BURSA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. BURSA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :

Asıl Dava Yönünden

DAVACI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALILAR : ...- ... - ...
2- ... - ...
VEKİLİ : Av. : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
ASIL DAVA TARİHİ : 14/03/2023

Karşı Dava Yönünden

DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ : Av.
Av.
KARŞI DAVA : Tazminat (Haksız fiilden kaynaklı)
KARŞI DAVA TARİHİ : 22/05/2023
KARAR TARİHİ : 28/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle;Davacı vekili 15/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ...'in maliki olduğu ... plakalı araç, kaza tarihinde geçerli olmak üzere ... poliçe nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile davacı şirket nezdinde sigorta teminatı altına alındığını, davalılardan ... adına kayıtlı, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacı şirket nezdinde sigortalı olan ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yapılan ekspertiz incelemelerine göre ödenmesi gereken hasar tazminat tutarı 150.000,00 TL olarak belirlenmiş olduğunu, tazminat bedeli ... plakalı araç maliki ... hesabına 12.04.2022 tarihinde ödendiğini, hasarın ödenmesi ile mukavele şartlarına ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 maddesi hükmüne göre davacı şirket, sigortalısının yerine kaim olmuş ve sigortalının zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü hakları davacı şirkete intikal ettiğini, olay ve hasar sebebiyle 3. Şahıslara karşı dava ve talep hakkı temlik hükümlerine göre de zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü hak davacı şirkete intikal ettiğini, davacı şirket hem halefiyet hem de TBK sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre zarar veren 3. Şahıslara karşı dava ve talep hakkına sahip olduğunu, dolayısıyla davacı şirket tarafından ödenen tazminat tutarının davalılar tarafından davacıya iadesi gerektiğini, davacı şirketçe dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin tarafımıza ödenmesi için davalılara rücu mektubu gönderildiğini, davalılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalılar ise icra takibine haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz ettiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıların takibe, asıl alacağa ve tüm fer'ilerine vaki itirazların iptaline, takibin devamı ile alacağın likit olduğu dikkate alınarak hükmolunacak borç miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; 02/03/2022 tarihinde meydana gelen kazada ...'nın kusurunun bulunmadığının aksine karşı yan sigortalısı ...'in asli ve tam kusurlu olduğunun iki ayrı bilirkişi raporu ile sabit olması, bu sebeple ne sürücü ...'ya ne de araç maliki ...'ya karşı davacı Karşı Davalının rücu ve tazminat hakkının olmaması, buna karşın ...'nın aracında meydana gelen hasarın gideriminden doğan zarardan karşı sürücünün sigorta firması olması nedeniyle ... Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumlu olması, davacı karşı davalının İstanbul 30. İcra Dairesinin 2022/... Esas numaralı takibine girişmekte kötü niyetli olduğunun ispatlanmış olması ve dosya kapsamından açıkça anlaşılıyor olması nedeni ile davacı karşı davalının usul ve yasaya ayrıkı davasının her iki müvekkil yönünden reddine, icra takibinde haksız ve kötü niyetli olması nedeni ile İİK 67. Maddesi 2. Fıkrası uyarınca dava konusu meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, karşı davanın kabulü ile 17.550,00 TL'nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak ...'ya verilmesine, davalıların harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesini talep etmiştir.
Deliller;
... Sigorta Anonim Şirketi, İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesine ve İstanbul 30. İcra Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği cevabi yazların dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Trafik Bilirkişi Raporunun Sonuç Kısmı: " 02/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasının oluşunda sürücü yönünden kusur oran ve aidiyeti ayrı ayrı belirlenmek suretiyle;
a)- ... Plaka sayılı Otomobil Sürücüsü ...
Kazanın meydana geldiği kavaşak yaklaşımında hızını azaltarak kontrolsüz kavşakta kavşağın sağından gelmekte olan ... plakalı oromobile ilk geçiş hakkı vemeyen sürücü ... kendisinden beklenen dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmediğinden aşağıda belirtilen kanun maddelerini ihlal etmiştir;
****2918 sayılı Karayolları Trafik kanunu Kavşaklarda geçiş hakkı başlıklı 57. Madde “a” bendinde “Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar” şeklindeki kanun maddesini ,
****2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliği Kavşaklarda geçiş hakkı başlıklı 109. Madde "c" kavşak kollarında trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise;
3)-Araçlardan soldaki, sağdan gelen araca geçiş hakkı vermek zorundadır" şeklindeki kuralı ,
***2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. Maddesi bendinde yer alan " Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama durumunda asli kusurlu sayılırlar " hallerinde asli kusurlu sayılırlar şeklindeki kuralı ihlal etmiş ve meydana gelen kazanın oluşumunda (Tam) 96 100 kusurlu olduğu,
b)-... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...
Olayın oluş şekli dosya içerisinde bulunan bilgi ve belegelerde kontrolsüz kavşakta ... plakalı aracın kavşakta ilk geçiş hakkına sahip olduğu, kavşağa girdiği esnada solunan gelen aracın kullandığı araca çarpmasını engelleyecek zaman ve manevra zamanı olmadığından zararlı sonucu önlemek adına alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığından meydana gelen kazanın oluşumunda atfi kabil bir kusuru bulunmamaktadır, yöndeki kanaatimi bildirir iş bu rapor Mahkemenizin takdirlerine saygı ile sunulur" şeklindedir.
Makina Mühendisi -Adli Trafik Bilirkişisi raporu sonuç kısmı:
Toplam hasar tutarı:
11.800,00 TL KDV hariç ( yedek parça tutarı ) + 5.750,00 TL KDV hariç ( işçilik tutarı)=
17.550,00 TL KDV dahil ( on yedi bin beş yüz elli lira ) yönündeki tespitleri; nihai takdiri ve değerlenderilmesi Mahkemenize ait olmak üzere" şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Asıl dava, kasko şirketinin sigortalısına ödediği sigorta bedelinin karşı araç sürücüsü ve işleteninden halefiyet ilkesine göre rücuen tahsili istemine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, karşı dava ise hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
Davamıza konu olay; ... plakalı sürücüsü ... olan araç ile ... plakalı sürücüsü ... olan araçların karıştığı trafik kazasıdır.
... Sigorta A.Ş. ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı ve ayrıca kasko sigortacısıdır. Her iki poliçe de dosyamız arasına alınmıştır.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, sorumluluğun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Davacı karşı davalı kasko şirketi olan ... Sigorta A.Ş. eldeki davaya konu trafik kazasında, sigortaladığı ... plakalı aracın kusursuz olduğunu ve kendi sigortalısına ödediği sigorta bedelinin halefiyet ilkesine göre karşı aracın sürücüsü ve işleteninden tahsilini talep etmektedir.
Dava dışı sigortalı ...'in eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasında sanık olarak yargılandığı ve hakkında HAGB kararı verildiği görülmektedir. Söz konusu ceza dava dosyasında ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmış ve raporda; ...'in sevk ve idaresindeki otomobil ile yerleşim yeri içerisinde kontrolsüz dört yönlü kavşağa hızını azaltarak dikkatli bir şekilde yaklaşması, sağ tarafındaki kavşak kolundan kavşağa giriş yapan otomobile ilk geçiş hakkını tanıması gerekirken bu hususlara riayet etmeyip kontrolsüz dört yönlü kavşakta sağ tarafındaki kavşak kolundan gelen ve ilk geçiş hakkına sahip olan araca yan kısmından çarpması sebebiyle asli kusurlu olduğu belirtilmiştir. Keza sürücü ...'nın kazada kusuru olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce ceza dava dosyasındaki rapor da dikkate alınarak trafik bilirkişisinden rapor alınmış ve trafik bilirkişisi kusur raporunda; ...'in kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymadığı belirtilmiştir.
Dava dışı ..., kazanın meydana geldiği kontrolsüz kavşakta geçiş önceliğini ... plakalı araca vermesi gerekirken bu kurala riayet etmediğinden kazada % 100 oranında kusurludur. Mahkememizce alınan rapor, ATK raporu, kaza tespit tutanağı ile kaza ile ilgili tutulan belgelere uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Halefiyet ilkesi gereğince asıl davanın davalıları kusurları oranında davacı kasko şirketine sigorta bedelini ödemekle yükümlüdürler. Asıl davada, sürücü olan ... kusursuz olduğundan ve dava dışı sigortalı ...'in kazanın meydana gelmesinde % 100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığından; onun halefi olarak eldeki davayı ikame eden kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'nin davası reddedilmiştir.
Davacı - karşı davalının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalı - karşı davacıların kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Mahkememizce bir kusur belirlemesi yapıldığında ve kusur raporuna göre davanın kabulü veya reddine hükmedildiğinden burada davacı - karşı davalının kötü niyetli olduğunu söyleyebilmeye olanak yoktur.
Karşı dava yönünden; ... plaklı araç maliki ..., karşı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortasından hasar bedelini talep etmektedir.
Dosya kapsamında bulunan kazalı araca ilişkin fotoğraflar, karşı davacının sunduğu onarıma ilişkin belgeler ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; karşı davacının aracında oluşan hasar bedelinin ne kadar olduğu, karşı davacının talep ettiği onarım bedelinin gerçek zarara ve piyasa koşullarına uygun olup olmadığının tespiti için dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş ve rapor alınmıştır.
Alınan raporda; kazalı aracın fotoğrafları ve değişmesi gereken parçalar değerlendirilerek; karşı davacının ödediği onarım bedelinin piyasa koşullarına uygun olup olmadığı denetlenmiştir. Karşı davacının aracında değişmesi gereken parçalar ve işçilik bedeli ile bu bedellere eklenen KDV sonrasında 17.550,00 TL onarım bedelinin piyasa koşullarına ve gerçek zarara uygun olduğu raporda belirtilmiştir. Söz konusu rapor, kazalı aracın fotoğrafları ve değişen parçalar irdelenerek hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınmış ve karşı davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Karşı davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarih, mahkememizce tespit edilmiştir. Şöyle ki; karşı dava dilekçesinin ekinde sunulan belgelerden davacı karşı davalı ...'nın sigorta şirketine yaptığı başvurunun 01/08/2022 tarihinde sigorta şirketine ulaştığı ve bu tarihten 8 iş günü sonrası olan 12/08/2022 tarihinde davacı karşı davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.
Asıl dava yönünden yapılan arabuluculuk başvurusu sonrasında arabulucuya ödenen ücret davacı - karşı davalıdan alınarak hazineye irat olarak kaydedilmiştir.
Karşı dava yönünden yapılan arabuluculuk başvurusu ile ilgili durum farklıdır.
Davalı - karşı davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle karşı davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; İzmir BAM 20. HD. 2024/... Esas ve 2024/... Kararında aynen,
"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur."
şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki karşı davada, zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davalı karşı davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce kısa kararda, karşı dava yönünden istinaf sınırı dikkate alınarak; sehven karşı davanın kesin olduğu tutanağa geçirilmiştir. Mahkememizce yapılan kusur tespitine göre karşı davanın kabulüne karar verilmiştir, asıl davanın istinafa tabi olması ve istinaf denetimi sonucunda, kusur durumunun değişmesi ve asıl davanın kabulü ihtimalinde karşı davadaki davanın kabulü hükmünün de değişmesi gerekeceğinden; sehven kanun yolları ile ilgili yapılan yazım yanlışlığı hükmün altına tashih şerhi eklenerek giderilmiş ve asıl ve karşı davanın istinaf kanun yoluna tabi olduğu tashih şerhinde belirtilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
A-) Asıl Dava Yönünden;
...-Davanın reddine,
2-Davacı - karşı davalının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalı - karşı davacıların kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı, ....877,74 TL peşin harç ile alınmış olduğundan fazla alınan, ....450,14 TL'nin davacı - karşı davalı ... Sigorta A.Ş.'ye talep halinde iadesine,
4-Asıl dava yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı - karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Asıl davada davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 24.000,00 TL vekalet ücretinin davacı - karşı davalıdan alınarak, davalılar ... ve ...'ya eşit şekilde verilmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin davacı - karşı davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak, hazineye irat kaydına,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
B-) Karşı Dava Yönünden;
...-Davanın Kabulü ile; 17.550,00 TL hasar bedelinin, temerrüt tarihi olan 12/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacı - karşı davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak, davalı - karşı davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken ....198,84 TL karar ve ilam harcından; 300,00 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 898,84 TL karar ve ilam harcının karşı davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Karşı davanın cevap dilekçesi ile ikame edildiği, ancak başvurma harcının sehven alınmadığı ve bu husus gerekçe yazım aşamasında fark edilmekle; karşı davanın açıldığı tarih itibariyle alınması gereken 179,90 TL'nin davacı - karşı davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Karşı davacı tarafından yapılan 300,00 TL başvurma harcı ve ....600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam ....900,00 TL yargılama giderinin; davacı - karşı davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak, davalı - karşı davacı ...'ya verilmesine,
5-Karşı davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.550,00 TL vekalet ücretinin davacı - karşı davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak, davalı - karşı davacı ...'ya verilmesine,
6-Karşı davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen ....560,00 TL'nin davalı - karşı davacı ...'dan alınarak, hazineye irat kaydına,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; karşı dava yönünden kabul edilen miktarın istinaf sınırının altında kalması HMK m.341 gereğince kesin, asıl dava yönünden kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/03/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır

TASHİH ŞERHİ

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 304. Maddesinin .... Fıkrası gereğince; hükmün kanun yollarının gösterildiği kısmında sehven yazım yanlışlığı yapıldığı anlaşılmakla; hükmün kanun yolunun gösterildiği kısmının aynen,
"Dair; asıl ve karşı dava yönünden kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/03/2024
" şeklinde düzeltilmesine,

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır