BURSA 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/451 Esas - 2024/216
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/451 Esas
KARAR NO : 2024/216

HAKİM : ...
KATİP : .....

DAVACI : ... - ....01400
VEKİLİ : Av.......- [16705-07075-....] UETS
DAVALI : ... - .... Barış Mah. Ali Rıza Bey Cad. No:36E İç Kapı No:1 Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ : Av. ..... [15222-22566-.....] UETS
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/05/2023
KARAR TARİHİ : 29/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin davalının taşeronu ... plaka sayılı aracı, davalı tarafın taşeronu olarak, davalının aldığı işlerin nakliyesini yaptığını, araç ve aracı kullanan şoför müvekkili tarafından, araç yakıtı ise davalı tarafça karşılanacak şekilde çalışıldığını, araç yakıtı davalının yakıt deposundan veya yapmış olduğu yakıt ödemeleri ile giderildiğini, 2022 yılı sonlarına doğru davalı ödemeleri geciktirmeye başladığını ve 2023 yılı ocak çalışmaları karşılığı kesilen kasım, aralık ve ocak ayı faturaları ödenmediğini, borçlu taraf müvekkili tarafından kesilen faturalara karşılık ödemeden kurtulmak için 53.100 TL bedelli son faturayı iade ettiğini, müvekkili, davalı tarafınca kesilen iade faturası Bursa 24. Noterliği 20.02.2023 tarih ve 08264 Yev. Nolu ihtarname ile iade edildiğini, davalı taraf müvekkili gibi başka taşeronlara da yine aynı şekilde ödemeden kaçınmak için kendince iade faturası kestiğini, davalı tarafın cari de müvekkiline 142,682 TL borcu bulunduğunu, alacağın tahsili için, Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Numaralı dosya ile icra takibi başlatıldığını, karşı tarafın itirazı ile takip durdurulduğunu, açıklanan nedenlerle davalının haksız itirazının iptali ile takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafından sürekli olarak müvekkiline faturalar düzenlendiğini, davacı ile müvekkili arasında, davacının iddia ettiği üzere herhangi bir akdi ilişki bulunmadığını, davacı sadece, 2022 yılı içerisinde müvekkilin bir kaç nakliye işini yaptığını ve nakliye bedeli, mazot giderleri dahil olmak üzere davacı tarafa ödendiğini, ancak davacı, kötü niyetli olarak, müvekkil ile herhangi bir akdi ilişkisi yahut hizmet sözleşmesi bulunmamasına rağmen, müvekkili ile arasında ticari ilişki bulunmamasına rağmen Bursa 19. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen faturaları düzenlediğini, müvekkilinin bu faturaları kabul etmemiş, iade faturası düzenlediğini, davacı, düzenlediği faturalar ile müvekkilden haksız menfaat elde etme çabası içerisine girdiğini, davacı yan, dava dilekçesinde 2023 yılı Ocak ve 2022 Kasım, Aralık aylarına ait alacaklarının ödenmediği iddiasında bulunduğunu, bahsedilen dönemlerde davacı, müvekkiline herhangi bir iş yapmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle, işbu haksız davanın reddini, davacının işbu davayı haksız ve kötü niyetli olarak ikame etmiş olması nedeniyle alacağın %20 sinden aşağı olmamak kaydıyla alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, fatura, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 19. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasında, 144.609,07-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Alınan 12.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının 2022 yılı Ticari Defterleri, 17/12/2017 tarih ve 30273 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan düzenlemeler uyarınca, Defter-Beyan Sistemine yasal süresinde yüklediği, 2023 yılı Ticari Defterler, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225. maddeleri ile 6102 Sayılı T.T. Kanunun 64. Maddelerine göre açılış tasdikinin süresi içinde yaptırıldığı, zorunlu Yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin 30.06.2024 tarihine kadar yasal süresinin devam ettiği, davalının incelenen defter kayıtlarına göre; davalının davacıdan 132.160,00TL tutarında fatura aldığı, davalının davacıya 53.100,00-TL tutarında iade faturası düzenlediği, davalının davacıya 64.500,00 TL ödeme kaydının olduğu, davalının davacıya 14.560,00TL tutarında borçlu göründüğü, davacının icra takibine konu ettiği 31.12.2022 tarihli GIB20220000000013 seri numaralı davacının davalıya düzenlediği 54.073,50TL tutarındaki fatura davalının kayıtlarında tespit edilemediği, Mahkememizin takdirinde olduğu, davacının beyanına göre; Bursa 24. Noterliği 20.02.2023 tarihli 08264 yevmiye numaralı ihtarname ile davalının davacıya düzenlediği 31.01.2023 tarihli, GIB20230000009 nolu KDV dahil 53.100,00 TL nakliye iade faturasını 15.02.2023 tarihinde tebliğ aldıklarını, davalıya iade edildiği beyan edildiği, İhtarname noter onaylı sureti dava dosyasında tespit
edilemediği, Mahkememizin takdirinde olduğu, davacının Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine 10.02.2023 tarihinde 142.682,00TL asıl Alacak 1.927,07 TL faiz olmak üzere toplam
144.609,07 TL alacak istemi ile takip başlattığı, davacının icra takibine konu ettiği 31.12.2022 tarihli GIB20220000000013 seri numaralı davacının davalıya düzenlediği 54.073,50 TL tutarındaki fatura ve 31.01.2023 tarihli, GIB20230000001 seri nolu KDV dahil 53.100,00 TL nakliye faturası; Mahkememizce davacının lehine kabulü durumunda;
davacının davalıdan ( 54.073,50+53.100,00+14.560,00) = 121.733,50TL tutarındaAlacaklı olduğu,
mahkemenizce davacının aleyhine kabulü durumunda; Davacının davalıdan 14.560,00 TL tutarında alacaklı olduğu,
TBK.m.117 uyarınca muaccel bir borcun borçlusu ihtar ile temerrüde düşürülmesi gerektiği, davacının davalıyı takip öncesi temerrüde düşürdüğüne dair dava
dosyasında bilgi ve belge tespit edilemediği, Takip öncesi faiz hesaplamadığı bildirilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. Yine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Ayrıca TTK’nın 1463. maddesinde de, önce 17. maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.
19.02.1986 tarih ve 19024 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre; 1-Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar, 2-Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.
213 sayılı Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinde “Birinci Sınıf Tüccarlar” sayılmış olup bu maddedeki birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanlar ise ikinci sınıf tacir sayılırlar. İkinci sınıf tacirler ise ticari işletme hesabına göre defter tutarlar.
Davacının ticaret odası kaydının olmadığı, 2. sınıf işletme usulü defter tuttuğu, alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere esnaf olduğu anlaşılmıştır. Esnaf faaliyeti, emeğin sermayeden daha yoğun sarf edildiği faaliyet türüdür. TTK.nun 11. maddesinde bir işletmenin ticari işletme sayılabilmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletme olduğu ve ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınırın, Bakanlar kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterileceği düzenlenmiş olup, dosya kapsamından, vergi dairesi ve ticaret sicil kayıtlarına göre davalının gerçek kişi tacir kaydının bulunmadığı, gelir hacmi itibariyle 213 sayılı VUK. 177/1 maddesinde belirtilen gelir hacmine ulaşmadığı yani faaliyetinin esnaf faaliyeti sınırı içerisinde kaldığı dolayısıyla davalının 6102 sayılı TTK. anlamında tacir olmadığı anlaşılmakla davanında mutlak ticari dava da olmadığı anlaşılmakla uyuşmazlığın, genel hükümlere göre ''Asliye Hukuk Mahkemesince'' görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Bursa BAM 4. HD 2023/557 E.-2023/717 K. sayılı ilamı)
Bu suretle davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, Bursa Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, Bursa Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna,
2-HMKnun 20. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'ne gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,
3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli Bursa Asliye Hukuk Mahkemesince taktirine, yargılamanın görevli mahkeme de devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/02/2024

Katip ... Hakim ....
e-imzalıdır ¸e-imzalıdır

Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip .
E-imzalıdır.