BURSA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACILAR:1-
2-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 3- ...
VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/01/2023
KARAR TARİHİ : 07/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 09/10/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrasında; müvekkil ...'un sahibi olduğu ... Plaka sayılı 2011 Model Geely Marka araçta meydana gelen zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminini, zararın Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi limitlerini aşacak miktarından, ihtiyari mali sigorta sorumlusu şirket olan, .... ... Sigorta Kooperatifi'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini, müvekkil ...'un Cismani zarara uğrayan müvekkilim ...'un uğradığı geçici iş göremezlik zararının belirlenerek, kaza anı olan 09/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan araç sahibi (... Elekt. İnş. Emlak Otom. San. Tic. Ltd. Şti.) ve Zorunlu Trafik sigorta poliçesi düzenleyen (... Sigorta A.Ş.) müteselsilen alınarak davacı müvekkile verilmesine, ayrıca kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5.000,00TL manevi tazminat ödenmesine, yargılama gider ve vekalet ücretinin karşı taraflara müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; davanın başvuru şartı eksikliği ve hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, aksi halde, esasa ilişkin itirazları doğrultusunda davanın esastan reddine, her halde kusur oranları ile değer kaybı bedelinin tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, her durumda zarara ilişkin tespitin genel şartlara göre bilirkişi incelemesi yapılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Makine Mühendisi Bilirkişi raporunun sonuç kısmı: “3.1- ... plaka sayılı araç sahibinin 09/10/2022 tarihinde oluşan maddi hasarlı trafik kazasında %0 (Sıfır)kusur durumuna göre aracında oluşan kaza sonuncunda 87.636,00 TL+%18 KDV hasar zararına uğradığı, 3.2- ... plaka sayılı aracın 09/10/2022 tarihinde oluşan maddi hasarlı trafik kazasında aldığı ağır hasar ( %49) sonucunda pert-total işlemi uygulanması gerektiği, tamirinin ekonomik olmayacağı, 3.3- ... plaka sayılı araç sahibinin 09/10/2022 tarihinde oluşan maddi hasarlı trafik kazasında aracına pert-total işlemi uygulandığında gerçek zararının kaza tarihi itibari ile sovtaj bedeli (60.000,00TL) düşüldükten sonra 150.000,00TL olduğu, 3.4- ZMMS (Zorunlu mali mesuliyet sigortası) ve İMMS limitlerine (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası) göre kazalı araçta meydana gelen hasar zararında, sigorta şirketlerinin sorumluluğunun değerlendirmesinin sigorta bilirkişisi tarafından yapılmasının uygun olacağı, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere kanaatimi bildirir raporumu, saygılarımla arz ederim.”şeklindedir.Adli Trafik Bilirkişi raporunun sonuç kısmı :”3.1- ... plaka sayılı araç sahibinin 09/10/2022 tarihinde oluşan maddi hasarlı trafik kazasında %0 (Sıfır)kusur durumuna göre aracında oluşan kaza sonuncunda 87.636,00 TL+%18 KDV hasar zararına uğradığı, 3.2- ... plaka sayılı aracın 09/10/2022 tarihinde oluşan maddi hasarlı trafik kazasında aldığı ağır hasar (%49) sonucunda pert-total işlemi uygulanması gerektiği, tamirinin ekonomik olmayacağı, 3.3- ... plaka sayılı araç sahibinin 09/10/2022 tarihinde oluşan maddi hasarlı trafik kazasında aracına pert-total işlemi uygulandığında gerçek zararının kaza tarihi itibari ile sovtaj bedeli (60.000,00TL) düşüldükten sonra 150.000,00TL olduğu, 3.4- ZMMS (Zorunlu mali mesuliyet sigortası) ve İMMS limitlerine (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası) göre kazalı araçta meydana gelen hasar zararında, sigorta şirketlerinin sorumluluğunun değerlendirmesinin sigorta bilirkişisi tarafından yapılmasının uygun olacağı, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere kanaatimi bildirir raporumu, saygılarımla arz ederim."şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Eldeki davada; davacılar ... ve ...'dur. Davalılar ise karşı aracın işleteni olan ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, karşı aracın zorunlu trafik sigortası olan ... Sigorta Anonim Şirketi ve karşı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigorta şirketi olan ... ... Sigorta Kooperatifidir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; işleten, zorunlu trafik sigortası ve ihtiyari mali mesuliyet sigortasının sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce ilk olarak kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporunda; davalı işletenin aracı olan ... plakalı araç sürücüsünün manevraları düzenleyen genel şartlara uymamış olması sebebiyle kazada tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davacı sürücü ...'un ise eldeki kazada bir kusuru olmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporu kazanın oluş şekline ve kaza ile ilgili tutulan belgelere uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. Dava dilekçesinde ve sonrasında sunulan dava dilekçesini açıklayan dilekçeden; davacılardan ...'un cismani zarardan kaynaklı maddi ve manevi tazminat talep ettiği, ...'un ise aracın hasar bedelini talep ettiği anlaşılmaktadır. Davacı ...'un talep ettiği geçici iş göremezlik tazminatı yönünden mahkememizce maluliyet raporu aldırılmış ise de davacı vekilinin 3. Celsede ...'un geçici iş göremezlik talebinden feragat etmesi sebebiyle bu talebin reddine karar verilmiştir. Davacı ...'un manevi tazminat talebi ile ilgili olarak; davacının kazada kusursuz olması ve kaza sebebiyle 10 günlük geçici iş göremezliğinin olması, davalı işletenin sermaye şirketi olması ve paranın alım gücü de gözetilerek 2.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davacı ... aracının kaza sebebiyle uğradığı hasar bedelini talep etmiştir. Mahkememizce delil tespiti dosyası da irdelenerek ... plakalı aracın davaya konu trafik kazasından kaynaklı onarım bedelinin ne kadar olduğu, onarımın hasar durumuna göre ekonomik olup olmadığı, onarımın ekonomik olmaması durumunda aracın perte ayrılması gerekiyor ise aracın bedelinin ne kadar olduğu hususlarında ZMMS ve İMMS limitlerine göre sigorta şirketlerinin sorumluluğu tespit edilerek hesaplama yapmak üzere dosya bir Makine Mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi raporunda; aracın rayiç değerinin 210.000,00 TL olduğu, aracın onarımının ekonomik olmadığı ve perte ayrılması gerektiği, sovtaj bedelinin 60.000,00 TL olduğu, sovtajın davacı uhdesinde olduğu ve araçtan kaynaklı 150.000,00 TL hasar bedeli olduğu hesaplanmıştır. Sunulan bilirkişi raporu, kazalı aracın hasar durumuna göre özellikle hasar gören aksam ve parçalar dikkate alınarak ve onarımın ekonomik olmadığı izah edilerek hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davacı vekili 13/09/2023 tarihli dilekçesi ile hasar bedeli talebini 5.000,00 TL'den 500.000,00 TL'ye ıslah etmiştir. Islah dilekçesine bakıldığında davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden poliçe limitine kadar ıslah yapıldığı dilekçeden anlaşılmaktadır. Islah dilekçesi davalılara tebliğ edilerek savunma imkanı tanınmıştır. Davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin kaza tarihinde maddi hasarlı trafik kazaları için üstlendiği azami limit 100.000,00 TL'dir, bu haddin aşılması sonrasında ihtiyari mali mesuliyet sigortasının sorumluğu başlamaktadır. Bu hususa riayet edilerek hüküm kurulmuştur. Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda; davacı ...'un maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 150.000,00 TL hasar bedelinin, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla ve davalı ... ... Sigorta Kooperatifinin ... Sigorta Anonim Şirketinin poliçe limitinin tükenmesi sonrasında bakiye 50.000,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketleri yönünden dava tarihinden, davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verilmiştir. Bilindiği üzere KTK m.97 gereğince zorunlu trafik sigortasına ve ihtiyari mali mesuliyet sigortasına başvuru bir dava şartıdır ve tamamlanabilir bir dava şartıdır. Davacı vekiline bu eksikliği gidermek için süre verilmiş ve verilen sürede davacı vekili söz konusu sigorta şirketlerine başvuru yapmıştır. Sigorta şirketlerine KTK m.97 gereğince başvuru dava açıldıktan sonra yapıldığından sigorta şirketlerinin dava tarihinde temerrüde düştüğü mahkememizce kabul edilmiştir. Davacıların, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/... Esas ve 2024/... Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacılardan eşit olarak tahsiline karar vermek gerekmiştir. Hükmün 3. Fıkrasında davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden faiz başlangıç tarihinin kaza tarihi olduğu belirtilmesine rağmen kaza tarihi olan 09/10/2022 tarihi kısa kararda sehven yazılmamıştır. İnfazda tereddüt yaşanmaması adına hükmün altında tashih şerhi işlenmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davacı ...'un geçici iş göremezlik tazminatı talebinin feragat sebebiyle reddine,
2-Davacı ...'un manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 2.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 09/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacı ...'un maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 150.000,00 TL hasar bedelinin, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla ve davalı ... ... Sigorta Kooperatifinin ... Sigorta Anonim Şirketinin poliçe limitinin tükenmesi sonrasında bakiye 50.000,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketleri yönünden dava tarihinden, davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Hüküm tarihi itibariyle davacı ...'un reddolunan maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından; 16/02/2023 tarihinde yatırılmış 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL karar ve ilam harcının davacı ...'dan alınarak, hazineye irat kaydına,
5-Hüküm tarihi itibariyle ...'un kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, ...'un manevi tazminat talebi yönünden yatırdığı 89,95 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 337,65 TL karar ve ilam harcının davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
6-Davacı ...'un manevi tazminat talebi yönünden yatırdığı 89,95 TL peşin harcın davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacı ...'a verilmesine,
7-Hüküm tarihi itibariyle davacı ...'un kabul olunan maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 10.246,50 TL karar ve ilam harcından; davacı ...'un maddi tazminat talebi için yatırdığı 89,95 TL peşin harç ve 8.453,37 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.703,18 TL karar ve ilam harcının, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin poliçe limitine tekabül eden harç sorumluluğu dolduğundan, davalılar ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... ... Sigorta Kooperatifinden müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
8-Davacı ...'un maddi tazminat talebi için yatırdığı 89,95 TL peşin harç ve 8.453,37 TL ıslah harcı toplamı olan 8.543,32 TL'nin davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin 6.831,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'a verilmesine,
9-Davacılar tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 3.300,00 TL bilirkişi ücreti ve 483,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.962,90 TL yargılama giderinden; manevi tazminat talebine ilişkin yargılama gideri yapılmadığı dikkate alınarak, maddi tazminat talepleri yönünden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.186,49 TL yargılama giderinin, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin 790,99 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara eşit şekilde verilmesine,
10-Davacı ... kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 hükümlerine göre hesaplanan 2.500,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacı ...'a verilmesine,
11-Davacı ...'un reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekille temsile ettirdiğinden AAÜT m.10 hükümlerine göre hesaplanan 2.500,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak, davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
12-Davacı ... kabul olunan maddi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsile ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 23.500,00 TL'nin davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin 16.000,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'a verilmesine,
13-Davacı ...'un ıslah dilekçesinde zorunlu trafik sigortası limitini gözeterek ıslah yaptığı dikkate alınarak; reddolunan maddi tazminat talebi yönünden davalılar ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... ... Sigorta Kooperatifi kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden AAÜT m.13/3 hükümlerine göre hesaplanan 23.500,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak, davalılar ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... ... Sigorta Kooperatifine eşit şekilde verilmesine,
14-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.280,00 TL'nin davacılardan eşit şekilde alınarak, hazineye irat kaydına,
15-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
16-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/05/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır

TASHİH ŞERHİ

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 304. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince; hükmün 3. Fıkrasında sehven yazım eksikliği yapıldığı anlaşılmakla; hükmün 3. Fıkrasının aynen,
"3-Davacı ...'un maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 150.000,00 TL hasar bedelinin, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla ve davalı ... ... Sigorta Kooperatifinin ... Sigorta Anonim Şirketinin poliçe limitinin tükenmesi sonrasında bakiye 50.000,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketleri yönünden dava tarihinden, davalı ... Elektrik İnşaat Emlak Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden kaza tarihi olan 09/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " şeklinde düzeltilmesine,

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır