BURSA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

K ARAR

ESAS NO :2019/
KARAR NO :2024/

BAŞKAN
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

MAHKEMEMİZE AİT ASIL 2019/...
ESAS SAYILI DAVA
DAVACI :... TEKSTİL KONFEKSİYON SANAYİ VE TİCARET ANONİM
ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av.

DAVALILAR :1-... -

2-... TEKSTİL KONFEKSİYON SANAYİ TİCARET LİMİTED
ŞİRKETİ -
: 3- ... -
4-... -

5- ... -
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/09/2019
KARAR TARİHİ : 03/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :09/05/2024

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN
2020/... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI : ... TEKSTİL KONFEKSİYON SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... TEKS KONF. SAN. TİC. A.Ş. -

DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 24/07/2020
KARAR TARİHİ : 27/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) birleşen dosyadaİtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin leasing şirketinden taksitle satın aldığı makineleri davalı borçlu ...Tekstil Konfeksiyon San.Ltd.Şti firmasının adersine kurdurmayı ve bu makinelerle sadece kendisi tarafından verilen ürünlerin fason olarak işlenmesi konusunda davalı şirket ile anlaştıkları ,müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan anlaşmaya göre leasing firmasının taksit ödemeleri olarak her ay müvekkiline keseceği fatura bedellerinin müvekkili tarafından davalıya kesilecek yansıtma faturaları ile borçlu tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, bu çerçevede taraflar arasında 24.01.2018 ve 31.01.2019 tarihli iki adet protokol imzalandığı, bu protokolleri davalılar ..., ..., ... ve ...’in müşterek ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, ancak davalıların leasing şirketi tarafından müvekkiline kesilen ve müvekkili tarafından da borçluya yansıtılan faturalardan kaynaklanan borcun 50.294,33 euro’luk kısmını ödemedikleri ve bu borç nedeniyle taraflar arasında 11.06.2019 tarihli hesap mutabakatının imzalandığı, ancak davalılar tarafından borç ödenmeyince bu kez ... 15. İcra Müdürlüğü’nün 2019/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıkları, davalı tarafça icra taikibine itiraz edilerek takibin durdurulduğu , cevaba cevap dilekçesi ile ise taraflara arasında davalı tarafın iddia ettiği gibi aşırı yararlanmanın söz konusu olamayacağı, aldatma iddiasının ise gerçek dışı olup böyle bir davada dinlenme olanağının bulunmayacağı,tarafların tacir olup söz konusu ilişkinin ticari ilkişkiden kaynaklandığı, aşırı yaralanmanın edimler arasında orantısızlık olduğunda söz konusu olabileceğini, sözleşmede öngörülen cezai şartın ise aşırı yararlanma olarak nitelendirilemeyeceği, tacirin iş ve işlemlerinde basiretli tacir gibi davranması gerektiği, müvekkili şirket ve yetkilileri tarafından kendi işlerini kurmaları halinde davalılara sürekli sipariş verileceği yönünde bir tavsiye, telkin ve yönlendirmenin söz konusu olmadığı, karşılıklı ticaret yapma teklifinin müvekkilinden değil karşı taraftan geldiğini, müvekkilinin leasingli makineleri davalılara kullandırmasının kiralama amaçlı değil yalnızca fason imalat yapılacağı ticari ilişki boyunca davalı işyerinde kullanılmak ve sonrasında iade edilmek üzere bir anlaşma yaptıklarını, davalıların yazılı anlaşmanın aksine tanık dinletme istemelerinin de yerinde olmadığını beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; kira ilişkisi söz konusu olması nedeniyle görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, taraflar arasında düzenlenen protokollerin ... kiralama sözleşmesi olmayıp, müvekkilleri ..., ..., ... ve ...’in davacı şirketin eski çalışanları olup davacı şirkette çalışmakta oldukları sırada davacı şirket yetkilisi ... tarafından yıllık belli bir oranda sipariş verecekleri garantisi ile kendi adlarına yeni bir işyeri açmaları konusunda yönlendirmeleri üzerine müvekkillleri tarafından diğer davalı ....Kesim Tekstil.Ltd.Şti’ni yalnızca bu işle ilgili faaliyet göstermek üzere kurdukları, davacı tarafça müvekkillerinin kesim ve imalat işinin manuel değil makine ile yapılması konusunda da yönlendirmesi sonucunda müvekkillerinin kredibilitesinin olmaması nedeniyle davacı firma tarafından imzalanan leasing sözleşmeleri ile iki adet kesim makinelerinin müvekkilinin işyerine yönlendirilerek getirildiğini, taraflar arasında yapılan anlaşma gereği müvekkillerinin leasing sözleşmelerine kefil olması sözleşme süresi sonunda makinelerin mülkiyetinin ...Tekstil Ltd.Şti’ne devredilmesi bunun karşılığında da müvekkili şirketin davacının belirlediği fiyatlardan fason kesim yapması ve ... Holding ile ... Tekstil AŞ.’ye kesim-imalat yapılmaması teklif edildiğini ve bu kapsamda yapılan teklifin müvekkilleri tarafından kabul edilmesi ile sözleşme ilişkisinin kurulmuş bulunduğunu, sözleşmelerin, müvekkilleri tarafından bu kapsamda kabul edilerek ve deneyimsizlikleri sonucunda imzalandığını, ancak bakıldığında sözleşme hükümlerinin müvekkilleri aleyhine ağır çalışma koşulları içermekte olup bir kaç kez müvekkilleri tarafından sözleşme koşullarının yeniden düzenlenmesi ve revizyonu konusunda davacı tarafa müracaat edildiğini, müvekkillerinin ağır sözleşme koşulları altında ancak davacı firma tarafından izin verilen bir kaç firmaya fason imalat yapmak suretiyle yaptıkları kesim işinin müvekkillerini piyasa ve kurumsal borçlarını ödeyemez konuma getirdiğini, çok düşük fiyatlarla çalışmak zorunda kalan müvekkillerinin işletme giderlerini dahi ödeyemez hale gelince mevcut makinelerin davaı tarafından işyerinden sökülerek alındığını, davacı şirketçe bu kez kira bedellerine ilişkin olarak düzenlendiği faturaya istinaden ... 15. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış olup; müvekkillleri tarafından da 10/07/2019 tarihinde davacı şirketin kira faturalarına istinaden iade faturası düzenleyerek ... 15. Noterliğinin 12/07/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya tebliğ edildiğini, müvekkilllerinin daha sonra ... kiralama sözleşmesindeki kafeletlerinin kadırılması amacıyla ... kirama şirketlerine müracaat ettiklerinde ... kirama sözleşmelerinde herhangi bir kiralama bulunmadığı bilgisini edindikleri sonucunda davacı tarafından aldatıldığını anlayan müvekkilinin bu kez ... 21.Noterliğinin 02/08/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bu davanın dayanağını oluşturan 24/01/2018 ve 31/01/2019 tarihli sözleşmeler ile bağlı olmadığını davacı tarafa bildirerek sözleşmeden doğan zararlarının tazminini talep ettiğini, davacı tarafça müvekillerine yansıtılan kiralama bedellerinin makine bedelinin yaklaşık %12‘si kadar olup; sözleşme sonucunda da makinelerin mülkiyetinin kendilerine geçeceği inancı ile bu ödemelerin yapıldığını ve sözleşmelerin imzalandığını, ancak makine bedellerinin kira bedellerinin çok altında olup; makinelerin 2.el olarak müvekkiline teslim edilmiş iken davacı tarafça ... kiralama şirketinin sıfır makineler için uyguladığı bedelin müvekkiline fatura edildiğini, davacı tarafın sözleşme ile müvekkillerini sömürmek maksadı ile hareket ettiğini, TBK’nun 28.maddesinde sayılan aşırı yararlanma ve aldatma hükümlerinin söz konusu olduğunu, 24/01/2018 tarihli protokolde müvekkillleri ... ve ...’in şahsi kefaletlerinin de bulunmadığını, anılan nedenlerin müvekkillerinin sözleşmeler ile bağlı olmayıp, davacı tarafın geçersiz olan bu sözleşmelere dayalı olarak müvekilleri hakkında başlatmış olduğu icra takibinin yerinde olmadığından; açılan davanın reddine, haksız ve kötü niyetli davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen mahkememizin 2020/ esas sayılı dosyasında birleşen dosya davacısı ... Tekstil Ltd Şti vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen ve hukuki ilişkinin temelini oluşturan 24/01/2018 ve 31/01/2019 tarihli sözleşmelerin aldatma, hata ve aşırı yararlanma nedeniyle geçersiz olduğunu, müvekkili şirketin ortakları ...ve ...'in davalı şirkette mavi yakalı işçi olarak çalıştığı sırada, davalı şirket sahibi ... tarafından kendilerine sürekli şekilde sipariş vereceği garantisi verilerek kendi adlarına yeni bir işyeri açmaları için yönlendirildiğini, bunun sonucunda müvekkillerinin kıdem tazminatlarının ödenerek işten çıkartıldığını, yeni kurulacak şirketin yer seçimi, ne şekilde çalışacağı, kaç kişi çalışacağı gibi detayların davalı şirket yetkilisi tarafından belirlendiğini, müvekkil şirket ortakları ...ve ...'in, davalı şirket sahibi ... tarafından yeni kurulacak şirkette manuel kesim yapmamaları, makine almaları için yönlendirildiğini, müvekkillerin kredibilitesi olmaması nedeniyle ... tarafından kendilerine ... Tekstil A.Ş. üzerine ... kiralama yapılması, müvekkil şirket ortaklarının leasing sözleşmelerine kefil olması, sözleşme süresi sonunda makinelerin mülkiyetlerinin müvekkil ... Ltd. Şti.’ne devredilmesi, bunun karşılığında müvekkil şirketin, davalının belirlediği fiyatlardan fason kesim yapması teklif edilmiştir. Güven duydukları eski işverenleri tarafından getirilen ve ilk etapta iyi niyetli görünen bu teklif kabul edildiğini, ... Tekstil A.Ş. Gibi sektör lideri bir firmanın desteğini arkasına aldığını zannederek kendi işlerinin sahibi olmak gibi bir hayale kapılan müvekkil şirket ortakları ...ve ...eşleri olan müvekkiller ... ve ... ile beraber ... Ticaret Sicil Müdürliğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı ... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'ni 17/01/2018 tarihinde kurduklarını, şirket kuruluşundan yalnızca bir hafta sonra Müvekkil şirket ortaklarının deneyimsizliklerinden ve ...'ye olan şahsi güvenlerinden yararlanmak suretiyle, davalı şirket yetkilisi ..., Genel Müdür ..., Muhasebe Sorumlusu ..., Finans Sorumlusu ...tarafından, davalı şirketin toplantı odasında müvekkil şirkete ve ortaklarına ... ... Kiralama A.O. ile akdedilen ... numaralı ... kiralama sözleşmesinin bir sureti kefil sıfatıyla imzalatıldığını, ilerleyen dönemde farklı makinelerin de müvekkil şirkete teslim edilmesi için aynı aldatma yöntemi ile ... ... Kiralama A.Ş. ... numaralı ... kiralama sözleşmesi ve 31/01/2019 tarihli bir adet protokol daha imzalatıldığını, bahsi geçen 24/01/2018 ve 31/01/2019 tarihli protokollerde sözleşme süresi sonunda makinelerin müvekkil şirkete devredileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi; müvekkil şirketin başta dış giyim imalatı olmak üzere aynı iş kolundaki herhangi bir firmaya davacı şirketin ön onayı olmaksızın hizmet verememesi, aksi halde her bir ihlal için ilk sözleşmede 141.000 Euro ikinci sözleşmede 85.000 Euro cezai şart ödenmesi gibi taraflar arasındaki sözlü anlaşma ile bağdaşmayan ve müvekkilin ticari faaliyetini direkt olarak etkileyen son derece ağır hükümler bulunduğunu, müvekkil şirket ortakları leasing sözleşmesine kefil oldukları inancıyla ve kendilerine "banka istiyor" gerekçesiyle dayatılan ağır sözleşme koşulları altında çalışmaya başlamış ve davalı ... Tekstil'e ve ilerleyen zamanda davalının izin verdiği bir kaç ufak firmaya kesim işi yapmıştır. Süreç boyunca davalı şirket, müvekkil şirketin mali tablolarını düzenli olarak inceleyerek kimlere hangi fiyatlardan iş yapıldığını denetlediğini, bu süreçte fiyatları davalı şirketin belirleyerek müvekkillerini ticari açıdan sömürdüklerini, müvekkilinin pek çok kez fiyat revizyonu istediğini ve davalı tarafından belirlenen fiyatlarla para kazanamadığını, sigorta, vergi ve maaşları ödemekte zorluk çektiğini, tedarikçilere malzeme bedellerini ödeyemediğini beyan ettiğini, müvekkilini sömürme kastıyla hareket eden davalının nihayetinde 01/06/2019 tarihinde makineleri müvekkil şirketten söküp iade aldığını, makinelerin davalı tarafça alınması neticesinde, ... kiralama sözleşmelerindeki kefaletlerinin ne şekilde kaldırılabileceğini öğrenmek için 27/07/2019 tarihinde ilgili finans kurumlarına giderek görüşen müvekkil şirket ortakları, ... ... Kiralama A.Ş. ile akdedilen ... numaralı ... kiralama sözleşmesi ile ... ... Kiralama A.O. ile akdedilen ... numaralı ... kiralama sözleşmesinde herhangi bir kefaletleri bulunmadığı bilgisini edindiklerini, davalı tarafça aldatıldığını anlayan müvekkil şirket ortaklarının ... 21.Noterliği'nin 02/08/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi (Ek-5) ile işbu davanın da dayanağını oluşturan 24/01/2018 ve 31/01/2019 tarihli sözleşmelerle bağlı olmadığını davalı tarafa bildirerek sözleşmeden doğan zararlarının tazminini talep ettiklerini belirterek iş bu davanın ilgi nedeniyle ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen 2019/... E. Sayılı dosyası ile HMK Md. 166 gereği birleştirilerek görülmesine, 24/01/2018 ve 31/01/2019 tarihli sözleşmelerin geçersizliğinin tespiti ile, alacağın dava sırasında belirlenmesi halinde artırmak üzere şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın 02/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Dosya Davalısı ... Tekstil San. Tic. Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddia ettiği gibi aldatma, hata, aşırı yararlanma durumları söz konusu olmadığını, müvekkil şirketin kendilerine sürekli sipariş verileceği garanti edilerek işyeri açmaları konusunda birleşen dosya davacısı taraf şirket ortaklarını yönlendirmediğini, herhangi bir tavsiyede bulunmadığını, davacı tarafın aldatıldığını, hataya düşürüldüğünü, aşırı yararlanıldığı iddiaları gerçek dışı olsa bile bu iddiaların öğrenme tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde ileri sürülmesi gerekmekte olup dava 1 yıl geçtikten sonra açıldığını, ayrıca bilindiği üzre senede karşı senetle yani yazılı belge ile ispat kuralı söz konusu olduğunu, ayrıca bu hususlarda tanık dinletilmesinine muvafakatleri bulunmadığını, davalı/Birleşen dosya davacısı taraf tacir olduğu için ticari faaliyetlerinde tacir olmanın hükümlerine tabi olduğunu, taraflar arasında fason imalat konusunda sözleşme düzenlenmiş, ... kiralama sözleşmeleri ise müvekkil şirket ile ... kiralama şirketleri arasında düzenlenmiş olup müvekkil ile davalı-birleşen dosya davacısı şirket arasında ... kiralama sözleşmelerine ek 24/01/2018 tarihli ve 31/01/2019 tarihli 2 adet ek protokoller yapılmış, birleşen dosya davacısı şirket ortakları da bu sözleşmelerle birlikte sözleşmelerin eki olan ... kiralama sözleşmelerini bu sıfatla imzaladıklarını, protokolün hükümleri ve anlaşma şartlarının açık olduğunu, karşı tarafın aşırı yararlanma iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, sözleşmenin tacir olan taraflar arasında geçerli olarak kurulduğunu belirterek açmış oldukları davanın kabulü, birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 2020/... esas sayılı dosyası ile yine mahkememizin eldeki dava olan 2019/... esas sayılı her iki dosya incelenerek, iki dosya arasında fiili ve hukuki irtibat olduğu anlaşıldığından birleştirme hususu incelenmiş ve mahkememizin iş bu dava dosyası ile yine mahkememizin 2020/... Esas sayılı dosyaları arasında tarafları ve konuları bakımından hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, davanın aynı hukuki ilişkiden kaynaklandığı ve dava dosyalarının birlikte görülmesinde usul ekonomisi yönünden de yarar görülmekle HMK.'nun 166 maddesi uyarınca , Mahkememizin 2020/... Esas sayılı dosyası ile 2029/... Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, taraflar arasında düzenlenen 24/01/2018 ve 31/01/2019 tarihli 2 adet protokollerin taraflar arasında geçerli olup olmayacağı, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında mahkememizin görevli olup olmadığı, davalı yanın sözleşmelerdeki gabin iddiasının dinlenip dinlenemeyeceği ve bu kapsamda tanık dinlenip dinlenmeyeceği, netice itibari ile taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki kapsamında düzenlenen fatura ve iade faturaları ile yapılan ödemeler göz önüne alınarak davacı tarafın icra takip tarihi itibari ile alacaklı olduğu tutarın neden ibaret olacağına ilişkindir.
Mahkememizce davacı vekili tarafından delil olarak dayanılan ... kiralama sözleşmesi asılları, eki ödeme tablosu, dava dışı ... kiralama şirketleri tarafından davacı tarafa kesilen faturalar ve davacı tarafça davalı yana kesilen yansıtma faturalarının okunaklı ve sıra numarası altında düzenlenmiş asılları ve örneklerini, var ise mutabakat belge aslını sunmaları konusunda 2 haftalık süre verilmesine, davalı şirket ... Teks. Konf. San Tic. Ltd. Şti.'nin kuruluş traihi, kurucu, temsilci ve ortaklarını gösterie şekilde ticaret sicil kayıtlarıın celbi için ...'ya yazı yazılmasına, icra dosyasının yeniden tekiden fiziki ortamda celbine, davalılar vekilinin aşırı yararlanma, aldatma ve gabin iddiaları yönünden inceleme yapılıp yapılmayacağı, tanık dinlenip dinlenmeyeceği ya da davanın esası itibariyle bilirkişi incelemesi yaptırılıp yaptırılmayacağı konularında ve bilirkişi incelemesi yaptırılacak ise ne şekilde yaptırılacağı konusunda bir daha ki celsede karar oluşturulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdii ile taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar yerinde incelenerek ve davalı-birleşen dosya davacısı ... Tekstil iş yerinde iken davacı-birleşen dosya davalısı ... Tekstil şirketince iade alınan kesim makineleri ve var ise davalı-birleşen dosya davacısı şirkete ait fason imalata konu kesim makineleri yerinde incelenerek bulunamadığı taktirde davalı-birleşen dosya davacısı şirketin demirbaş ve envanter kayıtları incelenerek, davalı-birleşen dosya davacısı şirketin kuruluş tarihi ve davacı firma ile çalışmaya başlama tarihi ve çalışma süreleri göz önünde bulundurularak süreleri ve bu süreç içerisinde davacı yana ne kadar iş yaptıkları, mevcut demirbaş, tesis ve çalışanları itibari ile ve bu makinelerle iş yapabilme kapasitelerinin ne olduğu, bu kapasiteye göre davacının vermiş olduğu işleri karşılayıp karşılayamadıkları, davacı firmaya ya da davacı firma dışında başka firmalara aylık ve yıllık bazda başkaca iş yapabilme kapasitelerinin olup olmadığı, davacı yanca belirlenen fiyat çerçevesinin piyasaya uygun olup olmadığı, davalı-birleşen dosya davacısının davalı firma dışında başka bir firma ile çalışıyor olması durumunda (bu ölçekte bir firma için) başka bir üretim ve fiyat politikasının belirlenmesinin mümkün olup olamayacağı, yani daha yüksek fiyata daha fazla üretim yapmalarının mümkün olup olmayacağı, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve protokol hükümleri gereği fason imalata ilişkin çalışma koşulları (Tek üreticilik ve fiyat politikaları ve diğer koşullar yönünden) davalı-birleşen dosya davacısı yönünden aşırı yararlanmaya sebep olup olmayacağı, davacı tarafça kesilen ... kiralama sözleşmesi yansıtma faturalarının ... kiralama şirketlerinde kesilen dayanak faturalara uygun olup olmadığı, taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlarda yer alıp almadığı, yapılan ödemelere göre bakiye davacı alacağının neden ibaret olacağı, davalı-birleşen dosya davacısı tarafa teslim edilen makinelerin ... kiralama sözleşmesine konu makineler olup olmadığı, 2.el olup olmadığı hususları da irdelenerek dava ve birleşen dosyadaki mevcut davada iddia ve savunmalar çerçevesinde rapor düzenlenmesinin istenmesine, bilirkişi olarak bir SMMM Bilirkişi ile birniteliklihesaplamalar uzmanı hukukçu bilirkişi'nin resen seçilmelerine karar verilmiş, bilirkişi kurulu raporunda; asıl dosya davacısı ... Tekstil A.Ş.’nin 2018, 2019 ve 2020 yılları defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K’nun 69. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerinbirbirlerini doğruladığı, asıl dosya Davacısı ... Tekstil’in ticari defterlerine göre 120.01.H002 nolu hesapta ... Tekstil firmasının ... firmasından takip tarihi (11.07.2019) itibarı ile 307.386,78 TL alacaklı göründüğü, söz konusu tutarın
11.07.2019 tarihinde Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına virman yapıldığı, 320.01.H025 nolu hesapta ... Tekstil firmasının ... firmasına takip tarihi (11.07.2019) itibarı ile 2.060,15 TL borçlu göründüğü, hesapların mahsuplaşmasından sonra ... Tekstilin ... firmasından takip tarihi (11.07.2019) itibarı ile 307.386,78-2.060,15 = 305.326,63 TL alacaklı göründüğü, asıl dosya davalısı ... Tekstil LTd. Şti.’nin 2018, 2019 ve 2020 yılları defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K’nun 69. ile 213. sayılı
V.U.K.’nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirlerini doğruladığı asıl dosya davalısının ticari defterlerinde ... Tekstil A.Ş.’nin Cari hesaplarının 120.E01 ve 320.E04 olmak üzere iki farklı hesapta tutulduğu, HS Kesim tarafından düzenlenen fason iş faturalarının 120.E01 nolu hesapta, ... Tekstil tarafından düzenenen kira yansıtma faturalarının ise 320.E04 nolu hesapta takip edildiği, Asıl dosya davalısı ... firması ticari defterlerinden oluşturulan 120.E01 nolu cari hesap ekstresine göre takip tarihi (11.07.2019) itibarı ile ... firmasının ... Firmasından 2.060,15 TL alacaklı göründüğü, bu tutarın davacı ... Tekstil ticari defterlerindeki 320.01.H025 nolu hesap bakiyesi ile mutabık olduğu, Asıl dosya davalısı ... firması ticari defterlerinden oluşturulan 320.E04 nolu cari hesap ekstresine göre takip tarihi (11.07.2019) itibarı ile ... Tekstil Firmasının ... firmasından 6.261,52 TL alacaklı göründüğü, 120.E01 nolu hesaptan davalı ... firmasının alacağı olan 2.060,15 TL’nin mahsup edilmesi sonucunda ... Tekstil Firmasının ... firmasından 6.261,52-2.060,15=4.201,37 TL alacaklı olacağı, taraflar arasındaki mutabakatsizliğin incelenmesi; ... Tekstil defterlerinde 320.01.H025 hesap koduyla takip edilen hesabın ... firması defterlerindeki karşılık hesabının kodunun 120.E01 olduğu, her iki firma kayıtlarında da ... Firmasının ... Tekstil Firmasından takip tarihi (11.07.2019)itibarı ile 2.060,15 TL alacaklı olduğu hususunda mutabık oldukları, taraflar arasındaki mutabakatsizliğin ... Tekstil Firması tarafından ... firmasına düzenlenen kira faturalarının kaydedildiği hesapta olduğu, tarafların 09.07.2019 tarihinde (takip tarihinden iki gün öncesinde) (4 kuruş haricinde) mutabık oldukları bu tarihten sonra 10.07.2019 tarihinde Davalı ... Firması defterlerinde söz konusu
307.386,82 TL’nin 301.125,30 TL’lik kısmının 10.07.2019 tarih ve 863 nolu yevmiye kaydı ile 267 diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabına virman yaptığı, taraflar arasındaki mutabakatsizliğin de buradan kaynaklandığı, yapılan incelemede Davalı ... firmasının davaya konu kiralanan makinelerle ilgili kira faturalarını muhasebeleştirirken ... kiralama yapmış gibi 267 hesabını kullandığı, makineler iade edildiğinde ise bu hesapları kapatarak davacı ... Tekstilin hesabına 301.125,30 TL borç
kaydı girdiğinin tespit edildiği, söz konusu bu kaydın Tek düzen Muhasebe standartlarına uygun olmadığı, söz konusu kayıtla ilgili davalı ... firmasının geçerli bir gerekçesi var ise açıklaması gerekeceği, değilse davalının defterlerine göre de Davacı ... Tekstil firmasının Davalı ... firmasından Takip tarihi (11.07.2019) itibarı ile 305.326,67 TL alacaklı olacağı ve bu tutarda her iki tarafında mutabık sayılacağının bildirildiği anlaşılmıştır.Dosyanın mahkememiz inceleme ara kararı ile SMM bilirkişi ... ile birlikte nitelikli hesaplamalar uzmanı-hukukçu bilirkişi ...e tevdine karar verilmiş olmasına rağmen bilirkişi raporunun heyet olarak değil, yalnızca SMMM bilirkişi tarafından hazırlandığı, bu hali ile ara karar gereğinin yerine getirilmediği dosya kapsamını aydınlatmaya yeterli bir rapor olmadığı, ara kararında istenen hususların tam olarak cevaplandırılmadığı anlaşılmakla dosyanın yeniden bilirkişiye tevdii ile ara kararında ayrıntılı belirtilen hususlar kapsamında inceleme yapılarak dosya kapsamına uygun bilirkişi raporunun heyet halinde hazırlanması için dosyanın yeniden SMMM Bilirkişi ... ile dosya üzerinden görevlendirme yapılacak bilirkişi ...e tevdi ile heyet raporu aldırılmasına, bu aşamada dosya yeniden önceki celse ara kararı gereği bilirkişi heyetine tevdi edileceğinden işin niteliği gereği dosya kapsamına uygun soruların cevaplandırılması ve taraf vekillerinin itirazlarının da tüm heyetçe değerlendirilmesi için bilirkişi heyetine bir tekstil mühendisi-sektör bilirkişisinin de katılmasına karar verildiği, bilirkişi kurulunun 24/01/2023 tarihli raporunda; davaya konu olan ve HK Kesim firmasına 24.01.2018 tarihli protokol ile teslim edilen makinelerin 24.01.2018 tarihinde ... ... Kiralama A.O. tarafından ... no’ lu sözleşmeye konu olan 1 adet Buller Cutter Procut D 8001S Kumaş Serim Makinası, 68 adet Standart Havalı Serim Masası ve 1 adet 1000TY Tela Yapıştırma Presi makineleri olduğu ve 31.01.2019 tarihli protokol ile teslim edilen makinelerin 17.08.2017 tarihinde ... ... Kiralama A.Ş. tarafından ... no’lu sözleşmeye konu olan 1 adet Buller Cutter Procut D 8001S Kumaş Serim Makinası, Serkon Marka 2017 model Havalı Serim Masası makineleri olduğu; 24.01.2018 tarihli protokol ile teslim edilen makinelerin 24.01.2018 tarihinde ... ... Kiralama A.O. tarafından ... no’ lu sözleşmeye konu olan makinelerin sıfır/yeni olduğu fakat 31.01.2019 tarihli protokol ile teslim edilen makinelerin 17.08.2017 tarihinde ... ... Kiralama A.Ş. tarafından ... no’lu sözleşmeye konu olan 1 adet Buller Cutter Procut D 8001S Kumaş Serim Makinası, Serkon Marka 2017 model Havalı Serim Masası makinelerin davacı-birleşen dosya davalı firmanın sponsorlu firmalardan ve onaylı fason firmalardan biri olan ... Kesim Teks. Konf. İnş. Gıda Trz. San. ve Tic. LTD. ŞTİ.’ nin kullandığı ve yaklaşık (17.08.2017 – 31.01.2019 tarihleri arasında) 17,5 aylık bir kullanım sonrası davalı-birleşen dosya davacı firmasına teslim edilmiş olup; 31.01.2019 tarihli protokolde kiralamaya konu olan 1 adet Buller Cutter Procut D 8001S Kumaş Serim Makinası, Serkon Marka 2017 model Havalı Serim Masası makinelerinin ikinci el olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce dosyanın fiziki ortamda halen bilirkişi heyetinde olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin dilekçelerinde yer alan detaylı itirazlarının bilirkişi heyeti tarafından karşılanmadığı anlaşılmakla dosyanın bilirkişi heyeti tarafından iade olunmadan itiraz dilekçelerinin yeniden bilirkişi heyetine teslim edilerek taraf vekillerinin dilekçelerinde yazılı itirazlarını tek tek irdeler şekilde gerekli eksik hesaplamaların, rayiç araştırmalarının, delil ve belgelere dayalı olarak tüm itirazları inceler ve giderir şekilde incelemeleri tamamlandıktan sonra denetime ve hüküm kurmaya elverişli şekilde düzenlenecek olan raporun mahkememize ibraz edilmesi konusunda 30 günlük süre verilmesine karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 18/10/2023 tarihli raporunda; dosya kapsamında bulunan davacı-birleşen dosya davalısına dava dışı 3. Şahıs olan
Leasing firmalarının davaya konu olan makineler ile ilgili kendisine düzenlediği faturalar ve tutarları ile davacı-birleşen dosya davalısı tarafından davalı-birleşen dosya davacısına düzenlediği rücu fatura ve tutarları birbiri ile örtüştüğü, bilirkişi heyetimiz tarafından hesaplanan 307.386,78 TL alacak hesaplamasının Euro karşılığının 50.294,33 Euro olduğu buna dair hesap mutabakatının da mevcut olduğu, davalı-birleşen dosya davacısı tarafa teslim edilen makinelerin ... kiralama sözleşmesine konu
makineler olup olmadığı, 2.el olup olmadığı; davaya konu olan ve HK Kesim firmasına 24.01.2018 tarihli protokol ile teslim edilen makinelerin 24.01.2018 tarihinde ... ... Kiralama A.O. tarafından ... no’lu sözleşmeye konu olan 1 adet Buller Cutter Procut D 8001S Kumaş Serim Makinası, 68 adet Standart Havalı Serim Masası ve 1 adet 1000TY Tela Yapıştırma Presi makineleri olduğu ve 31.01.2019 tarihli protokol ile teslim edilen makinelerin 17.08.2017 tarihinde ... ... Kiralama A.Ş. tarafından
... no’lu sözleşmeye konu olan 1 adet Buller Cutter Procut D 8001S Kumaş Serim Makinası, Serkon Marka 2017 model Havalı Serim Masası makineleri olduğu; 24.01.2018 tarihli protokol ile teslim edilen makinelerin 24.01.2018 tarihinde ... ...
Kiralama A.O. tarafından ... no’ lu sözleşmeye konu olan makinelerin sıfır/yeni olduğu fakat 31.01.2019 tarihli protokol ile teslim edilen makinelerin 17.08.2017 tarihinde ... ... Kiralama A.Ş. tarafından ... no’lu sözleşmeye konu olan 1 adet Buller Cutter Procut D 8001S KumaşSerim Makinası, Serkon Marka 2017 model Havalı Serim Masası makinelerin davacı-birleşen dosya davalı firmanın sponsorlu firmalardan ve onaylı fason firmalardan biri olan ... Kesim Teks. Konf. İnş.Gıda Trz. San. ve Tic. LTD. ŞTİ.’ nin kullandığı ve yaklaşık (17.08.2017 – 31.01.2019 tarihleri arasında) 17,5 aylık bir kullanım sonrası davalı-birleşen dosya davacı firmasına teslim edilmiş olup; 31.01.2019 tarihli protokolde kiralamaya konu olan 1 adet Buller Cutter Procut D 8001S Kumaş Serim Makinası, Serkon Marka 2017 model Havalı Serim Masası makinelerinin ikinci el olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.Mahkememizce yapılan değerlendirme ile ; davacı ile davalı- borçlu ... Teks. Konf. San. Ltd. Şti. ile 24.01.2018 ve 31.01.2019 tarihli iki adet protokol imzalandığı, bu protokollerin diğer davalılar ..., ..., ... ve ...müşterek ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıkları, protokol gereği leasing firmasının taksit ödemeleri için her ay davacıya keseceği fatura bedellerinin, davacı tarafından davalı borçluya kesilecek yansıtma faturaları ile davalı borçlu tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, davalıların protokol gereği kesilen faturalardan kaynaklanan 50.294,33 Euro'luk bedelin davacıya ödenmediği, bu borç nedeni ile taraflar arasında 11.06.2019 tarihli hesap mutabakatı imzalandığı, borcun ödenmemesi sebebi ile ... 5.Genel İcra Müdürlüğü 2023/... Esas (Kapatılan ... 15.İcra Müdürlüğünün 2019/... esas ) sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalıların ise borcun tamamına itiraz ederek takibin durdurulmasına neden olunduğu, iş bu itirazın iptali için ise huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığı, iş bu protokoller gereği davacıya dava dışı Leasing firmaları tarafından davaya konu olan makineler için düzenlenen faturalar ve tutarları ile davacı tarafından davalıya düzenlenen rücu faturaları ve tutarlarının birbiri ile örtüşmekte olduğu, 307.386,78TL- 50.294,33 EURO) bu hususun dosya kapsamında aldırılan bilirkişi kök ve ek raporları ile de sabit olduğu, 11.06.2019 tarihinde taraflarca hesap mutabakatı imzalandığı, iş bu mutabakat ile davacı tarafın davalıdan 307.386,78.-TL (50.294,33 EURO) alacaklı olduğuna ilişkin tarafların mutabakat yaptığı, dolayısıyla davalının itiraz ettiği borcu kabul ettiği, yapılan bilirkişi incelemesinde de davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerinde alacağının yine 50.294,33 EURO olarak tespit edildiği, davacı şirketin sözkonusu makineleri bazı 3.şahıs şirketlerin fason işlerini yapmakta kullanma taleplerinin de davacı şirket tarafından kabul edildiği, ancak sürecin sonunda, davacı şirketin leasing şirketlerine ödediği taksitlerin ödenmediği, bu alacağın tahsili için ... 5.Genel İcra Müdürlüğü 2023/... Esas (... 15.icra müdürlüğünün 2019/... E.) Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, icra takibine davalı şirketin kötüniyetli bir şekilde itiraz ettiği ve eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, davacı firmanın sadece 5 kalem ürün ile çalışmakta olduğu, bu ürünlerin 2018 yılı için atlet, bluz, elbise ve etek; 2019 yılı içinse bluz, elbise ve gömlek olduğu, fakat davalı firmanın üretimlerinde goblen, pantolon, tulum, tunik, bebe takımı, crop, pijama takımı, sweat, tayt ve yelek gibi davacının hiç çalışmadığı ürünlerin listelendiği, davalı şirketin başka firmalarla da çalıştığını göstermekte olduğu, bir tacirin ticari işlerinde tecrübe ve bilgi sahibi olduğu asıl olduğundan, ticarî işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde tecrübesizliği söz konusu olamayacağı göz önüne alındığında dolayısıyla, tacirin böyle bir sebebe dayanarak aşırı yararlanma (gabin) ile ilgili hükümlerden yararlanamayacağı, davacının üretim kapasitesinin neredeyse yarısı davacı tarafından karşılanırken, davacı tarafından herhangi bir güvence verilmediği halde kapasitesini arttıran, muhtelif firmalarla anlaşmalar yaparak davacının ürün yelpazesi dışında üretimler yapan davacı firmanın zor durumda kaldığının kabulünün mümkün olmadığı, davalı firma davacının kendisine kestiği yansıtma faturalarının hiçbirisini ödemediği, davacı firmanın leasing firmalarına ödemeleri kendisi yaptığı bu ödemelere karşılık davalı firmaya yaptırdığı fason iş bedellerinden hiçbir şekilde kesinti yapmadığı anlaşıldığından asıl davanın kabulü ile, davalıların ... 15. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı (... 5. Genel İcra müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı) icra takibine itirazın iptali ile icra takibinin talepnamedeki miktar ve koşullar ile birlikte devamına, alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20'si tutarında hesap edilen 64.611,24.-TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen alınıp davacıya verilmesine ve birleşen davanın reddine karar verilerek hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.

HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

;1-Asıl davanın KABULÜ ile, davalıların ... 15.İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı(... 5. Genel İcra müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı) icra takibine itirazın iptali ile icra takibinin talepnamedeki miktar ve koşullar ile birlikte DEVAMINA,Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20'si tutarında hesap edilen 64.611,24 TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 22.067,97.-TL nispi harçtan peşin alınan 3.905,37.-TL harcın mahsubu ile bakiye 18.162,60.-TL karar ve ilam harcının davalılardan müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 50.458,43.-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 7.460,77.-TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, BİRLEŞEN MAHKEMEMİZE AİT 2020/... ESAS SAYILI DAVANIN REDDİNE,
7-Harçlar Tarifesi gereği alınması gereken 427,60.-TL maktu harçtan mahkememize ait 2020/... Esas sayılı dosyasına peşin yatırılan 85,39.-TL harcın mahsubu ile bakiye 342,21.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
8-...-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
10-Davacı tarafça yapılan 35,50.-TL yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinde itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/04/2024

Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza