BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/363 Esas - 2024/79
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/363
KARAR NO : 2024/79
HAKİM :....
KATİP : ..
DAVACI : ... MADEN GIDA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... [25979-83673-..] UETS
VEKİLİ :Av..... - [16572-75967-....] UETS
DAVALI : 1-... MOTORLU ARAÇLAR İMAL VE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ - .... [25999-98368-..] UETS
VEKİLİ : Av. .... - [16955-59379-...] UETS
DAVALI : 2-... MOTORLU ARAÇLAR VE İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... [25969-65641-....] UETS
VEKİLİ : Av.CİHAT ÇİNİ - [16396-93561-47707] UETS
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 25/03/2022
KARAR TARİHİ : 19/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:müvekkili ... Maden Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Halk Finansal Kiralama A.Ş.'nin ... Motorlu Araçlar ve İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'nden 03.11.2021 tarihinde satın almış olduğu iki adet Dacia Duster Comfort 1.5 dCi 115 bg 4x4 model aracı doğrudan finansal kiralama yoluyla kiraladığını, müvekkili tarafından araçlar kullanılmaya başlandıktan sonra "..." plakalı aracın 20.000-km'de iken "Yağ ölçülebilir değerin altında" uyarısı verdiğini ve zarar görmemesi amacıyla çekici ile ...'in bakım servisine çektirildiğini, ... tarafından araca yağ eklendiğini, bakımlarının yapıldığını, ancak motor veya yürüyen parçalar ile ilgili herhangi başka bir uyarının müvekkiline iletilmediğini, kiralanan araçlardan uyuşmazlığa konu "..." plakalı aracın yaklaşık 5 ay ve 26.000 KM sonra motor aksamında ve triger kayışında meydana gelen arıza ile yürümez hale geldiğini ve akabinde 24.08.2021 tarihinde çekici ile ...'in bakım servisine götürüldüğünü, "..." plakalı bozulan ikinci aracın ise yaklaşık 9 ay ve 40.000 km sonra yine bozulan ilk araçta olduğu gibi motor aksanında ve triger kayışında meydana gelen arıza sebebiyle yürümez hale geldiğini ve akabinde 19.12.2021 tarihinde çekici ile ...'in bakım servisine götürüldüğünü, farklı zamanlarda Erdeğerler'e ait servise onarım için bırakılan araçlarda problemlerin kaynağının bulunması için gerekli tetkikler yapıldığını, ardından ..., iki aracın da triger kayışlarında arıza olduğunu, bu nedenle motorların boşa döndüğünü ve silindir kapağının sökülerek tespit yapılması gerektiğinin müvekkili şirkete bildirildiğini ve ücretli onarım için onay istediğini, uyuşmazlığa konu araçlardan "..." plakalı aracın henüz daha 26.000 KM'de bir yılı dolmamış yeni bir araç olması, ikinci bozulan "..." plakalı aracın da aynı şekilde 40.000 KM'de bir yılı dolmamış yeni bir araç olması ve aynı zamanda araçların triger kayışlarının ömrünün markanın resmi internet sitesinde en az 60.000 KM ile 120.000 KM ya da 5 yıl kullanım olması sebepleriyle araçlarda üretim hatası bulunduğunu ve gizli ayıplı olduklarının anlaşıldığını, bu sebeple ... tarafından teklif edilen ücretli onarımın müvekkili tarafından kabul edilmediğini, bunun üzerine müvekkili şirketin ...'e keşide edilen Beşiktaş 19. Noterliği'nin 03.09.2021 tarih, 18409 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle "..." plakalı aracın ayıpsız misli ile değişimi talep edilmişse de ... tarafından taleplerinin kabul görmediğini, "..." plakalı aracın da aynı sebeple arızalanması üzerine yine aracın ayıpsız misli ile değişiminin Beşiktaş 19. Noterliği'nin 28.12.2021 tarih, 29678 yevmiye numaralı ihtarname ile talep edilmişse de ... tarafından taleplerinin yine kabul edilmediğini, her iki aracın da ayıpsız misli ile değişiminin ... tarafından kabul edilmemesi üzerine müvekkili şirketçe araçlar üzerinde delil tespiti yaptırıldığını, ... plakalı araç yönünden Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce 2021/101 D. İş dosyanın tevdi edildiği bilirkişilerce tanzim edilen bilirkişi raporunda, aracın eksantrik kayışının belirlenen değişim periyodundan önce kopmuş veya dişlerinin sıyırmış olduğu, eksantrik kayışının imalat kaynaklı hatalı olduğu, aracın motorunda ağır hasar olduğu, aracın 45 günlük hak mahrumiyeti bedelinin 9.000-TL olduğu mütalaa edildiği, ... plakalı araç yönünden Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce 2022/7 D. İş dosyanın tevdi edildiği bilirkişilerce tanzim edilen 28.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda, araçtaki motor arızasının triger kayışının kopmasından kaynaklandığı, kayışın kopmasının gizli ayıptan kaynaklandığı mütalaa edildiği, neticeten araçlarda gizli ayıp bulunduğu ve ağır kusurlu oldukları, iki farklı bilirkişi heyetince doğrulandığı, bunun üzerine müvekkili şirketin aracın üreticisi ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. ve ...'e karşı arabuluculuğa başvurulsa da anlaşma sağlanamadığını beyanla, davanın kabulü ile araçlarda üretim hatası bulunması ve gizli ayıplı olması nedeniyle "..." ve "..." plakalı araçların 6098 sayılı türk borçlar kanunu md.227/1 hükmü emrince misli ile değişimine, mahkeme aksi kanaatte ise bedelden ayıp oranında indirim yapılmasına, "..." plakalı aracın yürümez hale gelmesi nedeniyle 42.400,00 TL mahrumiyet bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1000 TL'sinin 3095 sayılı kanun'un 2. maddesinin 2. fıkrası gereğince avans faizi ile tazminine, "..." plakalı aracın yürümez hale gelmesi nedeniyle 19.000,00 TL.mahrumiyet bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1000 TL' sinin 3095 sayılı kanun'un 2. maddesinin 2. fıkrası gereğince avans faizi ile ... ve ...'ten tazminine, Beşiktaş 19. Noterliğinin 29678 ve 18409 yevmiye numaralı ihtarnamelerinin bedelleri ile Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/101 d. iş dosyası ile Bursa 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/7 d. iş dosyası masraflarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ... ve ...'ten tazminine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Motorlu Araç...AŞ vekili 13/04/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı Dacia Duster model aracın müvekkili firma tarafından Halk Finansal Kiralama A.Ş.’ye satıldığını, davacı tarafında da Halk Finansal Kiralama A.Ş.’den finansal kiralama yoluyla kiralandığını, araç kiralama şirketinin araçları ‘farklı kullanıcılara’ kiralamakta ve dolayısıyla araç farklı kullanıcılar tarafından farklı işlerde ve farklı alışkanlıklarla kullanıldığını, mevcut durumda, karşı tarafın maden işi yapmakta olup bu çalışma sahasında araçları kullandığını, karşı tarafın çalışma sahasındaki partiküller triger kayışına zarar verecek nitelikte olduğunu, yetkililerce yapılan inceleme ve araştırmalar ile davacı tarafın aracı maden veya demir çelik işletmesi bölgesinde kullandığını, demir çelik fabrikaları veya maden sahaları içinde ya da çevresinde sıkça kullanılan araçların kullanım süresi boyunca metal tozlarına (cevher tozu) maruz kaldığının tespit edildiğini, metal tozları zamanla eksantrik (triger) kayışı iç kısımlarına dolarak metal dişliler ile kayış arasına sıkışarak kayışı yavaş yavaş diş diplerinden ayırmaya başladığını, zaman içinde metal tozlarının artması ile kayış sesleri artmakta ve devamında kayışın dişlerinde direnç azalarak, bir süre sonra ani bir yüke geldiğinde (vites düşürme durumları) zayıflayan noktalardan kayışın dişlerinin koptuğunu, bu nedenlerle karşı tarafın ileri sürdüğü sebeplerin kullanım hatasından kaynaklandığını, dolayısıyla kullanım şartları ile ilgili bir durum olup garanti kapsamında değerlendirilemediğini, ... plakalı dacia duster comport 1.5 blue 115 bg 4x4 model aracın da müvekkili firma tarafından Halk Finansal Kiralama A.Ş.’ye satıldığını, davalı tarafın da Halk Finansal Kiralama A.Ş.’den finansal kiralama yoluyla kiralandığını, müvekkili şirket tarafından konuya ilişkin yapılan incelemede araca 24.08.2021 tarihinde “araç çalışmıyor” ve “araç çekici ile geldi” bilgisi ile iş emri açıldığını, aracın yaklaşık 26.000 km de olduğunu ve triger kayışının iç dişlerini sıyırdığını, motorun boşa döndüğü dolayısıyla da silindir kapağının sökülerek tespit yapılması gerektiğinin anlaşıldığını, bu bağlamda müvekkili şirketin karşı taraf ile iletişime geçerek ilgili onarım için onay istediğini, zira karşı tarafın taleplerine ilişkin aracın üreticisi Renault’un teknik departmanı ile yapılan fıc yazışmalarına istinaden müşteri kaynaklı olarak ilgili onarımın garanti kapsamında karşılanması ret edildiğini, karşı tarafın aracın onarımı için onay vermemesi neticesinde taleplerinin yerine getirilemediğini, bahsi geçen araçlara ilişkin mahrumiyet bedelinin de müvekkiline yüklenemeyeceğini, zira karşı tarafın ikame araç talebinin aracın onarımı garanti kapsamında değerlendirilmediğinden ikame araç tedarik edilmesinin mümkün olmadığını,müvekkili şirketin bahsi geçen aracın üreticisi olmadığını, Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş. tarafından üretilen araçların genel distribütörü olan ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.’nin yetkili satıcısı olarak faaliyet gösterdiğini, dolayısıyla aksini hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla davaya konu araçta bir ayıp var ise dahi bu hususta müvekkili şirkete atfı kabil kusur bulunulamayacağını, müvekkili şirketin araçta meydana geldiği iddia edilen arızalardan da herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca trafiğe çıkan araçların ilgili tüm kontrollerden geçtiğini, sürüş denemesi yapılmış şekilde satışa sunulduğunu, bu sebeple gerekli denemeleri ve kontrolleri yapıldığını, aracın herhangi bir imalat hatası olmadan satışa sunulduğunun kabulü gerekir. Ayrıca yetkili servisler satılan araçların teknik özellikleri itibariyle arıza ve ayıbı doğru ve tam teşhis edebilecek, en kısa sürede ve tam anlamıyla giderebilecek çalışanlar bulundurulduğunu, bu bakımdan da müvekkiline yüklenebilecek bir sorumluluk olmadığını, davacı tarafın tamamen kendi özensiz ve dikkatsiz kullanımından kaynaklanan bu arızaların müvekkili şirkete mal edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, davacının çelişkili ve kötü niyetli hareketleri ile 6502 sayılı yasanın açık hükmü karşısında seçimlik hak kullanmasının mümkün olmadığını, davacının yasada kendisine tanınan seçimlik hakları ancak objektif iyi niyet kuralları çerçevesinde kullanabileceğini, yine seçimlik haklardan birisinin kullanılabilmesi için malın ayıplı olduğunun ispatının gerektiğini, ancak davacının satın almış olduğu araçta herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacı yanın davasına dayanak yaptığı tespit dosyalarına da itiraz edildiğini, ayrıca aleyhe olan hususları kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının, kanunun belirttiği seçimlik haklardan sadece birini kullanabilecekken neredeyse tüm seçimlik hakları birlikte talep ettiğini, davacının taleplerinin tümden reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usul ve esastan reddi ile yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Motorlu Araçlar...AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket merkezinin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin aracın üreticisi, satıcısı veya hizmet veren tarafı olmadığını, davaya konu aracın üreticisi ve satıcısının müvekkili ... AŞ olmadığını, davacının satın aldığı araç için aracın satıcısı, üreticisi veya servis hizmeti veren tarafı olmayan sadece distribütörü olan müvekkili şirket aleyhine dava açılamayacağını, dağıtıcıya husumet yöneltilemeyeceğini,pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının ayıp ihbar yükümlülüğünü yasal süresi içerisinde yerine getirmediğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte araçta ayıp olduğu varsayılsa bile tacir olan davacının ayıp ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı aracının 03.11.2021 tarihinde satın alındığını, fakat davasını 24.03.2022 tarihinde açtığını, davacının malı teslim aldıktan sonra alıcının 8 günlük süre içerisinde malı detaylı incelemek veya ilgili kişilere yahut servis nitelikteki yerlere götürerek malı inceletmesi gerektiğini, araçtaki ayıbın gizli ayıp olarak kabul edilse bile bu tür ayıbın varlığı halinde alıcının TTK Madde 23’ün TBK Madde 223’ e yaptığı atıfla ayıp ortaya çıkar çıkmaz ayıbı hemen satıcıya ihbar etmek zorunda olduğunu, basiretli tacir olan davacının ayıp ihbar süresine uymamış olması nedeniyle açmış olduğu davanın esasa girilmeksizin usulen reddi gerektiğini, davacının faturayı “ihtirazi kayıtsız” ödediğini, faturayı ödedikten sonra dava açılmasının samimi olmadığını, T.T.K. md. 23’te öngörülen süreye uyulmadığını, davacının ileri sürdüğü hakkın zamanaşımına uğradığını,kullanım hatası kaynaklı arızaların garanti kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davacının satın almış olduğu aracın teknik bir problemi bulunmadığını, araçta üretim kaynaklı bir hata söz konusu olmadığını, Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/7 d.iş. tespit raporunun işbu davada delil olarak kullanılamayacağını, usule aykırı olarak müvekkilinin gıyabında yaptırılan tespite ilişkin raporun delil vasfını haiz olmadığını, davacının, aracı teslim alırken,muayene ettirdiğini ve aracı eksiksiz ve hasarsız olarak teslim aldığını, aracın kazalı olabileceğini, aracın iddia olunan ayıbının işbu kazadan kaynaklanmasının mümkün olduğunu,kazalı bir aracın üretimden ayıplı olduğunun iddia edilemeyeceğini, aracın üretimden kaynaklı bir ayıbının bulunmadığını beyanla, öncelikle husumet itirazlarının kabulü ile her halükarda işbu haksız ve mesnetsiz davanın usule, esasa, yasaya ve hukuka aykırı sebeplerle davanın reddine; mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Bursa 3.Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/101 D.İş Dosyasında bulunan dava konusu ... Plala Nolu aracın 08.10.2021 Tarihinde incelenerek düzenlenen , Makine Mühendisleri Cafer KAPLAN , Dr.Gürsel ŞEFKAT, Saffet Hakan GÜL imzalı bilirkişi heyet raporuna göre, eksantrik ( Triger ) kayışının kopmuş veya sıyırmış durumda olduğu, araç üreticisi tarafından belirlenen değişim periyodundan önce kopmuş veya dişlerini sıyırmış olduğu, kayışın imalat kaynaklı hatalı olduğu , motorda ağır hasar olduğu, 45 günlük mahrumiyet bedeli olduğu belirtilmiştir.
Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2022-7 D.İş dosyasında mevcut 28.01.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre dava konusu ... Plaka Nolu aracın motorunun çalışmadığı, çalışmama sebebinin triger kayışının kopmasından kaynaklı olduğu açıklanmıştır.
Mahkememizin 20/10/2022 tarihli keşfi sonrası ve mahkememizin 11/10/2022 tarihli ara kararına istinaden "Davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesi ile kiralanan ... plaka sayılı aracın ve ... plaka sayılı araçların davalı üreticiden kaynaklı arıza sebebiyle misli ile değişimi olmadığı takdirde bedelden ayıp oranında indirim yapılıp yapılamayacağı, dava konusu araç üzerinde davacı ve davalıların iddia ve savunmaları doğrultusunda" otomotiv konusunda uzman 2 makine mühendisi bilirkişi, 1 metalürji mühendisi bilirkişi eşliğinde uyuşmazlık konusu ayıplar ile ilgili olarak düzenlenen 27/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; dava konusu ... ve ... Plaka numaralı araçların imalatçısının “aracın eksantrik (Triger) kayışının her 5 yılda bir veya 60.000 ile 120.000 Kilometre arası değiştirilmesi gerektiği “ni belirtmesine rağmen, araçların 20.000-40.000 kilometre arasında koptuğu ve/veya diş sıyırması şeklinde kullanılamaz hale geldiği, motorda arızalara sebep olduğu, bunun da kullanıcı hatasından ve/veya araçların kullanım şartlarından kaynaklanmadığı, (triger kayışının muhafazalı olduğu nedeniyle) araçların gerek kilometreleri gerekse model yılı itibariyle araç üreticisi tarafından eksantrik kayışının belirlenen değişim periyodundan önce kopmuş veya sıyırmış olması, kayışların imalat hatası olması nedeniyle gizli ayıp niteliğinde olduğu, eksantrik kayışlarının belirlenen değişim periyodundan önce kopmuş veya sıyırmış olmasının motorlarda hasarlara sebep olacağı, davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesi ile kiralanan ... ve ... plakalı araçların davalı üreticiden kaynaklı arıza sebebiyle meydana gelmiş olmasına rağmen, misli ile değişimini, bedelden ayıp oranında indirimi gerektirecek bir durum olmadığı, ancak Triger kayış kopmasından kaynaklanan motor arıza tamir bedellerinin garantiden ve /veya davalılarca karşılanması gerektiği, arızaların tamir masrafları ile ilgili dosyada fatura, servis belgesi vs. bir belge olmadığından bedel tespiti yapılamadığı araçların triger kayış kopması kaynaklı araçlardaki hasar durumu ve onarım faturalarının sunulmaması nedeniyle (Triger kayışı kopmasının motor hasarına sebep olması durumu ile motora hasar vermemesi durumunda davacının araçlardan mahrum kalacağı sürelerin farklı olacağı) objektif somut ve her türlü kuşkudan uzak bir hesaplama yapma imkanı bulunmaması nedeniyle mahrumiyet zararı hesaplamasının mümkün olmadığı, söz konusu onarım faturalarının sunulması durumunda mahrumiyet zararının hesaplanabileceği hususunda görüş belirtilmiştir.
Mahkememizin 25/04/2023 tarihli duruşma ara kararı uyarınca "davalıların itirazlarının değerlendirilmesi, davacı vekilinin mahrumiyet bedeli talebi açısından raporda herhangi bir hesaplama bulunmadığı görülmekle, davacının araçlarının piyasada günlük olarak kolayca kiralanması mümkün olan araçlardan olup olmadığı, kiralanması mümkün bir araç ise terditli olarak araçlardaki arıza tarihleri ile delil tespiti yapılan tarihler arasındaki günlük kiralama ücreti göz önüne alınarak toplam bedelin, davalı vekilince 2 nolu ara karar uyarınca eksik belgelerin sunulması halinde triger kayışının kopmasının motorun normal arızasından farklı bir arızaya sebep olduğu sonucu çıkması halinde aracın makul olarak ne kadar sürede tamir edileceği göz önüne alınarak kiralama bedeli üzerinden hesaplama yapılmasına, 2 nolu ara karar yerine getirilmediği veya ara karar getirilip de triger kayışının kopmasının başkaca bir arıza oluşturmadığının tespiti halinde aracın ne kadar sürede tamir süresi üzerinden kiralama ücreti hesaplanarak ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine"karar verilmiş olup, bu doğrultuda düzenlenen 2 makine mühendisi, metalurji ve malzeme mühendisi bilirkişiler aracılığıyla düzenlenen 05/06/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; davalının araçları için motorlarında tahribat olup olmadığı yönünde bir tespit yapılmadığının anlaşıldığı, tespit yapılabilmesi için motorun açılarak incelenmesi gerektiği ancak davacı yanın motorun açılması ve tespit yapılması için onay vermeyerek araçlarını müvekkili servisten çektiğini, bu nedenle herhangi bir tespit yapılamadığını, bu nedenle müvekkili şirkette motorda hasar bulunup bulunmadığı yönünde bir bilgi ve belge bulunmadığı, bir aracın triger seti değişim tamir süresi, servise geliş, motordan triger Kayış setinin demontajı, parça tedariki ve montajı toplam süresi 1 gün olduğu, « kiralama ücret hesabı :tamir süresi 1 gün X tamir tarihindeki muadili araçların kiralama bedeli 200,00 TL/gün * 200,00 TL. X 2 Araç - 400,00 TL. 'ndan ibaret bulunduğu açıklanmıştır.
Mahkememizin 19/09/2023 tarihli duruşmasında "dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile araçta meydana gelen ayıbın aracın misliyle değişimi gerekip gerekmediği, ayıp sebebiyle araçlardaki bedel indirimi yapılacak miktarın ne olacağı, araçlardaki toplam tamir masrafının miktarları hususunda ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, bu yönde alınan 26/09/2023 tarihli 2.bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; araçta meydana gelen ayıbın, (sadece triger kayış setinin değişmesi ile) aracın misliyle değişimini gerektirmediği, ayıp sebebiyle (sadece triger kayış setinin değişmesi ile) araçlardaki bedel indirimi yapılamayacağı, araçlardaki toplam tamir masrafının miktarlarının, vekillerden de tamirle ilgili belge istenmesine rağmen davalı vekilin ihtar edilmesine rağmen '' motorda hasar bulunup bulunmadığı yönünde bir bilgi ve belge bulunmadığı tespit edilmiştir. '' şeklinde cevap verildiğinden tamir bedeli ve tamir süresince araç mahrumiyet tazminat hesabı yapılamadığı, araç mahrumiyet tazminat hesabında yerleşik yargıtay kararlarında da aracın serviste kaldığı sürenin değil makul onarım süresinin dikkate alınması gerektiği belirtildiğinden araçların triger kayış setinin 1 günlük sürede değişebilinmesi nedeniyle 1 günlük süre dikkate alınarak hesaplama yapıldığı görüşü açıklanmıştır.
Davacı vekili 18/12/2023 tarihli ıslah dilekçesinde sonuç olarak, davanın kabulü ile araçlarda üretim hatası bulunması ve gizli ayıplı olması nedeniyle "..." ve "..." plakalı araçların 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md.227/1 hükmü emrince misli ile değişimine, mahkemeniz aksi kanaatte ise bedelden ayıp oranında indirim yapılmasına, "..." plakalı aracın yürümez hale gelmesi nedeniyle mahrumiyet bedelinin fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 1.000 TL' sinin 3095 sayılı kanun'un 2. maddesinin 2. fıkrası gereğince avans faizi ile tazminine, ıslah edilen 1.000-TL'sinin ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun'un 2. maddesinin 2.fıkrası gereğince avans faizi ile tazminine, '..." plakalı aracın yürümez hale gelmesi nedeniyle mahrumiye” bedelinin fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 1.000,00 TL'sinin 3095 sayılı kanun'un 2. maddesinin 2.fıkrası gereği avans faizi ile tazminine, ıslah edilen 1.800-TL'sinin ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun'un 2. maddesinin 2.fıkrası gereğince avans faizi ile tazminine, "..." plakalı aracın arızalanması sonucu ...'e keşide edilmiş gizli ayıbın ihbar edildiği ve malın misli ile değişiminin talep edildiği. Beşiktaş 19. Noterliği'nin 18409 yevmiye numaralı ihtarnamenin bedeli olan 431,37 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ... ve ...'ten tazminine,"..." plakalı aracın arızalanması sonucu ...'e keşide edilmiş gizli ayıbın ihbar edildiği ve malın misli ile değişiminin talep edildiği Beşiktaş 19.Noterliği'nin 29678 yevmiye numaralı ihtarnamenin bedeli olan 669,86 TL'nin dava tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile ... ve ...'ten tazminine, "..." plakalı araç yönünden Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nın 2021/101 D.İş dosyası için yapılan 2.649,50 TL.masrafın dava tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile ... ve ...'ten tazminine, "..." plakalı araç yönünden Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nci 2022/7 D. İş dosyasına müvekkili tarafından yapılan 2.080,40 TL.masrafın dava tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile ... ve ...'ten tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı, dava dışı Halk Finansal Kiralama A.Ş'den dava konusu ... ve ... plaka sayılı araçları finansal kiralama sözleşmesi uyarınca kiralayıp kullanandır. Mevcut davada dava konusu araçların malikinin Halk Finansal Kiralama A.Ş olduğu gözetildiğinde esas hakkındaki hüküm tartışılmadan önce davacının dava açma yetkisinin bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. Dava dışı Halk Finansal Kiralama A.Ş ile davacı arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesi Hükümleri incelendiğinde davacının satıcıya karşı hukuki yollara başvurabilmesi için öncelikle dava dışı kiralama şirketinden yetki alması gerekmektedir. Dosyaya ibraz edilen 27/12/2021 ve 01/03/2022 tarihli vekaletnamelere göre dava dışı şirket tarafından sadece ... Motorlu Araçlar İnş.San.Tic.A.Ş hakkında hukuki yollara başvurulacağına ilişkin yetki verildiği görülmüştür. Davacı vekiline diğer davalı ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş'ye karşı yetki alıp almadığı hususunda süre verilmiş, verilen sürede de buna ilişkin belge ibraz etmemiştir. Mevcut davada davacının davalı ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş'ye karşı dava açma yetkisi bulunmadığından aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava konusu uyuşmazlık, davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesi ile kiralanan ... plaka sayılı aracın ve ... plaka sayılı araçların davalı üreticiden kaynaklı arıza sebebiyle misli ile değişiminin mümkün olup olmadığı, mümkün değilse bedelden ayıp oranında indirim yapılıp yapılamayacağı, ... ve ... plaka sayılı araçlar açısından mahrumiyet bedelinin tazmin edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Gerek delil tespiti sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarında, gerekse de mahkememizce alınan bilirkişi raporunda arızanın üretimden kaynaklandığı ve ayıbın gizli gizli ayıp olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda triger kayışının kopması gizli ayıp olmasına rağmen bunun aracın misli ile değişimini veya bedelden indirimi gerektirmediği belirtilmiştir.
TBK 227'inci maddesi uyarınca davacının seçimlik hakkının bulunmakla birlikte aynı maddedeki "Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir" hükmü uyarınca misli ile değişim gerekmediği halde diğer seçimlik haklara hükmedilebilecektir. Triger kayışının kopması aracın misli ile değiştirilmesini gerektirecek ölçüde bir ayıp olmadığı bilirkişi raporunda tespit edilmiş, triger kayışının değişmesi ile birlikte aracın ayıpsız durumu ile aynı seviyeye geleceği, ayıpsız misli ile değişimin orantısız olacağı kanaatiyle aracın ayıpsız misli ile değişimi talebinin reddine karar verilmiştir. Aynı şekilde aracın triger kayışının değişmesi ile birlikte aracın ayıpsız hali ile aynı duruma geldiği, değerinin düşmediği gözetildiğinde, raporda da belirtildiği üzere bedel indirimi gerekmeyeceği kanaatiyle bedel indirimi talebinin reddine karar verilmiştir Bu durumda davacı aracın triger kayışının değişmesi için gereken bedeli ve varsa onarım masraflarını talep edebilecekse de aracın motorunun tamir edilmesi ve triger kayışının değişimi için davacı tarafından yapılan harcamaya ve tamirata ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmemiş, yargılamanın hiçbir aşamasında bu bedel de talep edilmemiştir. Mahkememizce de taleple bağlı kalınarak bu hususta bir hüküm tesis edilmemiştir.
Davacı vekilince mahrumiyet bedeli talep edilmiş olup, mahrumiyet bedeli açısından davacının araçları kullanamadığı sürenin tespiti gerekmektedir. Delil tespitine ilişkin raporlarda talep doğrultusunda aracın arızası ile keşif tarihi arasındaki süre üzerinden hesaplama yapılmış, mahkememizce alınan raporda ise triger setinin değişimin 1 günlük sürede yapılabileceği tespit edilmiştir. Dosya kapsamında araçların ayıplı olduğu hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Triger setinin değişimi için 1 günlük süre yeterli olsa da davacının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirerek araçları davalıya ait servise teslim ettiği gözetildiğinde mahrumiyet bedeli hesabında aracın fiilen serviste kaldığı süreler esas alınmalıdır. Zira, yaşanan gecikme davalının gecikmesidir. Aracın ayıplı olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı gözetildiğinde gecikmenin davalının kusuru sebebiyle geciktiği kabul edilmelidir. Bunun aksi olarak yaşanan gecikmenin salt davacının kusurundan kaynaklandığı ispatı ise davalıdadır. Bu açıdan dava konusu araçların günlük mahrumiyet bedelinin 200 TL olduğu, 10 ve 14 günlük süreler ile araçların serviste kaldığı gözetildiğinde ... plaka sayılı araç için 2.000 TL, ... plakalı araç için 2.800 TL mahrumiyet bedeli hesaplanmış, ihtarname masraflarında da davalı sorumlu tutularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın davalı ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş açısından usulden REDDİNE,
2-Davanın diğer davalı ... Motorlu Araçlar İnş.San.Tic.A.Ş açısından KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile
a-)Araçların misli ile değişimi ve bedel indirimi hususundaki taleplerin reddine,
b-)... plaka sayılı araç için 2.000 TL mahrumiyet bedeli, ... plakalı araç için 2.800 TL mahrumiyet bedeli ile 1.101,23 ihtarname masrafı olmak üzere toplam 5.901,23 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi alınarak davacıya verilmesine, delil tespiti giderlerine ilişkin talebin yargılama gideri olarak değerlendirilmesine,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 403,11-TL.nispi harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 7.806,18 TL harcın mahsubu ile 7.403,07 TL.harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan ve kabul olunan miktar üzerinden AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 5.901,23 TL.vekalet ücretinin davalı ... Motorlu Araçlar...AŞ'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... Motorlu Araçlar...AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddolunan miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2.maddesi uyarınca belirlenen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
6-Davalı ... Motorlu Araçlar...AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddolunan miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.13/1-2.maddesi uyarınca belirlenen 68.758,30 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
7-Mahkememiz dosyasında davacı tarafça yapılan toplam 4.917,30 TL.yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 49,17 TL'sı ile 403,11 TL harcın toplamı olan 452,28 TL.'sının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Bursa 3.ve 5.Sulh Hukuk Mahkemesi dosyalarında yapılan toplam 3.005,60 TL.yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 30,05 TL.yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.600,00-TL.zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye İRAT KAYDINA,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/01/2024

Katip ......
E-Imzalıdır.

Hakim ...
E-Imzalıdır.