BURSA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/... Esas - 2024/...
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
RED
ESAS NO : 2022/... Esas
KARAR NO : 2024/...

BAŞKAN : ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ...
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1- ................OTOMOTİV İNŞAAT İŞ MAKİNALARI PETROL NAKLİYE VE TURİZM HİZMETLERİ SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2- ARAÇ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/03/2022
KARAR TARİHİ : 03/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Bursa Bayisi ... Otom İnş. İş
Mak.İnş.Het.Nak. ve Tur. Hz.San.Tic.A.Ş.’den ... marka 2020 model ...3650 E6D yük
nakli ... şasi numaralı araç sıfır km olarak satın aldığı, müvekkili aracı
23/03/2020 tarihinde ... plakası ile teslim alınmıştır. Müvekkili aldığı araç ile çeşitli şikayetler
ile servise başvurduğu, araç ilk arızalarının henüz araç alındıktan itibaren 2 ay süre dolmadan
başlanıldığı, müvekkili aracı aldığından bu yana çeşitli zamanlarda süresinde servise bildirildiği,
müvekkili aracı 18/09/2021 tarihine araç arıza sebebiyle yolda kaldığı ve aracın şanzımanında üretim
hatası sebebiyle tamirat yapılıp araçta bir sorun giderildi diyerek tarafına araç teslim edildiğini, bu arada
araç uzun süre serviste kaldığı, henüz araç daha yeni çalışmaya başladığında yine arızalandığını, Araç
Eskişehir bayisinde tamirat sırasında iken taraflarınca Eskişehir 3.Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/... D.İŞ sayılı dosyasından delil tespiti yaptırıldığım, bilirkişi raporunda sıfır km bu yaştaki aracın şanzıman
arızasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu bu haliyle aracın ayıplı olduğuna dair rapor tanzim
edildiğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu ayıplı
... Şase, ... motor nolu ... plakalı aracın ayıpsız
misli ile değiştirilmesini, aksi takdirde ayıplı araçtaki ayıp oranında bedelde indirim yapılmasını talep
etmiştir.
Davalı ... Araç Sanayi ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle : Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davacı tarafça ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılmadığını, delil tespiti işlemi kapsamında alınan bilirkişi raporunun bu davada delil olarak kullanılamayacağını, davaya konu araçta üretimden kaynaklı bir ayıp bulunmadığını, bir ayıp olsaydı dahi davadaki talebin garanti şartlarına aykırı olduğunu, davaya konu araçta bir ayıp olsaydı dahi yenisi ile değiştirilmesi veya bedel iadesinin talep edilemeyeceğini, davaya konu araçtaki arızanın onarıldığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Otomotiv ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle : Davacı tarafça ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılmadığını, delil tespiti işlemi kapsamında alınan bilirkişi raporunun bu davada delil olarak kullanılamayacağını, davaya konu araçta üretimden kaynaklı bir ayıp bulunmadığını, bir ayıp olsaydı dahi davadaki talebin garanti şartlarına aykırı olduğunu, davaya konu araçta bir ayıp olsaydı dahi yenisi ile değiştirilmesi veya bedel iadesinin talep edilemeyeceğini, davaya konu araçtaki arızanın onarıldığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :
Dava satılan maldaki ayıp iddiasına ilişkin olarak nispi bir değişim yahut bedelden indirim istemine ilişkindir.
Davacı taraf ... Bursa Bayisi ... Otom İnş. İş
Mak.İnş.Het.Nak. ve Tur. Hz.San.Tic.A.Ş.’den ... marka 2020 model ...3650 E6D yük
nakli ... şasi numaralı araç sıfır km olarak satın aldıklarını, araç alındıktan 2 ay süre dolmadan araçta arızalar başladığını, arızaların servise bildirildiğini, aracın bir süre serviste kaldığını, teslim edildikten sonra yine arızalandığını, aracın arızasına ilişkin tespit yaptırdıklarını, yapılan tespit neticesi aracın arızalı çıktığını ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.
Davalılar ise araçta bir ayıp bulunmadığını, davadaki talebin garanti şartlarına aykırı olduğunu, davaya konu araçta bir ayıp olsaydı dahi değiştirilmesi veya bedel iadesi talep edilemeyeceğini, davaya konu araçtaki arızanın onarıldığını ileri sürerek davanın reddini talep etmişlerdir.
Dosya başlangıçta miktar eksik belirtilerek naip hakimce görülmüş, söz konusu aracın bedeli belirlendikten sonra eksik harç tamamlanıp dosya heyete tevdi edilmiştir.
Dava konusu araçta makine mühendisi eşliğinde inceleme yapılmış, bilirkişiden; dava konusu araçta üretimden kaynaklı ayıp bulunup bulunmadığı, ayıbın gizli mi açık ayıp mı olduğu , araçtan beklenen faydayı ortadan kaldırıcı nitelik bulunup bulunmadığı, ayıbın niteliği giderilebilir olup olmadığı, giderilebilir ise onarım maliyetinin ne miktarda olduğu, buna göre bedelde indirimin mi diğer seçimlik hakların mı hakkaniyetli olduğu hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
Bilirkişi raporuna göre; "davaya konu aracın 18/09/2021 ve 07/12/2021 tarihlerinde şanzıman arızası verdiği, ilk arızanın 253.216 KM'de ikinci arızanın ise 285.458 KM'deyken meydana geldiği, arızanın garanti süresi içerisinde olduğundan servis tarafından arızanın giderilmesi için müdahale edildiği, aracın keşif esnasında 538.087 KM'de olduğu, keşif incelemesi sırasında da aracın kullanılarak vites hızlarının denendiği, son onarım olan 285.458 KM'den 538.087 KM olan keşif gününe kadar şanzımanın arıza vermemiş olduğu, dolayısıyla garanti süresi içerisinde meydana gelen ayıbın servisin müdahalesiyle giderildiği ve dava tarihi itibariyle herhangi bir ayıp bulunmadığı" belirlenmiştir.
Bilirkişi raporu düzenlendikten sonra davacı taraf yapılan incelemeden ve rapordan sonra aracın yeniden aynı arızayı verdiğini ileri sürdüğünden bilirkişiye aracın bulunduğu ... Otomotivde yerinde inceleme yapma yetkisi verilerek bilirkişiden aracın yeniden arızalandığı iddiasına ilişkin olarak ortaya çıkan arızanın daha önceki onarımı gerçekleştirilen şanjman arızasından niteliğinde olup olmadığı, başka bir sebepten kaynaklanıp kaynaklanmadığı, serviste yapılan son onarımında aracın KM 'sini 285.000 KM olması keşif sırasında ki KM'sinin 538.000 KM'de oluşu, yine inceleme sırasındaki KM 'si kontrol edilerek arıza yine şanzıman arızası ise onarımdan sonra yapılan KM miktarı da dikkate alındığında bu son arızanın üretimden kaynaklı olup olmadığı, kullanım şartlarına bağlı olarak oluşup oluşmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
Alınan ek raporda; "yargılama sürecinde gerçekleştiği bahse konu arızanın diferensiyel içerisindeki ayla ve mahruti dişlilerinde kopma olması yanında mahruti uç bilyesinin dağıtımı ile daha önce meydana geldiği ileri sürülen ve davaya konu edilen şanzıman arızası ile diferensiyel arızası arasında illiyet bağı bulunmadığı, yargılama sırasında meydana geldiği belirtilen diferensiyel arızasının kullanıcı kaynaklı çalışma şartları ve periyodik bakımların zamanına uymamaktan kaynaklandığı ve garanti kapsamında olmadığı" tespit edilmiştir.
Dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporlarında davaya konu şanzıman arızasının üretimden kaynaklı olduğu ancak yetkili servis müdahalesiyle ayıbın giderildiği tespit edildikten sonra aracın ayıplı hali ile ayıpsız hali arasındaki değer farkının belirlenmiş olduğu anlaşılmış olmakla, dosya bilirkişiye yeniden tevdi edilmiş ve bilirkişiden aracın ayıplı hali ile ayıpsız hali arasındaki değer farkını belirlemiş olduğu ancak raporda da ortaya çıkan şanzıman arızasına ilişkin ayıbın garanti süresi içerisinde giderildiği ve keşif esnasında da ulaşılan kilometreye kadar bir arızanın bulunmadığı belirtilmekle hesaplamanın aracın ayıpsız değeri ve ayıplı halindeki değerine göre değil ayıbın onarımı nedeniyle aratça bir değer kaybı meydana gelip gelmeyeceği gelecekse ne miktarda olduğu, aracın kullanım süresi ve kilometresi de dikkate alınarak rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
Düzenlenen son bilirkişi raporuna göre; "Davaya konu ... plakalı, ... marka, STRALIS tipi, 2020 model yük nakli araç
18,09,2021 tarihi ile 0712.2021 tarihinde 253.2016 km ile 285.458 km şanzıman arızası verdiği, 19.10.2023 tarihinde 584.362 km de diferansiyel arızası verdiği anlaşılmakta olup; aşağıdaki diferansiyel
renkli fotoğrafından da görüleceği üzere ayna- mahruti dişli grubu, istavroz dişli grubu ve rulmanlar
diferansiyel kovanı içerinde muhafaza edilmektedir. Somut olayda ayna, mahruti dişlilerinde kırık olduğu, tamir ve onarım sonrası toplandığı, dışarıdan çıplak
gözle ayna, mahrutinin değiştiğinin tespit edilemeyeceği gibi, boya işlemi de yapılmadığından, çekicinin
arka ve alt kısmında yol ve çevre şartlarına bağlı olarak toz ve çamur birikintilerine maruz kalmakla
beraber, 500.000 km üzerindeki çekicilerde diferansiyel arızasının taşıyacağı yük, yol, trafik, çevre,
periyodik bakım zamanlarına uymamak ve kullanıcı kaynaklı şartlara bağlı olarak arıza yapabileceği
gözetildiğinde, diferansiyel tamir ve onarımından dolayı araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği" rapor edilmiştir.
Davanın yasal dayanağı TBK'nun 219. Maddesidir. Buna göre; satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.
Ayıp halinde TBK'nun 227. Maddesi alıcıya seçimlik haklar tanımıştır. Bu haklar;
1.Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere
satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkıdır.
Davacı bu seçimlik haklardan satıma konu malın onarılması hakkını kullandığından ve yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile onarım sonrası ayıp giderilmiş olduğundan davacının diğer bir seçimlik hakkı olan misli ile değişim hakkını isteme hakkı bulunmamaktadır. Zira onarım hakkını kullanarak seçimlik hakkı tüketilmiştir. Yetkili servis onarımı gerçekleştirerek ayıbı gidermiş ve bu seçimlik hak kullanılarak tüketilmiştir.
Davacı taraf ayıp dolayısıyla ödenen bedelden indirim talep ettiğinden şanzıman arızasının onarılmasının araçta bir değer kaybı yaratıp yaratmayacağı araştırılmalıdır. Her ne kadar bilirkişi hukuki değerlendirme yapıp ayıbın giderilmesinden sonra aracın ayıplı hali ve ayıpsız hali arasındaki değer farkını hesaplamışsa da; ayıbın giderilmesine ilişkin onarımın araçta değer kaybı yaratıp yaratmayacağı asıl tespit edilmesi gerekendir. Bu hususta ek rapor alınmış şanzıman arızasının onarılmasının davaya konu araçta bir değer kaybı yaratmayacağı belirlenmiştir. Davacının alacak istemi de yerinde görülmemiştir.
Bu sebeple davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 427,60 TL harçtan başlangıçta alınan 10.664,85 harcın mahsubu ile bakiye 10.237,25‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar ... Otomotiv ... A.Ş. ve ... Araç Sanayi ... A.Ş. kendilerini vekaletnameli vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre hesap ve takdir edilen 93.429,68 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalılara eşit oranda ödenmesine,
-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davalılar vekillerinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/04/2024

Başkan
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır