulması ve imalatın projeye uygun inşa edilmediğinden bahisle inşa seviyesinin %0 olarak belirlenmesi hiç kuşku yoktur ki hakkaniyete aykırı olduğu, zira asansör imalatları müşteriye özel şekilde yapıldığı, örneğin asansör kapısı sipariş edilirken müşterinin yapımını istediği asansör kabinine özel ölçülerde hazırlattırılır, dolayısıyla bu malzemelerin başka bir yerde, projede kullanılması da mümkün olmadığı, hal böyle olunca bilirkişi raporunda 29 KW yerine 14,7 KW' lık bir hidrolik ünite kullanıldı diye, kullanılan bu hidrolik ünitenin 3.500 kg taşımaya elverişli kabul edilmeyerek işin tamamlanma seviyesinin %0 olarak belirlenmesi, müvekkili firmanın gerek emeklerinin gerek ise maddi harcamalarının yok hükmünde varsayılması olur ki, bunun kabul edilebilir bir yönü bulunmadığı, böyle bir asansör projesi müvekkili firmaya teslim edilmiş olsaydı ve projede belirtilen özelliklerde bir asansör imalatı istenilseydi, davacı firmaya da bu özelliklere göre bir teklif sunulur ve sözleşme şartları da buna göre hazırlanacağı, davacı firma ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı tespitini yaptırdıktan sonra ... 17.Noterliğinin 06.09.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 3 gün içinde iş başı yapılması ve 30 gün içinde de asansörün imalatının tamamlanması için müvekkili firmaya ihtarname gönderdiği, bahsi geçen ihtarname müvekkili firmaya 08.09.2021 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarname de belirtilen 3 günlük işbaşı süresi içerisinde olacak şekilde yani 11.09.2021 tarihinde müvekkili firmanın çalışanları ifaya hazır olarak belirtilen adrese gittiklerinde davacı firmanın yetkililerince firmamız çalışanlarının herhangi bir işlem tesis etmesine müsaade edilmemiş ve aynı zamanda ... Asansörlük firması adı altındaki başka bir firmaya da müvekkili firma tarafından inşası devam eden sözleşme konusu asansörün söktürüldüğü ve malzemelerinin dağıttırıldığı görüldüğü, oysa davacı firma dava dilekçesinde müvekkili firmanın sözleşmeden doğan borcunu ifa edebilmesi için her türlü kolaylığı sağladığını iddia ettiği, davacı firmanın bir yandan müvekkili firmaya ihtarname çekip süre vermesi diğer yandan da başka bir asansör firmasını (ki bu firma ne hikmetse davacının müvekkilimiz firmadan gizlediği asansör projesini hazırlayan rakip asansör firmasıdır) iş yerine davet edip parçalara zarar vermek suretiyle asansörü söktürmesinin neresi kolaylık sağlamak olduğu, bu nedenle süresi içinde iş başı yapıldığının ve asansör parçalarına zarar verildiğinin tespiti için 155 ihbar hattı aranarak olay mahalline kolluk güçleri çağrılmış ve 11.09.2021 tarihli tutanağın tutulması sağlandığı, bu olaydan birkaç gün sonra yapılan görüşmelerde davacı firma tarafından sökümü yaptırılan parçaların tekrardan ... Asansörlük firmasına montajlattırıldığı ifade edilerek projeye devam edilmesi müvekkili firmadan istenildiği, davacı firmanın tüm bu kötüniyetli tutum ve davranışlarına rağmen, müvekkili firma yine de tüm iyiniyeti ve sözleşme ile bağlılığı çerçevesinde kaldığı yerden inşa faaliyetlerine devam etmiş, üstelik maddi olarak dahi zarara uğramasına rağmen yeniden parça siparişleri vermiş ve nihayetinde de asansörün imalatını verilen süre içerisinde tamamladığını, müteakiben Asansörlerin Tasarımına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ' in 8.maddesine uygun olacak şekilde, asansör uygulama projesi hazırlanmış ve ruhsat işlemleri için ... Organize Sanayi Bölgesi yetkililerine teslim edildiği, ancak OSB yetkilileri ile yapılan görüşmelerde davacı firmanın gerekli onayları vermediğinden dolayı ruhsat işlemlerinin bekletildiği müvekkili firma çalışanlarına iletildiği, bunun üzerine 10.Noterliğinin 06.10.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bu durum davacı firmaya bildirildiği, ancak müvekkili firmanın sergilediği tüm bu iyiniyetli çabalar sonuçsuz kaldığı, zira davacı firma yükümlülüklerini yerine getirmek yerine ... 17.Noterliğinin 11.10.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek taraflar arasındaki sözleşmeyi feshettiği, akabinde davacı firma ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı dosyası ile bir kez daha delil tespiti talebinde bulunmuş ve yine birtakım eksikliklerin olduğunu tespit ettirdiği, ancak bu dosyadan aldırılan bilirkişi raporunun da kabulü mümkün olmadığını, zira müvekkili firma üzerine düşen ifa yükümlülüğünü tam ve eksiksiz şekilde yerine getirmiş ve OSB Müdürlüğüne ruhsat işlemleri için müracaatta dahi bulunduğu, ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/ D.İş sayılı dosyasından aldırılan 18.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda da; "yapılan imalatın asansör projesine aykırı olduğu, 14,7 KW büyüklüğündeki bir hidrolik ünite gücünün 3.500 kg yük taşımaya elverişli olmadığı, bu nedenle işin tamamlanma seviyesinin onaylı projeye uygunluk açısından %0 olduğu, sözleşme konusu asansörün taşıma kapasitesinin usul ekonomisince 14,7 KW' lık hidrolik üniteye uygun düşürülmesi halinde ise işin tamamlanma seviyesinin %42 olduğu "ifade edildiği, bu bilirkişi raporuna da katılmak mümkün olmadığı gibi, bu raporun da denetime elverişli bir yönü de bulunmadığı, zira bilirkişi raporunda 14,7 KW' lık bir motor kapasitesinin 3.500 kg ağırlığındaki bir yükü kaldırmayacağı ifade edilmiş ise de, EK-3' te sunmuş olduğumuz belge incelendiğinde de görüleceği üzere imalatta kullanılan hidrolik ünitenin motor gücü belirtilen yükü karşılamak için gayet yeterli olduğu, bilirkişi tarafından bu hususta hatalı bir değerlendirme yapıldığı, öte yandan ifade ettiği üzere müvekkili firmaya, asansör projesi ile ilgili bilgi verilmediği, bu nedenle davacı firmadan kaynaklanan birtakım eksiklik ve yanıltıcı davranışlardan dolayı müvekkili firmanın sorumlu tutulması ve imalatın salt onaylı projeye uygun inşa edilmediğinden bahisle inşa seviyesinin %0 olarak belirlenmesi hiç kuşku yoktur ki hakkaniyete aykırı olduğu, diğer taraftan müvekkili firma tarafından imalat tamamlanmış ve OSB Müdürlüğüne ruhsat müracaatında bulunulmuş olmasına rağmen, asansörün kim veya kimlerce bu hale getirildiği müvekkili firma tarafından bilinmediği, belki de davacı firma, müvekkili firmayı kusurlu göstermek adına tıpkı daha önce yaptığı gibi bir kez daha dava dışı rakip firmayı iş yerine davet edip, asansörün parçalarını söktürüp zarar verilmesini sağlamış olabileceği, zira müvekkili firma yeni parçalar dahi sipariş edip imalatı tamamlamış olmasına rağmen, 29.08.2021 tarihli raporda 20 kalem eksiklik tespit edilerek belirlenen %70' lik oranın, 18.10.2021 tarihli raporda 13 kalem olarak belirlenmesine rağmen işin tamamlanma oranının %42 seviyesine inmesinin başka bir açıklaması olamayacağı, davacı yan dilekçesinde her ne kadar sözleşmede belirlenen para ödeme borcunu tam ve eksiksiz bir şekilde ifa ettiğini ifade etmekte ise de, bu anlatım gerçeği yansıtmadığını, firmaların ticari defter ve kayıtları incelendiğinde de görüleceği üzere, davacı firma üzerine düşen para ödeme borcunu tam ve eksiksiz şekilde yerine getirmediğini, nitekim dava konusu sözleşmeden kaynaklı olarak da müvekkilimizin halen daha alacağı mevcut olduğundan dolayı, ... 3.İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı icra takibi başlatıldığını, davacı firma her ne kadar sözleşmenin 29.01.2021 tarihinde ifa edilmesi gerektiğini ifade etmiş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin bu tarihte bitirilmesi gerektiğine dair bir yükümlülük bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 9.maddesinde işin süresi; 45-60 takvim günü olarak belirlenmiş olup, işin başlama tarihinin ise hidrolik ünitenin şantiyeye indiği tarih olacağı ifade edildiği, tüm dünyayı etkisi altına alan pandemi süreci ticaret hayatını da olumsuz yönde etkilediği, bu kapsamda olmak üzere her sektörde olduğu gibi, asansör imalatı sektöründe de malzeme ve personel tedariği gibi birtakım sorunlar yaşandığı, zira asansör sektöründeki malzeme sipariş ve tedarikleri adeta bir zincirin halkası gibi birbirine bağlı olduğu, örneğin kabin montajı yapılmadan, asansör kapılarının siparişi verilemediği, ancak hemen ifade etmek gerekir ki; sektörel anlamda yaşanan bu gecikmelerde müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, zira ekte sunulu fatura suretlerinden de anlaşılacağı üzere; yurt dışından ithal edilen hidrolik ünite sistemi 24.11.2020 tarihinde müvekkili firmaya gönderildiğini, benzer şekilde imalatı yapılacak olan asansörün kabini 05.03.2021 tarihinde, asansör kapıları ise 04.05.2021 tarihinde tedarikçi firmalar tarafından müvekkiline ancak teslim edilebildiğini, hidrolik ünite yurt dışından geldikten sonra bu defa da davacının montaj alanını uygun şartlarda hazır edememesi nedeniyle gecikme yaşandığı, zira o tarihlerde asansör kurulumunun yapılacağı alan halen daha inşaat halinde olup, davacı tarafın da bilgisi dahilinde olacak şekilde parçaların zarar görmemesi adına hidrolik ünite kurulum alanına getirilmediği, bu nedenle davacı firmanın, işin süresinde imal edilmediği yönündeki beyanlarını kabul etmediklerini, müvekkili firma ile davacı yan arasındaki sözleşme döviz bazlı değil, TL bazlı bir sözleşme olup, bu nedenle de davacının döviz bazlı olarak açmış olduğu davasının reddi gerektiği, ayrıca davacı tarafın belirlemiş olduğu kur miktarına da itiraz ettiklerini, uyuşmazlığın çözümü için öncelikli olarak mahallinde keşif yapılarak asansörün imalatında kullanılan 14,7 KW' lık motor kapasitesinin 3.500 kg' lık yük taşımaya elverişli olup olmadığının denetime elverişli, alanında uzman, tercihen asansör sektörüne hakim ve bu piyasadaki uygulama ve işleyişi bilen teknik bir bilirkişiye tespit ettirilmesi önem arz etmekte olduğu, ancak burada bilirkişi tarafından yapılacak olan incelemenin sadece rakip firma nezdinde yaptırılmış olan onaylı projeye bağlı kalınarak yürütülmemesi, 14,7 KW ve 29 KW' lık motorların teknik verileri de dikkate alınarak bir değerlendirmede bulunulması son derece önemli olduğu, sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan tüm maddi ve manevi zararlarımız için karşı talep haklarımız saklı olduğunu, davanın ... Asansör İnş. Kom. İth. İhr. Paz. Tic. Ltd. Şti. isimli firmaya ihbar edilmesini belirterek davanın reddi ile karşı vekalet ücreti de dahil olmak üzere yargılama giderlerinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... 1. ATM'NİN 2022/... E. 2023/... K. SAY. DOSYA
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma tarafından davalı firmanın iş yerinde faal olan asansörlere bakım, onarım ve parça değişim hizmeti verildiğini, müvekkili firmanın bu hizmet karşılığı düzenlenen faturalardan kaynaklanan alacakları davalı firma tarafından müvekkiline ödenmediğini, müvekkili firma tarafından ayrıca davalı firmanın iş yerine başka bir asansörün yapımı işi de gerçekleştirildiğini, bu asansör yapımından kaynaklanan bakiye alacak tutarı da müvekkili firmaya ödenmediğini, alacağının tahsilini sağlayabilmek adına ... 3.İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı firma bahsi geçen icra müdürlüğü dosyasına yapmış olduğu itiraz ile herhangi bir alacaklarının olmadığını, aksine kendilerinin müvekkili firmadan alacaklı olduğunu ifade ettiğini, bunun üzerine icra müdürlüğü tarafından 27.04.2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek davanın kabulü ile itirazının iptaline, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karşı vekalet ücreti de dahil olmak üzere her türlü yargılama giderinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için davacının davasında haklı olduğunu kabul etsek dahi davacının müvekkilini icra takibinden önce temerrüte düşürmediği için takip öncesi faiz talep etme hakkı olmadığını, takibe konu bir takım faturalarla ilgili taraflarının daha önceden açtığı ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında dava mevcut olduğunu, takibe dayanak olan ve itirazın iptali davasına konu edilen 21.04.2021 tarihli 33.300,00 TL bedelli fatura ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2022/... E. dosyası ile görülen davaya ilişkin olduğunu, bundan dolayı işbu dava ile birleştirilmesine karar verilmesi talep ettiklerini, aksi halde iş bu davanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davaya konu edilen diğer faturaların bir kısmı ödenmiş ve bir kısmı da gereği gibi ifa edilmeyen iş ile ilgili mahsuplaşıldığını, ancak davacı firma kötü niyetli bir şekilde işbu takibi başlatmış ve neticesinde itirazın iptali davası açtığını, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E. dosyasından lehlerine doğacak tazminat alacağı ile ilgili takas ve mahsup hakkımızı saklı tuttuklarını, müvekkilim hiç bir şekilde davacı şirkete borçlu olmadığını, iş bu husus müvekkil şirketin mali defterleri incelendiğinde de ortaya çıkacağını belirterek davanın reddi ile, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:29.09.2020 tarihli fiyat teklifi , taraflar arasında imzalanan asansör montaj sözleşmesi, ... Asansör San. Tic. Ltd. Şti. tarafından asansör projesi, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/ D.İş sayılı dosyası, ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... D.İş sayılı dosyası, ... Asansör İnş. Kom. İth. İhr. Paz. Tic. Ltd. Şti.'ye ait asansörün teknik bilgileri gösterir belge, ... Kalite Yönetim Sistemleri Mühendislik Dan. Eğt. Hiz. Mim. San. Tic. Ltd. Şti. isimli firmaya yaptırılmış olan asansör uygulama projesi , Organize Sanayi Polis Karakolu ihbar kayıtları, tutanak ve fotoğraflar, taraflar arasındaki ihtarnameler, faturalar, OSB Müdürlüğü yazı cevabı, ... 3.İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı icra takibi dosyası, BA/BS formları, tarafların ticari defter ve kayıtları, tanık, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Asıl dava; taraflar arasındaki asansör montajına dair sözleşmesinin ifa edilmediği iddiasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup; birleşen dava ise söz konusu sözleşmeden kaynaklı bakiye fatura alacağı ile davacıya ait asansörlere bakım, onarım ve parça değişim hizmetinden kaynaklı fatura alacağına yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce, ... 3.İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı icra takibi dosyasının celp edilip incelenmesinde, ... vekili tarafından, 26/04/2022 tarihinde, ... aleyhine, fatura alacağından kaynaklı toplam 61.974,34-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, 04/08/2022 tarihli itiraz üzerine takibin durdurulduğu, davanın yasal süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.
Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplanmış, davalı tarafça bildirilen tanığın beyanının alındığı görülmüştür.
... tarafından davacıya sunulan 29.09.2020 tarihli fiyat teklifinde, 1 adet hidrolik yük asansörü 3.500kg yük kapasite 185.000 TL + KDV olduğu, işin yapım süresi hidrolik ünitenin şantiyeye indiği andan itibaren 6 - 8 hafta olup, hidrolik ünite ölçüye özel...'dan geleceği için 8 hafta kadar da malzeme bekleneceğinden, teslim tarihi buna göre değişebileceği, sözleşme imza altına alındıktan sonra 100.000 TL banka havalesi, kalanı kısmı ünite çalışır hale geldiğinde fatura akabinde banka havalesi olacak şekilde alınacağı, mevcut olan asansör kuyu ölçülerinin derinlik 3,30 m.ve genişlik 3,20 m olup mevcut ölçülere 3,5 tonluk yük asansörü yapılabilmekte olduğunun belirtildiği, buna göre taraflar arasında imzalanan Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesi'nde, hidrolik yük asansörünün teknik özelliklerinin; 3.500kg taşıma kapasiteli, nma hızı 0,25 m/sn, durak sayısı 2 Kat- 2 durak, tahrik markası Moris İtalyan, güç gereksinimi 220/380 volt 50 hz, kuyu ölçüleri en 3200x derinlik 3300mm,
ilgili standart TS EN 81-1+A3 ve 95/16/AT direktifine uygun (CE), elektrik motoru 14,7 kw
olarak belirtildiği, işin bedelinin 185.000 TL + KDV olup, işinin süresinin 45-60 takvim günü olduğu, işe başlama tarihi hidrolik ünitenin şantiyeye indiği tarih olarak belirlendiği görülmüştür.
...
... Asansör San. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanan ... Organize Sanayi
Bölgesi Müdürlüğü tarafından onaylı projeye göre hidrolik yük asansörü genel olarak, 3500 kg taşıma kapasiteli, durak sayısı 2 kat- 2 durak ,anma hızı 0,32 m/sn,
motor gücü 29 Kw,
seyir mesafesi 7,5 m, halat tipi 12mm, kabin 1400kg olarak belirlenmiştir.
... 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... D.İş sayılı dosyasında, 28/08/2021 tarihinde yapılan keşif sonrası alınan 29/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tespite konu hidrolik yük asansörün onaylı ruhsat eki proje büyüklüğünde
yapılmadığı , ruhsat eki projede asansör taşıma kapasitesinin 3500 kg, hidrolik
ünite gücünün 29 kW, hidrolik piston çapının DN 150 mm, halat çaplarının 12
mm olacağı belirtildiği ,
karşı tarafça tespit isteyen tarafa verilen teklif ve teknik şartnamede asansör
taşıma kapasitesinin 3500 kg, hidrolik ünite gücünün 14,7 kW, hidrolik piston
çapının DN 130 mm, halat çaplarının 6 mm olarak teklif verildiği ve imalat
yapıldığı , asansör yapımı ile ilgili tarafınca 20 madde eksiklik tespit edildiği,
karşı tarafça yapılan asansorun mevcut haliyle 3500 kg yük
taşımayamayacağı, karşı tarafın tespit isteyene verdiği teklif içeriğinde yer
alan (14,7 kW, hidrolik piston çapının DN 130 mm, halat çaplarının 6 mm)
asansör büyüklüklerinin 3500 kg yük taşımaya uygun olmadığı ,
bu durumda ruhsat eki projede belirtilen büyüklüklere göre asansörün inşa
edilmemesi nedeniyle tamamlanma seviyesinin % 0 olduğu,
tespit isteyen tarafından karşı tarafça inşa edilen ve eksik bırakılan hidrolik
asansör taşıma kapasitesinin yurt dışından ithal 14,9 kW Hidrolik üniteye
uygun düşürülmesi durumunda, asansör kabinin demonte edilerek
betonarmeye monte edilen konsol ve mesnetlerin güçlendirilmesi ile daha
düşük kapasitede kullanılabileceği, bu durumda asansördeki eksikliklerin
dikkate alınması ile tamamlanma oranının %70 olduğu , eksik işlerin malzeme
temini dahil 25 gün içerisinde tamamlanabileceği,
tarafınca yapılan piyasa araştırması sonucu 29 kW, DN 150 mm Çift pistonlu
asansör ile karşı tarafça inşa edilen 14,7 kw, DN 130 mm çapında çift pistonlu
asansör arasında yaklaşık % 25 oranında fıyat farkı bulundugu,
karşı tarafça inşa edilen asansörün onaylı projede belirtilen asansör taşıma kapasitesinden düşük yapılması ve kapasıte farkının %20 olması göz önüne alındığında, yeni sözleşme bedelinin =185.000*0,80=148.000,00 TL olacagı
hususundaki bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
... 2 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... D.İş sayılı dosyasında, 14/10/2021 tarihinde yapılan keşif sonrası alınan 18/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle, karşı taraf davalı İsse ... Asansör San. Tıc. Ltd. Şti '.nin yapmış olduğu ve
tamamlamadığı asansörün , teknik şartnamede asansör taşıma kapasitesinin 3500 kg, hidrolik
ünite gücünün 14,7 kw, hidrolik piston çapının DN 130 mm, halat çaplarının 6 mm olarak teklif
verildiği ve imalat yapıldığı , asansörün mevcut haliyle 3500 kg yük taşıyamayacağı, karşı tarafın
tespit isteyene verdiği teklif içeriğinde yer alan (14,7 kw, hidrolik piston çapının DN 130 mm, halat
çaplarının 6 mm) asansör büyüklüklerinin 3500 kg yük taşımaya uygun olmadığı, asansörün
mevcut haliyle 3.000 kg kapasiteli olarak çalışır hale gelmesi için yapılması gerekli olan
belirtilen revizyon ve eksik işlerin yapılması gerektiği , bu işlerin yapılması için 4 hafta gerektiği,
bedelinin ise 15.500 EURO + KDV olduğu,
karşı tarafça işin yüzdesel olarak, onaylı projeye uygunluğu açısından %0 ( yüzde sıfır )
olduğu, bu nedenle asansörün yeniden 3.500 kg. kapasiteli ve onaylı projeye uygun yapılma
sı halinde bedelinin 36.500 EURO+KDV olacağı yapılan piyasa araştırması neticesi belirlendiği,
davalı karşı tarafça imal edilip tamamlanmayan tespit konusu asansörün , 3.000 kg. yük
kapasiteli olarak , yukarıda detayları yazılı işlerin yapılmasına müteakip tamamlanması ve bedeli
açısından tamamlanma oranı % 42 olduğu, asansörün yeniden imal edilip monte edilmesi bedeli yüksek bir maliyet olacağından , usul
ekonomisi yönünden ,mevcut Asansörün , (tespiti isteyenin de kabul etmesi halinde)
kapasitesinin 3.000 kg. olarak revizyon yapılıp eksik işlerin tamamlanmasının , Projenin de 3.000
kg. kapasiteye göre tadil edilerek onaylanması ve işletme ruhsatı alınmasının uygun olacağı, bedel olarak 15.500 EURO + KDV olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizce davaya konu yük asansörünü üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, aynı zamanda dava dosyası, ibraz ve celp edilen deliller kapsamında taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar incelenerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda yapılan keşif sonrası bilirkişi heyetinin 04/08/2023 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.
04/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Taraflar arasında düzenlenen bila tarihli Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesi hükümleri kapsamında
sözleşme kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin yük asansörüne farklı bir
firmaca (... Asansör San. Tic. Ltd. Şti.) değişiklikler yaptırıldığından tespitinin keşif
tarihi itibariyle tarafımızca mümkün olmadığı,
davaya konu yük asansöründeki durum tespiti için 29.08.2021 ve 18.10.2021 tarihlerinde düzenlenmiş
bilirkişi raporlarında belirtilen eksik ve aksaklıklar konusunda; asansör tamamlanıp (büyük kısmı
değiştirilip) faal hale getirilmesi ve keşif sırasında tarafımızca bir eksiklik görülmemesi sebebiyle söz
konusu raporlara katılıp katılamayacağı konusunda herhangi bir kanaat belirtilmediği, davaya konu yük asansöründeki taraflar arasındaki itilafın Asansör Avan/Uygulama Projelerinde
belirtilen hususlarla Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesinde belirtilen hususların birbirini
karşılamaması sebebiyle ortaya çıktığı,
davaya konu yük asansöründe yapıldığı belirtilen iş ve işlemlerin (kabin ve kabin süspansiyonu, piston
altı ve kutu profil, kabin ve piston konsolları ilavesi, 12 mm halat ve halat şişeleri, hidrolik pompa, hız
regülatör takımı ve regülatör halatı, elektrik tesisatı, kabin üstü korkuluk, kabin etek sacı, katlar arası
boşlukları sacla kapama, 2 boy fotosel, mevcut asansör sökme, kuyu dibi merdiven, kuyu dibi tampon,
piston makarası, zemin kat kapı tadilatı, kumanda pano tadilatı vb.) yapıldığı tarih itibariyle bedellerinin
piyasa fiyatlarıyla uyumlu olup 16.520,00 Euro olduğu, davacı ... şirkete ait 2020-2021 yılı e defter
(yevmiye) defter kayıtlarının, davalı İsse Liftt şirkete ait 2020-2021 yılı fiziki (yevmiye) defterlerinin
incelenmesi sonucu; davacı ... şirketi 2020,2021 yıllarında ticari (yevmiye ) defterini e-defter olarak tuttuğu,
(yevmiye) defterlerinin e-defter beratlarının kanuni sürelerde oluşturulduğu,
davalı İsse ... şirketinin 2020 yılı (yevmiye) defterinin açılış tasdiğinin yaptırıldığı, kapanış tasdiğinin
olmadığı, davalı şirketin 2021 yılı (yevmiye) defterinin açılış tasdiğinin kanuni süresinden sonra yaptırılmış olduğu,
kapanış tasdiğinin olmadığı,
davalı İsse ... şirketinin resmi defterlerine göre; davalı İsse ... şirketinin, davacı ... şirketinden
56.442,89 TL alacaklı gözüktüğü, davalı İsse ... şirketinden, davacı ... şirketine 2020 ve 2021
yıllarında düzenlenen satış faturaları davalı şirketin defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı ... şirketinin
düzenlediği 16.12.2021 tarih 500 TL bedelli iade faturasının, davalı İsse ... şirketinin defterlerinde kayıtlı
olduğu, davalı İsse ... şirketinin, davacı ... şirketinden yaptığı tahsilatları resmi defterlerine usulüne
uygun bir şekilde işlemediği, toptan tahsilat kayıtları girdiği, davalı İsse ... şirketin resmi defterlerine
tahsilat kayıtlarını tam ve birebir işlemediği için alacak bakiyesinin tam olarak tutmadığı,
davalı İsse ... şirketi tarafından, davacı ... şirketine düzenlenen faturanın her iki tarafın
defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların BA BS formlarının birbirini teyit ettiği, 21.04.2021
tarih, ...
numaralı, hidrolik yük asansörü montaj bedeli malzeme ve projeye ilişkin 218.300,00-TL bedelli fatura bedelinin KDV hariç tutarı olan 185.000,04 TL 'nin
davacı ... tarafından, davalı İsse ... şirketine ödenmiş olduğu,
davacı ... Şirketinin resmi defterlerine göre; davalı İsse ... şirketine
55.493,39 TL borçlu gözüktüğü,
faturalar ile ticari defter ve dayanağı kayıtlara ilişkin incelemeler
sonucu davalı İsse ... şirketinin birleşen dosyadan dolayı, davacı ... şirketinden takip tarihinde 55.492,93 TL
asıl alacaklı olduğu, hesaplanan işlemiş faizin 5.218,50 TL olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın daha önceki bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişi heyetinin 19/11/2023 tarihli ek raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.
19/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök raporda
belirtilen hususlarda değişiklik oluşturacak kanaat oluşturmamakla ilave maddeler ek rapora
eklendiği, davalı tarafça verilen teklif içeriğinde yer alan (14,7 KW, hidrolik piston çapının DN 130 mm, halat
çaplarının 6 mm) asansör büyüklüklerinin 3500 kg yük taşımaya kök raporda hesaplama detayları
belirtildiği üzere uygun olduğu,
taraflar arasında karşılıklı hazırlanarak imzalanan Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesinde asansör için istenilen değerlerin tamamı (motor verimi, hidrolik piston et
kalınlığı, makara ağırlığı, halat yükü vb.) bulunmadığı,
asansörün tespit sonrası hazırlanan bilirkişi raporlarında asansör avan projesine göre belirtilen
büyüklükte asansörün yapılmadığının belirtildiği, ancak avan projenin işe başlanılmadan önce taraflara
bildirilmesine ilişkin itilaf bulunduğu gibi davacı tarafça imzalanan sözleşmedeki asansör değerleri ile
Avan Projede belirtilen değerler arasında farklılıklar bulunduğu,
faturalar ile ticari defter ve dayanağı kayıtlara ilişkin incelemeler
sonucu davalı İsse ... şirketinin birleşen dosyadan dolayı, Davacı ... şirketinden takip tarihinde 55.492,93 TL
asıl alacaklı olduğu, hesaplanan işlemiş faizin 5.218,50 TL olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; davacı ... Hortum Makina Otomotiv Plastik Kimyevi Maddeler Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından maliki olduğu ... ... ... adresindeki 2 katlı fabrika binası için dava dışı ... Asansör San. Tic. Ltd. Şti. tarafından asansör projesi hazırlanmış ve Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü tarafından onaylanan söz konusu projeye uygun bir şekilde asansör yapımı ve montajı için 29.09.2020 tarihinde davalı ile sözleşme akdedilmesine rağmen sözleşme konusu işin 29.01.2021 tarihinde davalı tarafından ifa edilmediği, alınan tespit raporları ile, uygun olmayan malzemeler ve eksik kalan işler neticesinde asansör projesine uygun imalatın yapılmadığı, işin tamamlanma seviyesinin % 0 olduğu ve asansör işletme ruhsatının alınmadığı belirtilerek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
Taraflar arasında imzalı Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesi gereğince imalatın 29.01.2021 tarihte bitirilmesi gerektiğine dair bir yükümlülük bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmede işin süresi; 45-60 takvim günü olarak belirlenmiş olup, işin başlama tarihinin ise gerek sunulan 29.09.2020 tarihli fiyat teklifinde, gerek Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesinde hidrolik ünitenin şantiyeye indiği tarih olacağı ifade edilmiş, ayrıca hidrolik ünite ölçüye özel...'dan geleceği için 8 hafta kadar da malzeme bekleneceğinden, teslim tarihi buna göre değişebileceğinin teklif formunda belirtilmiştir. Davalı tarafça yurt dışından ithal edilen hidrolik ünite sistemi 24.11.2020 tarihli, asansörün kabini 05.03.2021 tarihli, asansör kapıları ise 04.05.2021 tarihli tedarikçi firmalar tarafından davalıya teslim edildiğine dair faturalar sunulduğu, ayrıca hidrolik ünitenin şantiyeye indiği tarih işin başlama tarihi olup, davacının montaj alanını uygun şartlarda hazır etmesine rağmen davalı tarafça ünitenin şantiyeye geç teslim edildiğine dair bir delil de bulunmadığı, bu nedenle davcı tarafın sözleşme konusu işin 29.01.2021 tarihinde ifa edilmediği yönündeki iddialarının sübut bulmamıştır.
Her ne kadar davacı tarafça, onaylanan söz konusu projeye uygun bir şekilde asansör yapımı ve montajı için 29.09.2020 tarihinde davalı ile sözleşme akdedildiği belirtilmesine rağmen, taraflarca imzalanan sözleşmedeki asansör değerleri ile
projede belirtilen değerler arasında farklılıklar bulunduğu gibi, davacı tarafça onaylı projeyi gerek sözleşme öncesi görüşmelerde gerek ise sözleşmenin imzalanması aşamasında davalıya sunduğuna, bu hususta davalıyı bilgilendirdiğine dair delil sunulmayıp, taraflar arasında imzalı Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesi gereğince davacı taraf davalıdan 3.500 kg yük taşıma 14,7 kw'lık motor kapasiteli bir asansörün imal edilmesinin istendiği, davalı tarafça 29 kw' lık bir motor kapasitesinin kullanılacağı yönünde davacı yana bir taahhütte bulunulmadığı görülmüştür.
Davaya konu konu yük asansörüne ilişkin düzenlenen tespit bilirkişi raporlarında, yapılan imalatın asansör projesine aykırı olduğu, 14,7 KW büyüklüğündeki bir hidrolik ünite gücünün 3.500 kg yük taşımaya elverişli olmadığı, bu nedenle işin tamamlanma seviyesinin onaylı projeye uygunluk açısından %0 olduğu belirtilmiştir. Asansörde bir takım eksiklikler belirlenmiş ve 14,7 kw büyüklüğündeki bir hidrolik ünite gücünün 3.500 kg yük taşımaya elverişli olmadığı belirtilmişse de, raporlarda sözleşmede belirlenen asansör değerleri kullanılarak detaylı bir hesaplama yapılmadığı, herhangi bir hesaplama
yöntemi kullanılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca Mahkememizce alınan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, davalı tarafça verilen teklif içeriğinde yer alan (14,7 KW, hidrolik piston çapının DN 130 mm, halat
çaplarının 6 mm) asansör büyüklüklerinin 3500 kg yük taşımaya uygun olduğunun tespit edilmiştir. 29/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda, asansörün taşıma kapasitesinin 14,7 KW' lık hidrolik üniteye uygun düşürülmesi için 20 kalem eksiklik tespit edilerek belirlenen %70' lik oranın, 18.10.2021 tarihli raporda asansörün
mevcut haliyle 3.000 kg kapasiteli olarak çalışır hale gelmesi için yapılması gerekli olan
belirtilen revizyon ve eksik işlerin 13 kalem olarak belirlenmesine rağmen işin tamamlanma oranının %42 seviye olarak belirlendiği görülmüştür. keşif sırasında incelemeye konu yük asansörü dava dışı ... Asansör San. Tic. Ltd. Şti. tarafından tamamlanıp, büyük kısmı
değiştirilip faal hale getirilmiş olduğundan tespit raporlarında belirtilen eksikliklerin tespitinin yapılamadığı görülmüştür. Ayrıca
davacı tarafça 2021/... D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırdıktan sonra ... 17.Noterliğinin 06.09.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 3 gün içinde iş başı yapılması ve 30 gün içinde de asansörün imalatının tamamlanması için davalı firmaya ihtarname gönderilmiş ise de, ihtarnamede belirtilen süresi içerisinde, 11.09.2021 tarihinde, davalı tarafça adrese gittiklerinde davacı firmanın yetkililerince firma çalışanlarının herhangi bir işlem tesis etmesine müsaade edilmediği ve ... Asansör San. Tic. Ltd. Şti.'ye de inşası devam eden sözleşme konusu asansörün söktürüldüğünün dinlenen tanık beyanı ve 11.09.2021 tarihli kolluk tutanağından anlaşılması karşısında bu kapsamda tespit raporlarının denetime elverişli olmadığı kanaatiyle Mahkememizce hükme esas alınmamıştır. Sonuç olarak Mahkememizce davalı İsse ... Asansör Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, tarafça taraflar arasındaki Asansör Montaj İşi Teknik Şartnamesi kapsamında yükümlülüklerin yerine getirildiği, asansörün onaylı projeye uygun bir şekilde imal edilmemesinden bu sebeple işletme ruhsatının alınamamasından davalının kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığı kanaati ile asıl dava yönünden maddi ve manevi tazminat istemine yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
Birleşen dava yönünden yapılan incelemede ise ise, taraf ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda, İsse ... Asansör Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, ... Hortum Makina Otomotiv Plastik Kimyevi Maddeler San. Tic. AŞ. şirketine düzenlenen faturanın her iki tarafın defterlerinde kayıtlı
olduğu, tarafların BA BS formlarının birbirini teyit ettiği, asıl dayaya konu 21.04.2021
tarih, ...
numaralı, hidrolik yük asansörü montaj bedeli malzeme ve projeye ilişkin 218.300,00-TL bedelli fatura bedelinin KDV hariç tutarı olan 185.000,04 TL 'nin
davacı ... tarafından, davalı İsse ... şirketine ödenmiş olduğu,
faturalar ile ticari defter ve dayanağı kayıtlara ilişkin incelemeler
sonucu İsse ... şirketinin ... şirketinden takip tarihinde 55.492,93 TL
asıl alacaklı olduğu, hesaplanan işlemiş faizin 5.218,50TL olduğu anlaşılmakla Mahkememizce dava ve takip talebi dikkate alınarak birleşen davanın kısmen kabulü ile, ... 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas Sayılı takip dosyasına davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, icra takibinin 55.492,93-TL asıl alacak, 5.218,50-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 60.711,43-TL üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, ayrıca alacak faturaya dayalı olup likit ve yasal şartlar oluşmakla davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
A)ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Maddi ve Manevi tazminat istemine yönelik davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 4.654,21-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.226,61-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Maddi tazminat talebi yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2-4 uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Manevi tazminat talebi yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10. madde uyarınca belirlenen 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
B)BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,... 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas Sayılı takip dosyasına davalı-borçlu tarafından yapılan İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, icra takibinin 55.492,93-TL asıl alacak, 5.218,50-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 60.711,43-TL üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE
2-Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla, asıl alacağın %20 si oranında hesap edilen 11.098,58-TL icra inkar tazminatın davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 4.147,19-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 748,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.398,69-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 840,70-TL harç ve 31,00-TL tebligat giderinden oluşan toplam 871,70-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 853,93-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 1.262,91-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre, 1.528,21-TL'sinin davalıdan; 31,79-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/04/2024
Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza