BURSA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/ Esas - 2024/
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :

DAVACI : SİTE İŞLETME KOOPERATİFİ
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... DOĞALGAZ DAĞITIM,TİCARET VE TAAHHÜT ANONİM ŞİRKETİ-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 28/07/2022
KARAR TARİHİ : 17/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Öncelikle ve ivedilikle davalı ... A.Ş tarafından, müvekkili kooperatifçe yaptırılan mahkeme tespiti ve keşide edilen ihtarnamenin akabinde, Haziran ayına ait ikinci bir fatura düzenleyerek, eksik ölçüm bedeli adı altında haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak, 30/06/2022 tarihli nolu fatura ile talep edilen KDV dahil 322.573,06- TL ile, takip eden aylara ilişkin faturaların tahsili için cebri icra yollarına başvurulmasının veya müvekkili kurum tarafından ilgili kuruma yatırılan teminatın paraya çevrilerek tahsilinin yapılmasının ve müvekkili site sakinlerinin haksız yere ve telafisi imkansız zararlarının önüne geçilmek amacıyla, dava sonuna kadar faturalara yansıtılan Eksik Ölçüm Tüketim bedelleri+KDV'nin ödenmemesi yönünde ihtiyatı tedbir kararı verilmesini talep ederek, fazlaya ilişkin ve munzam zarar konusunda talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile, davalı ... Doğalgaz Dağıtm Tic. Ve Taah. A.Ş tarafından eksik ölçüm bedeli adı altında haksız olarak tahsil edilen toplamda 286.962,00 TL + KDV 'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avansı faizleri ile birlikte iadesini, 2022 yılı Haziran ayı için mükerrer olarak düzenlenen 30.06.2022 tarih ve 19577 no'lu fatura ile istenen 322.573,06-TL eksik ölçüm bedelinin tahsilinin tedbiren durdurulmasını, borçlu olunmadıklarının tespitini, icra tehdidi altında ödeme yapılması durumunda, bu bedelin de ödeme tarihinden itibaren işleyecek avansı faizi ile birlikte iadesi ve faturalara Eksik Ölçüm Bedeli uygulanması işleminin iptali taleplerinin olduğunu belirtmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde;Davacı yanın dava dilekçesinde yer verdiği menfi tespit talebine ilişkin gerekli nispi harcı yatırmamış olduğunu dolayısıyla bu yönüyle mevcut talebin usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafından ... 4.sulh hukuk mahkemesi’nin 2022/80 d.iş. dosyasından talep edilen delil tespitinin, müvekkili şirket yokluğunda gerçekleşmesi sebebiyle hukuka aykırı olduğunu, delil olarak uyuşmazlığın çözümünde esasa alınamayacağını, davacının asılsız iddiasının aksine ilgili dosya kapsamında müvekkili şirket’e bilirkişi raporu veya başkaca bir belgenin de tebliğ edilmediğini, ancak keşif sırasında yapılan ölçümlere dair müvekkili şirket’in herhangi bir müdahalesi mümkün olmamakla birlikte ölçüm yapılacak sayaçlara veya keşfe konu işlemlere ilişkin de müvekkili şirket’in bir müdahalede bulunması yahut daha sonradan elde edilecek delillere ulaşılmasını güçleştirecek bir duruma sebebiyet vermesinin mümkün olmadığını, hal böyleyken delil tespit dosyası kapsamında gerçekleştirilen keşif ve keşif akabinde tanzim edilen bilirkişi raporu’nun hukuken herhangi bir geçerliliğinin olmadığını, tüm bu hukuka aykırılıkların yanı sıra delil tespit dosyası kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporunun da müvekkili şirket’e tebliğ edilmediğini, bu sebeple söz konusu bilirkişi raporunun hükme esas alınacak şekilde incelemeye tabi tutulmasının mümkün olamayacağını belirterek, davacının asgari saatlik çekiş miktarı altında yaptığı tüketimler karşılığında tahsil edilen eksik ölçüm bedeli mevzuata ve sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, davacının aksi yöndeki talepleri hukuka aykırı olduğunu, reddedilmesinin gerektiğini, davacının temmuz 2021 ile şubat 2022 dönemleri arasında asgari saatlik çekiş miktarı altında yaptığı tüketimlere ilişkin iddia ettiği menfi tespit talebinin reddini, diğer yandan davacının Q min değeri altındaki kullanımlarına ilişkin tahakkuk ettirilen eksik ölçüm bedeli uygulamasının iptaline yönelik taleplerinin kabulünün mümkün olmadığın, hukuka aykırı şekilde gerçekleştirilen delil tespit dosyası kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporu her türlü bilimsel yöntemden uzak olduğunu, iddiaların kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Davanın, davalı tarafından eksik ölçüm bedeli olarak davacıdan tahsil ettiği bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalıdan alınarak davacıya verilmesi talebine ilişkin olduğu görülmektedir.
Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, ... 4 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/... soruşturma sayılı dosyası, Ankara 13 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı dosyası DYS üzerinden dosyamız arasına alınmış, Mahkememizce mahallinde bilirkişiler marifetiyle keşif icra edilmiş, bilirkişi heyetinin 22/03/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Davacı ve davalı tarafın resmi defterlerinin tasdikleri ve berat alma işlemlerinin süresinde olduğu Davacı tarafın dava dilekçesinde dava konusu olan 6 adet faturanın tamamı her iki tarafın kayıtlarında olduğu ve tamamının ödendiği, davacı taraf ............. kent Site İşletme Kooperatifi'nin dava dilekçesinde bahsedilen davalı taraf ... A.Ş. tarafından düzenlenen 6 adet faturaların tüketim bedeli olarak toplamda 883.257,75 TL, +158.986,40 KDV- 1.042.244,15 TL ve dava konusu eksik ölçüm bedeli olarak toplamda 560,328,33 TL + 100.859,10'TL KDV - 661.187,93, TL olduğu, olaya teknik olarak bakıldığında davacının işletmedeki doğalgaz kullanımında saatlik sarfiyatın Q min değerinin altında kalmaması için sisteme manuel müdahale etmesi gerektiği, bunun da yaz aylarında sıkı takip edilmesi ve oldukça meşakkatli olduğu, ya da ilk projelendirmedeki uygun olarak görülmüş olan 80-1600 mm3/saat aralığını ölçen doğal gaz saatinin yeniden projelendirme sonrasında uygun m3/saat aralığında olan ile değiştirilmesi gerektiği, davacı kooperatifin basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile açık bir şekilde; kullanılan sayacın saatlik asgari ölçüm toleransının 80 m3 olduğu ve bu değerin altında çekiş yapılması halinde çekiş miktarının 80 m3 olarak kabul edilerek faturalandırılacağına dair düzenlemelere yer verilmiş olduğu, yönetmelik ile de asgari ölçüm toleransının altında olan çekişlerin abonenin uyarılması halinde asgari ölçüm toleransı ile faturalandırılacağının düzenlendiği, davacı kooperatifin saatlik doğal gaz çekiş miktarının altında kalan aylara ilişkin yapılan faturalandırmanın taraflar arasındaki Sözleşme ve Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, davacı tarafın kullanmakta olduğu sayacın saatlik asgari çekiş miktarının altında olan tüketimlerine ilişkin olarak faturalar uyarınca davalı tarafından talep edebileceği bir alacak ya da borçlu bulunmadığı bir bedel bulunmadığı tespitlerini yapmışlardır.
Bilirkişi kök raporuna karşı yapılan itirazların değerlendirilmesi amacıyla dosya yeniden bilirkişi heyetine ek rapor aldırılmak için tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinden alınan ek raporda; davalı tarafın uzunca süre sözleşmede yer alan hükmün uygulama alanı bulmasına karşın uygulanıp uygulanmadığı yönünde dosya içerisinde bilgi/belge olmadığından değerlendirme yapılmamış olduğunu, anılan durumun TMK.m.2 hükmüne aykırı olup olmadığı konusunda nihai takdir yetkisinin Mahkememize ait olduğunu belirtmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; taraflar arasında doğalgaz abonelik sözleşmesi bulunduğu, davacı abonenin doğalgaz kullanımından dolayı davalı tarafından fazla bir faturalandırma ve taraflar arasındaki sözleşme ve düzenleyici yasa hükümlerine uygun olarak faturalandırmanın yapılıp yapılmadığı hususunda uyuşmazlık bulunduğu, davalının eksik ölçüm bedeli adı altında tahsil ettiği toplam 322.573,06 TL eksik ölçüm bedelinden dolayı, davacı tarafın borçlu olunmadığının tespiti talebinde bulunduğu, bilirkişi heyetinin keşif sırasında yapmış olduğu incelemelerde ve yerinde inceleme yetkisiyle daha sonra davacı doğalgaz sayaçları üzerinde yaptıkları incelemelerde, bilirkişi kök raporuna göre davacının işletmedeki doğalgaz kullanımında saatlik sarfiyatının Qmin değerinin altında kalmaması için sisteme manuel müdahale etmesi gerektiği, bunun yaz aylarında sıkı bir şekilde takip edilmesi gerektiği, ya da ilk projelendirmedeki uygun olarak görülmüş olan 80-1600 milimetreküp saat aralığını ölçen doğalgaz saatinin yeniden projelendirme sonrasında uygun metreküp saat aralığında olan saat ile değiştirilmesi gerektiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile açık bir şekilde kullanılan sayacın saatlik asgari ölçüm toleransının 80 metreküp olduğu ve bu değerin altında çekiş yapılması halinde çekiş miktarının 80 metreküp olarak kabul edilerek faturalandırılacağına dair düzenlemelere yere verilmiş olduğu, yönetmelik ile de asgari ölçüm toleransının altında olan çekişlerin abonenin uyarılması halinde asgari ölçüm toleransı ile faturalandırılacağının düzenlendiği, davacı kooperatifin saatlik doğalgaz çekiş miktarının altında kalan aylara ilişkin yapılan faturalandırmanın taraflar arasındaki sözleşme ve yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, dava konusu 6 adet faturanın her iki tarafın kayıtlarında olduğu ve tamamının ödendiği, davalı tarafından düzenlenen 6 adet faturada tüketim bedeli olarak toplamda KDV dahil 1.042.244,15 TL fatura düzenlendiği, bu faturalardan dava konusu yapılan eksik ölçüm bedeli olarak belirlenen tutarın ise KDV dahil toplam 661.187,93 TL olduğu tespitleri yapılmış, taraflar arasındaki doğalgaz abonelik sözleşmesinin incelenmesinde, 4.5.3. Ölçüm ekipmanlarının ölçüm yapmaması veya eksik ölçüm yapmasına dair sözleşme maddesine göre, müşterinin gaz çekişini faturalamaya esas ölçümlemenin yapıldığı sayaç /sayaçların izin verdiği sınırlar dahilinde yapacağı, sayacın minimum kapasitesi altında gaz çekişi yapılması durumunda asgari saatlik çekiş miktarının müşteri teslim noktasındaki her bir ölçüm hakkı için sayaç üzerinde yazan Qmin 80 metreküp saat değeri olduğu, müşterinin gaz çekişinin faturalamaya esas ölçümlemenin yapıldığı sayaç / sayaçların minimum ölçüm sınırının (Qmin) altında kaldığının, ... Gaz tarafından tespit edilmesi halinde Qmin altındaki saatlik tüketim kayıtlarının mevcut olmaması durumunda söz konusu günler için faturalandırmaya esas günlük tüketim miktarı (m3) cinsinden sayaçların minimum ölçüm kapasite değeri olan (m3/saat) ile günlük çalışma saati çarpılması ile bulunacağı aksi ispat edilmedikçe günlük çalışma süresinin 24 saat olarak alınacağı, sayaç/ sayaçların minimum ölçüm kapasite değerini hesaplamak için kullanılacak ölçüm basıncı değerinin işletme şartlarına göre değişebileceğinden ... Gaz'ın bu hesaplamada ilgili saat ve /veya gün /günlere ait ölçüm basınç değerini dikkate alacağı, söz konusu saatler için faturalandırmaya esas saatlik tüketim miktarının m3 cinsinden sayaçların minimum ölçüm Qmin kapasite değeri olan miktar m3 saat ile Qmin altında çekiş yapılan sürenin çarpılması ile bulunacağının , 6.4 asgari alım taahhüdü adlı sözleşme maddesine göre ise, müşteri için asgari alın taahhüdünün yıllık sözleşme miktarının %80'i olacağı, yine sözleşme taahhüdünün 600.000 SM3 müşterinin her sözleşme yılında o sözleşme yılına ait asgari alım taahhüdünü ... Gaz'dan çekeceğini, asgari saatlik çekiş miktarı takılı olan G-1000 tip sayacın minimum okuma değeri olan (Qmin 80 m3/ H'tır) sayaç çalışma basıncının 0.3 bar olduğu, müşterinin mücbir sebepler ve ... Gaz'ın kusurundan kaynaklanan sebepler dışında bu taahhüdünü yerine getirememesi halinde asgari alım taahhüdünün tamamlanamayan söz konusu yılın son ayı için açıklanan satış fiyatıyla çarpılmasıyla bulunan tutarı fatura kesilmesini müteakiben 15 gün içinde ... Gaz'a ödeyeceği, asgari alım taahhüdünün asgari alım taahhüdünden fiili kullanım miktarının çıkarılarak son ayın satış fiyatı ile çarpılması sonucu ödenecek meblağın belirleneceği, 6.5 günlük çekişler konulu sözleşme maddesinde ise , serbest müşterilere ait doğalgaz tüketimlerinin günlük olarak ... A.Ş. 'ye bildirilmesi gerekliliği sebebiyle doğalgaz piyasası dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliği madde 66 gereğince uzaktan okuma sistemi kurulum ve buna bağlı olarak sistemin işletilmesi ile ilgili her türlü bakım ve onarım maliyetlerinin müşteriye ait olacağının sözleşmede tespit edildiği, tüm bu sözleşme maddelerine göre; sözleşmede Qmin ve Qmax değerlerinin belirlendiği, asgari saatlik çekiş miktarının 80 m3 /saat olduğu, Qmin değeri altında yapılan doğalgaz kullanımını nedeniyle Qmin değeri miktarında hesaplama yapılarak faturalandırmanın yapılacağının belirtildiği, davacı tarafın sözleşmenin bu maddelerine ilişkin olarak genel işlem koşulu şeklinde olduklarından kabul edilemeyeceği yönünde itirazda bulunduğu, sözleşmenin tek tip olarak hazırlandığına dair dosyada somut bir delil olmadığı, sözleşme hükümlerinin taraflarca müzakere edilmiş olması ve davacı kooperatife sözleşme hükümleri hakkında bilgilendirme yapılmış olması, ayrıca sözleşme maddelerinin doğalgaz piyasası dağıtım ve müşteri yönetmeliğine uygun olması, sözleşmede davacı tarafın imzasının yer alması, davacı tarafın tacir olması nedeniyle basiretli bir tacir gibi davranması yükümlülüğü karşısında eksik ölçüm bedeli olarak faturalandırılan tutarlara ilişkin sözleşme maddelerinin genel işlem koşulu şeklinde olmadığı kanaatine varılmakla; yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda alınan bilirkişi kök ve ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu , bilimsel ve denetime açık oldukları anlaşılmakla davanın tüm bu sebeplerle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2- Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın başlangıçta peşin alınan 4.900,60-TL harçtan mahsubu ile fazla kalan 4.473,00-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 45.044,30-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.560,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/04/2024

Katip
☪e-imzalı

Hakim
☪e-imzalı