BURSA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI : ... - .../ ...
VEKİLLERİ : Av..../ ...
Av.
DAVALI : 1- ... - .../ ...
VEKİLİ : Av. .../ ...
DAVALI : 2- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 3- ... - .../ ...
VEKİLİ : Av.
İHBAR OLUNAN: ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - .../ ...
VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 18/07/2017
KARAR TARİHİ : 26/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle;müvekkili ...'e 20/04/2017 tarihinde eğitim gördüğü ... Lisesi önünde saat 09:00 sıralarında ... Mahallesi, ... Eğitim Kampüsüne öğrenci getiren ... sevk ve idaresinde olan ... plaka sayılı aracın dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde seyrini sürdüğü esnada aracın tekerliği ile müvekkili ...'in sol ayağının üzerinden geçmesi sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin ağır olarak yaralandığını, tedavisinin halen devam ettiğini, müvekkilinin maddi ve manevi olarak mağdur olduğunu ve zararın karşılanmadığını, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah edilmek üzere ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili için şimdilik 100 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıların tümünden müştereken ve müteselsilen tahsiline, 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta firması dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; talep edilen manevi tazminatın tutarının yüksek olduğunu, müvekkilinin ekonomik durumu, davacının adli raporu nazara alındığında talebinin kabulü halinde hakkaniyete uygun bir tazminatın hükmedilmesini talep ettiklerini, açıklanan nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; KTK 97.madde ile dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmasının gerektiğini, geçerli bir başvuruda bulunulmadığından dava şartı yokluğundan müvekkili açısından reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu olayla ilgili bir trafik tutanağının bulunmadığını, kaza ile ilgili düzenlenmiş bir kusur raporunun bulunmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle dava şartı oluşmadığından davanın tefrik edilerek davanın ret edilmesine, davanın reddi ile davacı aleyhine mahkeme masrafı ve vekil ücretine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ... cevap sunmamıştır.
Deliller;
... CBS Uzlaştırma Bürosu'na, ... ... Devlet Hastanesi'ne, ... Sigorta A.Ş.ye, ... Üniversitesi'ne, ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
... ... Üniversitesi Adli ... Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın 07/11/2018 tarihli raporunun sonuç kısmı: "Kişinin 20/04/2017 tarihinde meydana geldiği bildirilen araç dışı tralık kazası olayı nedenli planter fleksiyonu %50'den çok tek tarallı arazının 11 Ekim 2008 Tarihinde yayınlanan27021 sayılı Çalışma Gücü ve Meslekte Kuzanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre değerlendirilmesinde ...'in Meslekte Kazanma Gücünün 8,1(yüzdesekizvirgülbir) oranında kaybetmiş olduğu, tedavilerinin devam ettiği dönem olan iyileşme süresinin 3 (üç) aya kadar uzamış olduğu, bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceği kanaatini bildirir rapordur." şeklindedir.
Makine Mühendisi Bilirkişi ve Aktüerya Bilirkişisinin müşterek raporlarının sonuç kısmı:"Sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile seyrederken aracının hızını mahal şartlarınagöre düzenlemediğinden söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde %40 ( yüzde- kırk )oranında kusurlu olduğu, yaya ...'in indiği minibüsün önünden karşıdan karşıya geçerken ilk geçiş hakkını araçlara vermediğinden, dikkatsiz ve tedbirsiz davrandığından K.T.K'nun 68/c maddesi ile K.T.Y'nin 138 maddesini ihlal ettiğinden söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde 96 60 (Yüzde- altmış ) oranında KUSURLU olduğu, Kazalının varsayımsal kazancının 993.655,95TL olacağının hesaplandığı, U.Ü Üniversitesi Adli ... ...'nına. .. Üniversitesi Adli ... ...'nın 07.11.2018 Tarihli 11.13.2018-... Sayılı Raporunda, kişinin sakatlık oranının 708,1 olarak tespit edildiğinin belirtildiği görülmekle, varsayımsal kazanca 968,1 oranı uygulanarak ve 9660 müterafik kusur indirimi yapılarak kazalının efor kaybı zararının 32.194,45-TL olacağı, bu tutarın ZMMS teminat limitleri dahilinde olduğu, şahıs davalıların maddi tazminat yönünden kaza tarihinden itibaren, sigorta şirketinin ise dava tarihinden itibaren faiz yükümü altında bulunduğu yönündeki kanaatimizdir." şeklindedir.
Makine Mühendisi Bilirkişi ve Aktüerya Bilirkişisinin Ek Raporlarının sonuç kısmı:"I. Kazalının varsayımsal kazancının 1.257.843,95TL olacağı hesaplanmıştır.
II. ... Üniversitesi Adli ... ...’nın 07.11.2018 Tarihli 11.13.2018-... Sayılı Raporunda,
kişinin sakatlık oranının %8,1 olarak tespit edildiğinin belirtildiği görülmekle, varsayımsal
kazanca %8,1 oranı uygulanarak ve %60 müterafik kusur indirimi yapılarak kazalının efor
kaybı zararının 40.754,14TL olacağı tespit edilmiştir." şeklindedir.
Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "
1-... BAM 13.HD 2021/ E- 2023/ K Sayılı ilamı ile mahkemece verilen görev gereği
hesaplama yapıldığı, 2-Dava konusu olayda davalı sürücünün %40, davacının yaşı ve çalışmaması sebebiyle geçici iş
göremezlik zararı hesabı yapılmadığı, 18 yaşına kadar AGİ hariç sonrasında güncel asgari ücrete
göre TRH 2010 yaşam tablosu ve Progresif Rant Yöntemi esas alınarak hesaplama yapıldığı, 3-Mahkemenizce verilen ilk kararın davacı tarafından istinaf edilmemesi sebebiyle davacının
hüküm altına alınan zararının maddi tazminat zarar tavanını oluşturduğu, mahkemenizce verilen
görev ve usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak 2019 yılı verileri (ilk hükme esas alınan bilirkişi raporundaki veriler) ile her iki maluliyet oranına kullanıldığı, ilk hükümden farklı ve adli rapor
gereği 15 gün için bakıcı gideri hesabı yapıldığı,
4-Hesaplanan zararın tamamının ZMMS poliçe kapsamında ve limit dahilinde bulunduğu, 5-Davacının 2019 yılı verilerine göre zararının tablo halinde gösterildiğine dair rapor;
Maluliyet Oranı Maluliyet Zararı Bakıcı Gideri
%8,2 Orana Göre 48.268,74 511,68
%... Orana Göre 58.864,32 511,68
olacağı kanaatimdir." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Mahkememizce ilk verilen kararı, davalı sigorta şirketi ve ... vekili istinaf etmiş ve istinaf ilamında kusura ilişkin istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır. Bu minvalde mahkememizce kaldırma ilamı öncesinde alınan kusur raporu hükme esas alınmıştır. Bu raporda, davacı yayanın % 60, davalı ...'in ise % 40 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce istinaf kaldırma ilamı sonrasında, kaldırma ilamındaki gerekçe ve kaldırma sebeplerine göre işlemler tesis edilmiştir.
Mahkememizce tensiben; Davacı/kazazede ...'in 18 yaşını ikmal etmesi sebebiyle tam ehliyetli olduğu anlaşılmış ve davacı vekiline davacı ...'in vekaletnamesini sunmak üzere süre verilmiştir. Vekaletname dosyaya sunulmuştur.
Davacı kazazede ...'in ... Üniversitesi ... Fakültesi'ne sevkinin sağlanarak ve mahkememiz dosyası gönderilerek; kaza tarihi olan 20/04/2017 tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacı/kazazede ...'in geçici iş göremezlik süresi sürekli iş göremezlik oranının tespiti cihetine gidilmiştir.
İstinaf kaldırma ilamı gereğince alınan iş göremezlik raporunda; kazalı ...'nin geçici iş göremezlik süresinin 3 ay ve sürekli iş göremezlik oranının % ... olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu bu rapor, davacının tedavi evrakları incelenerek ve davacı kazazede muayene edilerek kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce alınan 23/09/2019 tarihli kusur raporu dikkate alınarak; 05/07/2023 tarihli maluliyet raporu ve kaldırma ilamı öncesinde hükme esas alınan maluliyet raporuna göre seçenekli olarak, ilk hüküm tarihindeki ücret verilere ile TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi kullanılarak davacının geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplaması için dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiştir.
Aktüerya raporunda; davacı kazalının % 8,2 ve % ...'luk iş göremezliğine göre 2019 yılı ücret verileri kullanılarak yapılan hesaplamada davacının sürekli iş göremezlik tazminatı belirlenmiştir. Tekrar ifade etmek gerekir ise; davacının kaza tarihindeki yaşının 18'den küçük olması ve çalışmasının da bulunmaması dikkate alınarak, davacının geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanmadığı istikrar bulmuş uygulama gereğidir.
Öncelikle ifade edilmesi gereken husus; ilk kararı davacı vekili istinaf etmemiştir ve bu anlamda davalıların ikinci verilecek kararda usuli kazanılmış haklarının korunması gerekmektedir.
İlk karara dayanak olan sürekli iş göremezlik oranı % 8,2 olduğundan ve ilk karardan sonra alınan rapor bu orandan yüksek olduğundan % 8,2'lik iş göremezlik oranı usuli kazanılmış hak gereği hükme esas alınmıştır.
Davacının % 8,2'lik orana göre 2019 yılı ücret verileri kullanılarak ve TRH 2010 yaşam tablosu ile prograsif rant yöntemine göre sürekli iş göremezlik tazminatı 48.268,74 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, ilk kararı davacının istinaf etmemesi sebebiyle davalıların usuli kazanılmış hakları korunarak mahkememizce ilk verilen karardaki 32.194,45 TL sürekli iş göremezlik tazminatına hükmolunmuştur. Her ne kadar yaşam tablosu davacı lehine değişmiş olsa da davacının ilk kararı istinaf etmemesi, istinaf kaldırma ilamında belirtildiği üzere davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğundan bu hususa riayet edilmiştir.
Burada tartışılması gereken bir başka husus; güncel asgari ücretin kazanılmış hak kapsamında kalıp kalmadığı hususudur. ... Hukuk Genel Kurulu 17/05/2022 tarih, 2019/(...)...-... Esas ve 2022/... Karar sayılı ilamında usuli kazanılmış hakkın asgari ücreti kapsamadığı yönündedir. Keza ... 4. Hukuk Dairesi 2023/... Esas ve 2023/... Karar sayılı ilamında aynen, "O halde mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak, ilk bozma öncesi kararda hükme esas alınan bilirkişi raporundaki (15.01.2016 tarihli) pasif devre için belirlenen zarara Asgari Geçim İndirimi dahil edilmeden asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması (yeni tarihli verilerin kullanılmaması ve işlemiş devrenin yeni rapor tarihine uzatılmaması, sadece eski rapordaki verilere göre pasif devre için AGİ dahil edilmeden zararın bulunması), davalının usuli kazanılmış hakkının bu şekilde korunarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir." şeklinde yeni tarihli verilerin kullanılmaması gerektiğini belirtmiştir. Bu sebeple mahkememizce 2019 verileri dikkate alınarak aktüerya raporu aldırılmıştır. Başka bir deyişle 2019 yılı sonrası dönem usuli kazanılmış hak sebebiyle bilinmeyen dönem olarak değerlendirilmiştir.
Davacının sigorta şirketine 08/05/2017 tarihinde e-posta ile başvuru yapması ve 8 iş günü dikkate alınarak, davalı sigorta şirketinin 19/05/2017 tarihinde temerrüde düştüğü tespit edilmiştir. Bu tarihten itibaren davalı sigorta şirketi aleyhine faiz işletilmiştir. Diğer davalılar aleyhine kaza tarihi olan 20/04/2017 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.
Davacının manevi tazminat talebi yönünden; ilk kararda hükmolunan manevi tazminatın ödenmiş olduğu anlaşılmakla; manevi tazminat talebi konusuz kaldığından manevi tazminat talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile; 32.194,45 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 19/05/2017 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 20/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat talebi yönünden; ilk kararda hükmolunan manevi tazminatın ödenmiş olduğu anlaşılmakla; manevi tazminat talebi konusuz kaldığından manevi tazminat talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 2.199,20 TL karar ve ilam harcından; 119,89 TL peşin harç ve 549,00 TL ıslah harcının mahsubu ile ile bakiye 2.079,31 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 119,89 TL peşin harç, 549,00 TL ıslah harcı, 31,40 TL başvurma harcı, 3.150,00 TL bilirkişi ücreti ve 493,15 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.343,44 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/03/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır