BAKIRKÖY 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/437 Esas
KARAR NO : 2024/93

DAVA : Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 16/07/2020
KARAR TARİHİ : 23/01/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ... ile 2009 yılında ... Gıda San. Tic. Lid. Şti'.i unvanlı şirket kurduklarını, ...'ın hisselerini 12.11.2012 yılında ...'e sattığını, sağlığının bozulmasından dolayı ... ile ortaklık payının ödenmesi karşılığında şirket hisselerinin kendisine devri konusunda anlaştıklarını, bu konuda işlemlerin yapılması amacıyla kendisine vekalet verdiğini, şirket hisselerinin devir yapılmadığını ve hisse bedelinin ödenmediğini, ortağı ...'in eski ortağı ...'ın oğlu ... ile ... Gıda San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirket kurduğunu, şirketlerinin müşterilerini yeni kurduğu şirkete aktardığını, şirketinin mal varlığını yeni şirkette kullandığını, şirketin içini boşalttığını, vergi ve SGK borçlarını ödemeyerek şirketi borç altında bıraktığını, şirketin paralarının nereye harcandığının belli olmadığını beyan ederek, müvekkilinin ortaklıktan doğan borçlarının tümünün dondurulmasını, şirkete ait araçların üzerine ihtiyari tedbir konulmasını, şirket ortaklığından çıkarılmasını, ayrılma akçesi ve dağıtılmayan kar payı alacağının ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi 06/04/2023 havale tarihli raporunda; ... Firmasının kurumlar vergisi beyannamesinden dava tarihinden önce 2018 yılında firmanın makinelerinin, firma demirbaş listesinden çıkartılmış olduğu, firmanın üzerine kayıtlı makine, ekipman ve tesisat olmadığı, ... Firması adına tescilli ..., ... , ... ve ... plakalı araçların değerleri toplamının 810.000,00 TL olduğu, Davalı şirketin ticari defter kayıtlarının incelenemediği, bu nedenle 16.07.2020 dava tarihi itibariyle bilançosunun çıkartılamamış olduğu, davalı şirketin dava dışı ortağı tarafından üstelik çok benzer bir ticaret unvanı altında yeni bir şirket kurması, bu tarihten sonra Davalı Şirket'in ekonomik faaliyetinde gözlemlenen azalma ve Davacı Şirket ortağının şirket ortağı olmak hasebi ile yükümlendiği sorumluluk bir arada değerlendirildiğinde, davacının Limited Şirket ortaklığından çıkma isteminin haklı nedene dayandığı, ayrılma akçesinin belirlenebilmesi için davalı şirketin 16.07.2020 tarihli bilançosunun çıkartılması, söz konusu bilançoda haciz tutarlarının kapak hesaplarının yapılarak ve Vergi Daireleri ile SGK olan borç ve gecikme faizlerinin 16.07.2020 tarihi itibariyle hesap edilerek tüm rakamların bilançoya yansıtılmasından sonra şirketin borç tutarı belirlenerek ayrılmaya baz teşkil edecek özkaynak tespitinin yapılabileceğini bildirmiştir.
Bilirkişi 26/06/2023 havale tarihli raporunda; Dosyadaki bilgiler ve deliller ışığında, takdiri Sayın Mahkemenizin görev alanına ait olmak üzere; Şirketin değerlemesi yapılan araçlarının 810.000,00 TL değerinde olduğu, Davalı şirketin 31.12.2020 tarihli mali verilerine göre hazırlanan ayrılmaya dönük rayiç bilançosunda öz kaynakların 808.345,81 TL hesap edildiği ve hesap edilen söz konusu tutara göre davacı payına düşen tutarın 404.172,90 TL olduğu, geçmiş yıl karlarının rayiç bilançodaki özkaynaklar içerisinde bulunması nedeniyle ayrıca kar payı alacağının hesap edilmediğini bildirmiştir.
Dava, davalı şirketin ortağı olan davacının şirket ortaklığından çıkma, ayrılma akçesi ve kar payı alacağı talepleri istemine ilişkindir.
TTK 638/2 maddesinde "Her ortak haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkması için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine,. dava süresince davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir" denilmiştir. Bu düzenlemeye göre limited şirketi ortağının haklı nedene dayalı olarak ortaklıktan çıkma davası açabilmesi mümkündür. Haklı nedene dayanılarak ortaklıktan çıkma davasını düzenleyen TTK 638 maddesinde haklı sebebin tanımına yer verilmiş değildir. Bu nedenle haklı sebebin tespitinde yerleşik Yargıtay Kararları ve doktirinde de ifade edildiği üzere, kollektif ortaklığın haklı sebep ve feshini düzenleyen TTK 245.maddesinden faydalanılmaktadır. Ancak anılan madde belirtilen nedenlerle sınırlı olmadığı da kabul edilmelidir. Genel olarak ortakların davranışları şirketin faaliyetini önleyecek, şirketi zarara uğratacak yahut karşılıklı güven ilişkisinin sarsılmasına neden olup artık ortakların bir arada olamayacakları veya ortaklık faaliyetinin devamının çekilmez hale gelmesi durumunda haklı sebebin var olduğunun kabulü gerekecektir. Limited şirket ortaklıklarında kişisel nedenlerin dahi haklı sebep olarak kabul edildiği görülmektedir.
TTK'nın 641/1. maddesine göre de ortak şirketten ayrıldığı takdirde, esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini istem hakkını haizdir.
Çıkma payı bir nevi tasfiye payıdır. Yani çıkan ortak için tasfiye payının yerine geçmektedir. Bu nedenle bu hak, farazi tasfiye payı olarak ifade edilmektedir. Çıkma ile ortaklık, sadece çıkan ortak için sona erdiğinden, ona düşen payın verilmesi amaçlanmaktadır, zira diğer ortaklar için ortaklık ilişkisi devam etmektedir. Bu bağlamda ayrılma payını, ortaklıktan ayrılan ortağa esas sermaye payını ve bu payın ona sağladığı ortak sıfatını kaybetmesine karşılık kendisine ödenmesi gereken değer olarak kabul etmek gerekir (Bkz. Yrd. Doç. Dr. Nihat TAŞDELEN, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa Göre Limited Ortaklıklarda Çıkma Çıkarılma ve Fesih, Ankara 2012, sf. 179 vd.).
Hukukun genel ilkeleri ayrılma akçesinin ayrılma ile muaccel olmasını gerekli kılar; bu kural burada da geçerlidir. Ancak bu kural şirketin "kullanabilir öz sermayesi" varsa uygulanır. Çünkü ayrılan ortağa ödenecek ayrılma akçesi, esas sermaye payının gerçek değerine göre belirlenecek olup, payın gerçek değeri belirlenirken şirketin en azından bilanço değerinin bulunması gerekir.
Dosya kapsamında ibraz edilen ve toplanan deliller ile tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi raporuna göre, davalı şirketin dava dışı ortağı tarafından çok benzer bir ticaret unvanı altında yeni bir şirket kurması, bu tarihten sonra davalı şirketin ekonomik faaliyetinde gözlemlenen azalma ve davacı şirket ortağının şirket ortağı olması sebebiyle yükümlendiği sorumluluk hususları birlikte göz önüne alındığında, davacının şirketin ortaklığından çıkma isteminin haklı nedene dayandığı, ayrılma akçesinin belirlenebilmesi bakımından ise yapılan araştırma sonucu şirketin öz kaynak tespitinin, şirketin mali verilerine göre hazırlanan ayrılmaya dönük rayiç bilançosunda öz kaynakların 808.345,81 TL hesap edildiği ve hesap edilen söz konusu tutara göre davacı payına düşen tutarın 404.172,90 TL olduğu, geçmiş yıl karlarının rayiç bilançodaki özkaynaklar içerisinde bulunması nedeniyle ayrıca kar payı alacağının hesap edilmediğini bildirmiş olup, dava dilekçesinde talep edilen ayrılma akçesinin 100,00 TL olarak gösterildiği ve davacı vekiline talebi doğrultusunda ıslah için süre verildiği ve verilen süre içerisinde talebin ıslah edilmediği, son celse alınan beyanında da ıslah edilmeyeceğinin bildirildiği görülmekle talep gibi davanın kabulüne dair karar vemek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın Kabulü İle;
1- Davacının davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ORTAKLIĞINDAN ÇIKMASINA,
2-Davacının ... Tic. Ltd. Şti.'den ayrılma akçesi talebi yönüyle, 100,00 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 54,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 373,2‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 54,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 108,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 6.143,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 200,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
9-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.
23/01/2024

Katip ...
¸

Hakim ...
¸