BAKIRKÖY 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/215 Esas
KARAR NO : 2024/256

DAVA : Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/03/2021
KARAR TARİHİ : 19/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili firma .... Ambalaj A.Ş. ile davalı .... Makina A.Ş.'nin davacı müvekkiline Tire İzmir de yer alan fabrikada bulunan ... isim ve model kesim makinasının ihtiyacı olan yedek parçalarının temini, makinaya montajı ve ayarlarının yapılması konusunda sözleşme imzalamış olduklarını, sözleşme öncesinde davalı tarafın yapılacak işleri belirlemiş ve 08.03.2020 tarihli teklif nitelikli proforma faturayı düzenlemiş olduğunu, bu faturaya istinaden daha sonra sözleşmeye konu edilecek 40.000TL yi davalı şirkete ödemiş olduğunu, 20.04.2020 tarihinde tarafların, proforma faturada yer alan tüm konuları ve yapılacak işleri netleştirmiş olduklarını ve 81.450,00TL + KDV bedelli (97.881,00TL) makina bakım ve onarım sözleşmesini imzalamış olduklarını, sözleşmeye göre, belirlenen parçaların ... Makina tarafından temin edilecek, parçaların temini sonrası ayarlarının yapılması için de toplamda 9 gün makina duracak ve .... A.Ş. teknisyenleri montaj ve makina ayarlamalarını yapacak olduğunu, tarafların sözleşme bedelini 81.450,00TL + KDV olarak kararlaştırmış olduğunu, yine önceden yapılan 40.000TL'nin peşinat olarak sayılmış olduğunu, sözleşmede belirtildiği gibi .... A.Ş. tarafından 40.000TL'nin peşinat olarak ... Makinanın banka hesabına yatırılmış olduğunu, müvekkilinin 40.000TL peşinatı ödeyerek yükümlülüğünü yerine getirdiği halde, davalı tarafça parçaların geç temin ve teslim edildiği gibi, makina ayarının bir türlü sağlanamamış olduğunu, makinanın sürekli hatalı kesimler yapmış olduğunu, taahhüt edilen 500 tabaka/saat uygun kesim hassasiyet ayarının sağlanamamış olduğunu, sorunun davalı tarafa bildirilmiş olduğunu, davalı tarafın temmuz ayında 18 gün makinanın durmasına sebep olacak şekilde makinayı tamir etmeye çalışmış olduğunu, ardından makinanın yeniden hatalı üretim ve kesim yapmaya başlamış olduğunu, davalı tarafın ağutos ayında 3 gün yağ kaçaklarına, kranka ve ayar bozukluğuna müdahale etmiş olduğunu, makinanın bu süreçte yine çalışmamış olduğunu, son olarak 16 Eylül de davalı tarafın ekiplerinin tekrar gelerek makinaya müdahale etmiş olduğunu ancak taahhüt edilen kesim ayarları ve sorunsuz çalışmanın sağlanamamış olduğunu, her seferinde "sorunu çözüldü" denilerek makinanın müvekkiline teslim edilmiş olduğunu, ancak kısa zaman sonra makinanın yine hatalı kesimler yapmış olduğunu, taahhüt edildiği gibi bir teslimatın gerçekleşmemiş olduğunu, kesintisiz 5000 tabaka/saat garantisini sağlayamamış olduğunu, müvekkilinin teknik ekibi tarafından makinanın son hali için rapor tutulmuş ve davalı firmaya mail atılmış olduğunu, davalı tarafın hatalarını kabul etmemiş olduğunu, müvekkili firmanın davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve makinanın kesim ayarının tutturulamaması, makinaya başka bir firma tarafından müdahale edilerek sorunların giderilebilmesi amacıyla, Tire Sulh Hukuk Mahklemesi .... D.İş dosyası ile ayıp ve eksikliklerin tespitini yaptırmış olduğunu, bu süreçte davalı tarafın 02.11.2020 tarihli 97.881,00TL bedelli, 02.11.2020 tarihinde 56.486,60TL bedelli, 15.01.2020 tarihinde 38.830,00TL bedelli takip konusu faturalarını kesmiş olduğunu, müvekkilinin söz konusu faturaları iade etmiş olduğunu, taraflar arasında sorunlar devam ederken davalı tarafın Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra takibi ile müvekkilinin iade ettiği faturalara dayalı toplam 193.197,60TL takip çıkışlı icra takibini başlatmış olduğunu, ödeme emrinin 05.02.2021 tarihinde müvekkili firma çalışanına tebliğ edilmiş olduğunu, ancak çalışanın bunu ilgili birime iletmeyi unutması nedeniyle takibin kesinleşmiş olduğunu, müvekkilinin araçları üzerine konulan haciz neticesinde icra takibinde haberdar olduklarını, itiraz süresini hataen geçiren müvekkil firmanın 40.000TL ödeme yapmasına rağmen, hiç ödeme yapılmamış gibi 97.881,00 TL lik faturanın tamamına maruz kalmış olduğunu ayrıca diğer iki faturanın da, davalının kendi kusuru ve ayıbını gidermek amacıyla verdiği hizmete karşılık olduğunu, konaklama, yemek, işçilik , bakım onarım hizmeti vb, soyut ve neye göre belirlendiği belirli olmayan hesaplama kalemlerinden ibaret olduğunu beyanla; Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı dosyanın ferileri ile birlikte borcun tamamının icra dosyasına veya mahkemece belirlenecek hesaba yatırılması / teminat mektubu sunulması şartı ve toplam borcun %15 ten aşağı olmamak üzere mahkemece belirlenecek hesaba teminat olarak yatırmaları karşılığında icra dosyasında bulunan paranın davalı şirkete ödenmemesine, davanın kabulü ile, takibin iptaline, davalı aleyhine tazminata hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın mesnedi olan icra takibine konu edilen faturaların, Türkiye'nin en büyük ambalaj fabrikasındaki makinanın bakım ve onarım hizmetine ilişkin olarak hazırlanmış olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde bahsi geçen iddiaların gerçeği yansıtmamakta olup kabulünün mümkün olmadığını, davacı firmanın .... Kesim makinesinde uzun süredir 2500-3000 levha /saat hızın üstüne çıkamama sorunu yaşadığını, fabrika bakım ekipleri dahil dışarıdan alınan teknik destekler ile de sorunun uzun zamandır çözülemediği söylenerek şirket ortağı ... Bey’den hemen o an bir tespit yapılmasının istendiğini, plansız/hazırlıksız istenen bu tespit için makine sökülmeden sadece sesi dinlenilerek ve makine çalıştırılarak yapılan ön kontrolde makinenin 2500-3000 levha / saat hız üstüne çıkamamasının ana sebebinin Ana Zincir Kavramasındaki hasar ve yarattığı boşluk olduğunun belirlendiğini, ilerleyen süreçte öğrenildiğinde; ... Ambalaj'ın kendisi veya dışarıdan alınan hizmet ile bu kavrama daha önde 2 kere yeni kavrama yaptırılmış ancak ebat (boşluk oluşmuş ) ve malzeme hatalı imal edildiğinden sorunun çözülememiş olduğunu, 06.02.2020 tarihindeki ilk tespit üzerine firma sahibi ....'ın, Tire Fabrika Müdürü ....'ın, Satınalma Müdürü ...'ın, Planlama Müdürü ....’ın katıldığı kısa toplantıda kavrama hasarı olduğunun sözlü açıklanmış ve firma ile 2012'den beri çalışmama kararı sebebiyle .... tarafından, .... Bey’e makinenin tüm sorunlarının çözülmesi için “ NE GEREKİYORSA YAPIN “ ricasında bulunulmuş olduğunu, 12 Şubatta daha arada hiçbir sözleşme, onaylı teklif olmadan .... A.Ş.'nin teknisyenlerinin ( 1 Mekanik + 1 Elektrik ) ana kavrama kutusunu ve yan sektör kapaklarını sökerek yaptığı tespitte, kavramanın hasarlı olduğunu ayrıca Alt Ana Eksantrik Grubunda boşluk olduğunu tespit etmiş, 1 adet kavramayı yenisinin imal edilmesi için numune olarak İstanbul’a götürmüş olduklarını, 19-20-26-27-28 Şubat 2020 tarihlerinde yeni imal edilen kavrama takılıp makine test edildiğinde Alt Ana Eksantrik Grubundaki boşluğun giderilmesi gerektiğine karar verilmiş, boşluğa sebep olan hasarlı / aşınmış olan 1 adet Sarı Burç, 1 adet eksantrik Mili, 8 Adet Siper Dişli yerine yeni imalat yapılmış olduğunu, yeni parçalar makineye monte edilirken yağ kaçakları için de ayrıca 1 adet Yağ Keçesi ( Pres Kenarı), 4 Adet Körüklü Yağ Keçesi ve 1 Adet Mabeg Hava Dağıtıcı Valfi takılmış olduğunu, makine 5000 levha / saat hızda tekrar test edildiğinde makinenin başka bir bölümünde ( pres altında ) çalışan Krank’ın ikiye ayrılacak şekilde kırıldığının tespit edilmiş olduğunu, bu parça makine için hayati önem taşıdığından müşteriye makine üreticisi ... Grup’tan parçanın temin edilmesi gerektiğinin bildirilmiş ve makine bakımı bitirilemediğinden müşteriye Bakım Teknisyeni onayı ile çalışamaz durumda teslim edilmiş olduğunu, zira her hizmet formunda bakımın bitip bitmediğinin mutlaka belirtildiği ve müşterilerin bunu kabul ederek formlara onay veriyor olduklarını, yukarıda açıklanan tüm tespitleri, bakımları ve yapılması gerekenleri açıklamak amacıyla 08.03.2020 tarihinde davacı müşteriye ... Servis Formlarına ilave olarak ayrıca bir Makine Durum Raporu hazırlanarak gönderilmiş olduğunu, müşterinin talebi üzerine kırık olan Krank’ın yerli imal edilmesi için gereken maliyet ile 12-28 Şubat tarihlerinde yapılan bakım hizmetinin ve parçaların bedellerini gösteren bir fiyat teklifinin müşteriye gönderilmiş ve .... Grup’tan alınacak fiyatlar karşılaştırıldıktan sonra müşterinin kararı beklenmiş ve davacı müşterinin 9 Mart tarihinde tekliflerine onay maili göndermiş olduğunu, davacı müşterinin en başından beri işe başlamadan onay vermemiş, teklif onaylarının bakımlar yapıldıktan sonra verilmiş olduğunu, onaylı teklif formu Notlar kısmında teklif edilen işçilik süresinin ve ücretinin sadece tahmin olduğu gerçekleşen hizmet süresi üzerinden faturanın kesileceğinin belirtilmiş olduğunu, yine onaylı teklif formunda teknisyenlerin İzmir’de kaldığı süredeki otel ve yemek ücretlerinin ayrıca ödeneceğinin belirtilmiş olduğunu, davacı müşterinin, 12 Şubat’ta başlayan yukarıdaki tüm bakımlar yapıldıktan 27 gün sonra ilk teklife onay vermiş, Krank imalatına başlandıktan 9 gün sonra ( 17.03.2020 de) taahhüt edilen 47.500 TL. ön ödeme yerine 40.000 TL. ödeyerek edimini/sözünü yerine getirmemiş olduğunu, 21-28 Nisan tarihinde yeni Krank değiştirildikten sonra makinede 3500 levha / saat hızın üzerine çıkılmış ve tekrar makine durum tespiti yapılmış, firmanın 04.05.2020 tarihli makine durum raporunda, tüm bu ciddi parça hasarlarının yerli ve uygun olmayan parça kullanımı ( özellikle zincir ve makaslar ) olduğunun, ayrıca ayıklama bölümünde de ciddi hasar sebebiyle makinede ses ve vuruntuya sebep olduğunun davacıya açıklanmış olduğunu, makinedeki tüm makasların ve ana zincirin değişmesinin tavsiye edilmiş, müşterinin 8 Mayıs'ta makinede yeni takılan kavrama ve kamlar sebebiyle boşluk olduğunu ve oynatma yüzünden tekrar ayar yapılmasını talep ettiğinde de detaylı olarak asıl sorunun zincir ve makaslardan kaynaklandığının yapılacak tüm ayarların geçici olacağının ancak istenirse yine de ayar için fabrikaya gidileceğinin açıklanmış olduğunu, davacıya, makas ve zincir teklifi sunulmuş, ancak müşterinin bu parçaları .... Grup’tan almayı ve zincir ve makasların .... Grup tarafından değiştirilmesini tercih etmiş olduğunu, davacının 15 Mayıs 2020 tarihinde makasların ...’tan alınacağına karar verince, makas ve zincirler değişmeden önce 04.05.2020 raporunda belirtilen makinenin kalan tüm mekanik sorunlarının çözülmesinin davacıya bildirilmiş, özellikle ayıklama grubu hasarlı parçaları vuruntulu çalışmaya sebep olduğu ve makineye yapılan tüm hassas ayarları bozduğu için bu sorunların çözülmesi gerektiğinin davacı tarafa bildirilmiş, bu bağlamda davacı yana Ayıklama Grubu onarımı ile bozulan ayarların yenilenerek makinenin 5500 levha / saat hızda çalışır şekilde teslimi ile makas ve zincir değişimi yapılmasının teklif edilmiş, aksi halde yeni makas ve zincirlerin hasar görmesi kaçınılmaz olacağından davacı tarafın bu konuda uyarılmış olduğunu, yine makineye müvekkili firma bakım yaparken başka bir firmanın müdahale etmesinin uygun olmayacağı, kendi sorumluluklarını azaltacağı çünkü makas ve zincir değişiminin başka sorunları gün yüzüne çıkaracağı konusunda davacı yanın ısrarla uyarılmış, makineyi .... Grup Makas ve zincir değişimi yapmadan 5500 levha / saatte teslim etmek istediklerini ve makas zincir değişimi öncesi mutlaka taraflarına bilgi verilmesini talep ettiklerini, firmanın bilgisi ve onayı üzerine Temmuz 2020 başında tüm mekanik sorunların çözümü için Ayıklama Grubu parçalarının sökümü, ilave olarak 22.07.2020 tarihli teklifteki tüm parçaların ( müşterinin boşluk var dediği KAVRAMA dahil ) İstanbul’’a getirildiğini ve yeni parça imalatı/ satın alımı ve hasarlı parça onarımları yapıldığını, yine davacı müşterinin bilgisi ve onayı ile 11-18 Temmuz 2020'de makineye bakım-onarım-revizyon yapılmış olduğunu, yapılan bu kapsamlı bakım-revizyonun davacı şirketin onayı dahilinde olduğu Satın Alma Yöneticisi ....'ın, Planlama Müdürü ...'ın, Tire Fabrika Müdürü ...'ın ve .... Grubu CEO'su ....'nın yazışmaları ile sabit olduğunu, firmanın en baştan beri olduğu gibi tüm bakım ve onarım yedek parça tekliflerini iş yapıldıktan sonra onaylamakta olduğunu, bunun sebebinin orijinal olmayan özel imalat parça imalat ve onarım maliyetinin bakım öncesinde belirlenememesi olduğunu, ayrıca bakım sırasında çıkan ekstra hasarlı parçaların Tire'deki lokal Torna Atölyelerinde tamir ettirilmiş, bu firmaların ayrıca davacı ...’e yapılan onarım işçilikleri için fatura kesmiş olduğunu, davacı firmanın bu çalışma sistemini orijinal yedek parça satın alarak maliyetini döviz cinsinden 4-5 kat arttırmamak için kendisinin isteyerek baştan kabul etmekte ancak sonradan bu şekilde yapılan hizmet bedellerine ve faturalara kötü niyet sergileyerek itiraz etme yoluna gitmekte olduğunu, 11-18 Temmuz 2020 Bakım sürecinde ... A.Ş.'nin çalışanı olmayan Uzman Elektrik-Elektronik Bakım Teknisyeni ....'nın da makineye 1 gün elektriksel acil bakım hizmeti vermiş, makinede çalışmayan acil elektrik sorunlarını çözmüş, ayrıca yine çalışmayan İş Güvenliği Ekipmanları, Hız Göstergesi, teknolojik durum tespiti yapmış, davacı firmaya ilave 3 günlük Elektrik-Elektronik Bakım teklifi ile PLC Sistemine geçiş için teklif sunmuş olduğunu, davacıya çalışmayan, iptal edilen iş güvenliği ekipmanlarının tamir edilmesi için 3 günlük Elektrik Bakımın acil yaptırılmasının tavsiye edilmiş olduğunu, 18 Temmuz 2020'de makine 5000 levha / saat verimle müşteriye çalışır sorunsuz teslim edilmiş olduğunu, Şubat – Nisan 2020 tarihleri arasındaki bakımların Fabrika Bakım Sorumlusu ... tarafından teslim alındığı halde Temmuz ayındaki kapsamlı son bakım sonrası makine üretimde de denenmiş ve Tire Fabrika Üretim Sorumlusu Süleyman Köylü tarafından bizzat kontrol edilip üst yönetime raporlandıktan sonra onaylanmış olduğunu, 28.07.2020'de müşteriye yapılan tüm bakımların özeti yapılarak maliyetini gösteren bir mail atılmış, pandemi koşulları sebebiyle yaşanan sıkıntılar ve imalatçılara peşin ödeme yapıldığı belirtilerek kısmi ödeme talep edilmiş, firmanın bu maliyete hiç itiraz etmemiş, kabul etmediğini bildirmemiş, sadece ... parça değişimini beklemek istediğini söylemiş olduğunu, 05.08.2020'de müşteriye makine ayar süresini kısaltmak ve verimli çalışma için Mikrometrik Sistem denilen bir Ar-Ge teklifi gönderilmiş olduğunu, şirket ortağı ve Teknik Uzmanı ... Bey'in 07.08.2020 tarihinde İzmir seyahati sırasında müşteriyi ziyaret ederek makineyi kontrol etmiş, herhangi bir sorun olmadığını teyid etmiş olduğunu, 20.08.2020 tarihinde davacı şirket satın alma Yöneticisi ...'ın, ... Grup tarafından Makas ve Zincir değişimi yapıldıktan sonra Zincir Kızaklarındaki hasar için ... Grup tarafından hazırlanan ilave parça listesi için taraflarından fiyat teklifi istemiş, ancak bu parçalar temin edilemediğinden orijinal alınmasının ve en kısa sürede makas ve zincirlere hasar vermeden değiştirilmesinin tavsiye edilmiş olduğunu, 20.08.2020 - 22.08.2020 tarihleri arasında makas ve zincir değişimi sonrası makine tekrar kontrol edilerek tüm ayarların yenilendiğini, makine yine 5000 levha / saat hızda sorunsuz müşteriye teslim edilmiş, ancak teslim edilirken yine Acil Güvenlik Ekipmanlarının çalışmadığının, acil elektrik bakım hizmeti alınması gerektiğinin ve Temmuz ayı durum raporunda da belirtilen makine ana yağ pompası sorununun davacıya hatırlatılmış olduğunu, 9 Eylül 2020 tarihinde Satın Alma Yöneticisi ....'ın, Kavrama’da boşluk olduğunu yazılı olarak taraflarına ilettiğini, öncesinde Fabrika Bakım teknisyeni ...'in ... Bey’i aramış ve ancak balyoz ile sökülebilen Kavrama Grubu Sabitleme piminin düştüğünü kendilerine bildirmiş olduğunu, kendisine bunun mekanik olarak mümkün olamayacağı söylendiğinde düşmediği-gevşediği söylenmiş olduğunu, teknisyenin tutarsız ve mekanik olarak mümkün olmayan söylemleri üzerine Fabrikalar CEO'su ....'nın bizzat aranarak ... Teknisyeni ile Fabrika Yönetiminin bir sorun yaşayıp yaşamadığının sorulmuş, bahsedilen arızanın teknik olarak mümkün olamayacağı, balyozla sökülebilen bir pimin düşemeyeceği, bunun ancak bilerek sökülebileceği, bu bölüme tarafları dışında yapılan müdahalelerin kabul edilemeyeceği açıklanmış olduğunu, ...’in daha önceki konuşmalarından (firmadan ayrılmak istediği tazminat talebi olduğu ..vs) duyulan rahatsızlık ve yeni değişen üst yönetime kendisini ispat etmek için makineyi sabote etmesinden endişe duyuyor olduklarının açıkça belirtilmiş olduğunu, yine bu süreçte Temmuz ayında makineye takılan ayıklama grubu parçalarından da kırılanlar olduğunun öğrenilmiş -ki bu parçaların minimum 3 yıl ömür garantili olduğunu, yaşanan bu sıradışı gelişmelere rağmen iyi niyetle 16-19 Eylül tarihlerinde yine makineye bakım yapılmış, bu bakımda kavrama şikayeti de incelenmiş olası bir boşluk ihtimaline karşılık tüm bu süreç boyunca ilk kez 1mm lik boşluk giderilmiş ( Tire’de lokal Tornacıda ) yine ilave bakım-onarımlar yapılarak makinenin davacıya sorunsuz, 5500 levha / saat hızda çalışır halde 19 Eylül saat 18.00'da üretim sorumlusu Süleyman Köylü’ye teslim edilmiş olduğunu, makine teslim edildikten sonra o gece İzmir ‘de kalınmış, ertesi sabah makinenin gece vardiyasında 45000 levha / saat kestiği teyid edilip son kontrol yapılarak 20 Eylül 2020 öğleden sonra fabrikadan ayrılınmış olduğunu, 24 Eylül de Makine Durum Raporu ve son maliyet müşteriye iletilerek fatura kesilmek istenmiş ancak davacının son bakımdan sonra 1,5 makineyi deneyeceğini, öncesinde fatura kesemeyeceklerini, ayrıca 8 Mart 2020 tarihinde onayladığı ilk tekliften sonra sadece KAVRAMA hasarı ile uğraşarak başka bir işlem yapmadıklarını iddia etmiş ve 1,5 ay sonra sadece 08.03.2020 tarihli teklifin bakiyesini ödeyeceğini bildirmiş olduğunu, bundan sonraki süreçte sorunun çözümü için yapılan tüm yazışma ve toplantı taleplerinde taraflarına olumsuz dönüş yapılmış olduğunu, davacının kötü niyetli yaklaşımına, 2 Kasım 2020'de kesilen 2 adet faturayı iade ederek devam ettirmiş, buna karşılık ... A.Ş. olarak iyi niyetli diyalog çabalarının sürmüş, bu amaçla Tire Fabrika’dan iletişim durdurulunca direkt ...’a makinenin durumu ve makinenin yapılan bakım sonrası iyileşmeden geriye gitmemesi için yapılması gerekenleri içeren özel bir rapor gönderilmiş olduğunu, davacı firmanın, 20 Eylül’de makine sorunsuz teslim alındıktan sonra hiçbir şekilde fatura kesilmesine izin vermemiş, kesilen faturaları iade etmeye çalışmış, ödeme yapmamak için 20 kasım 2020 tarihinde yani makineyi teslim aldıktan tam 2 ay sonra taraflarına bir rapor göndermiş, ... Grup tarafından hazırlanan raporda, kırılan 2 adet Makas’ın makinede Kavrama kaynaklı titreşimden kaynaklandığının yazılmış olduğunu, ne var ki makinede Ağustos ayında yapılan değişimde makas kıracak boyutta bir titreşim tespit edilse idi zaten makasların takılmaması gerekirdi ki aksine taraflarınca da 20-22 Ağustos bakımında Kavrama kontrolü yapılmış ve makinenin sağlam şekilde teslim edilmiş olduğunu, yine Eylül 2020 bakımında aynı şekilde makinenin sorunsuz teslim edilmiş olduğunu, buna karşılık ... Grubun Makas ve Zincir hareketini sağlayan zincir kızaklarında ciddi aşınmalar görerek bu parçaların değişimi için gönderdiği parça listesindeki aşınmış parçaların değiştirilmediğini, bu sebeple makas kırılma sorununun 20 Kasım davacı raporunda ve Aralık ayındaki ... Grup raporunda Kavrama Kaynaklı olduğu söyleniyorsa aradan geçen 2-3 aylık süreçte makineye yapılan müdahale ile olmuş olabileceğini, makinede nerelere müdahale edildiğinin taraflarınca bilinemeyeceğini, Ağustos ayında ... tarafından makine Kavrama Grubuna yapılan müdahale gibi 2-3 ay süresince müşteri sorumluluğundaki çalıştırılmış bir makine için ... A.Ş.'nin suçlanamayacağını, yine bilirkişi raporunun, bu kadar komplike bir makine için ispatlanan bakım hizmet sürelerini, müşteri tarafından onaylanan servis formlarındaki onarım ve parça değişimlerini yok sayamayacağını, firmalarının 20 Eylül sonrası geçen süreçte makinede ne yaşandığını bilemeyeceğini ve sorumlu tutulamayacağını, müşterinin Kavrama dediği parçanın toplam fatura bedeli içinde 7.800 TL + KDV olduğunu, toplam bedel düşünüldüğünde sorunlu olsa değişiminden kaçınılmayacak bir maliyette olduğunu, dolayısıyla firmalarının iddia edildiği gibi ödemeye engel olacak hasarlı bir parçayı ısrarla değiştirmemesi ve bu ısrarı sebebiyle ödeme almama riskini almasının hayatın olağan akışına ters olduğunu, bu parçanın bugüne kadar …firmalar için yaptırılmış dışarıdan uygunsuz müdahale edilmediği sürece yıllarca sorunsuz çalışabilecek bir parça olduğunu, firmanın makinedeki tüm sorunları bu parçaya bağlamasının kasıtlı veya bilgi eksikliğinden olduğunu, müvekkili şirket sahibi ...'in, 40 yılı aşan bakım-onarım-revizyon tecrübesi ile Türkiye ve yurt dışında adı anılan makineler için ekspertiz yapan bir uzman olduğunu, ... Grubun halen çalışmakta olan ve emekli olmuş tüm teknisyenlerini bizzat mekanik olarak eğitmiş kişi olduğunu, sadece İsviçre malı bu makinelerde değil ekibiyle birlikte Çin malı sıfır makinelerin tasarımı-geliştirilerek Türkiye’ye satışını yapmakta olduğunu, ... A.Ş. teknisyenlerinin ... Grup teknisyenleri gibi sadece ... markasında değil dünyada üretilen her marka bu tarz kesim makinesinde bakım-onarım-revizyon yapabilecek kapasite, tecrübe ve uzmanlığa sahip olduğunu, bu anlamda ekiplerinin ve ....'in, çözülemeyen her sorun için başvurulan yetkili son kişi olup piyasada güvenilirliği ve tecrübesi sorgulanamaz bir marka olduğunu, zaten bu uzmanlığına istinaden davacı şirketin 3-4 yıldır çözemediği sorunlu makineyi çözmesi için kendisine ricada bulunmuş ve verilen taahhüt de yerine getirilmiş olduğunu, sözleşme şartlarını kötü niyetle bozan tarafın davacı ... Ambalaj olduğunu, müvekkili şirketin bahsi geçen makinenin bakım ve onarımına ilişkin olarak üzerine düşeni fazlası ile yerine getirmesine rağmen davacı firmanın ön ödeme dahil taahhüt ettiği hiçbir sözü ve ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğunu, sonuç olarak davacı şirket hakkında icra takibine geçmenin kaçınılmaz olduğunu beyanla; davanın, davaya konu faturalara mesnet bakım onarım sözleşmesine konu makineye ilişkin olarak ayıp ihbarının yasal süre içinde yapılmaması nedeni ile süreden reddine, yasal dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davası olup, taraflar arasında yedek parça temini, makine montajı ve ayarlarının yapılmasına ilişkin anlaşma bulunduğu hususunda uyuşmazlık bulunmayıp uyuşmazlık; davalı tarafın iş bu sözleşme ile kararlaştırılan edimlerin sözleşme şartlarına uygun olarak yerine getirilip getirilmediği, verilen teknik hizmetin ayıplı olarak yerine getirilip getirilmediği, ayıplı olması halinde davacı tarafın süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığı, davalı tarafın takip konusu faturalara konu alacağa hak kazanıp kazanmadığı, davacının iş bu faturalara itiraz edip etmediği, davalı tarafın davacıdan alacaklı olup olmadığı hususlarındadır.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmiş olup, davalı takip alacaklısı tarafından davacı takip borçlusu aleyhine 97.881,00 TL asıl alacak, 56.486,60 TL asıl alacak, 38.830,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 193.197,60 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşıldı.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirilerek, davalı tarafın iş bu sözleşme ile kararlaştırılan edimlerin sözleşme şartlarına uygun olarak yerine getirilip getirilmediği, verilen teknik hizmetin ayıplı olarak yerine getirilip getirilmediği, ayıplı olması halinde davacı tarafın süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığı, davalı tarafın takip konusu faturalara konu alacağa hak kazanıp kazanmadığı, davacının iş bu faturalara itiraz edip etmediği, davalı tarafın davacıdan alacaklı olup olmadığının tespiti için davacı tarafın Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmak üzere Tire Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'ne talimat yazılmasına karar verilmiş ve yazılan talimatımız Tire .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmekle, .... Talimat sırasına kaydı yapılmış olup, talimat dosyaya SMMM bilirkişi .... tarafından sunulan 14/03/2022 tarihli raporda özetle;
dava dosyasına sunulu delil belgeleri incelenmesinde e.posta yazışmaları, servis tutanakları ve
faturalar sunulduğu, dosyada mübrez delil belgelerinin inceleme ve değerlendirme yapılması makine
teknik uzmanlığı gerektirdiği, Makine ekipmanların imalatı, sökümü ve montajı ile servis tutanlarının
teknik değerlendirme neticesinde sözleşme şartlarına uygunluğunun tespit edilmesi mümkün
olabileceğinin görülmüş olduğu, dava dosyasında anlatımlardan, makinenin son bakım ve onarımının 20 Eylül 2020 tarihi olduğu anlaşılmış, mahkememizce sözleşme ile kararlaştırılan edimlerin sözleşme şartlarına uygun olarak yerine
getirildiğine (Teknik bilirkişi görüşü ) kanaat getirilmesi halinde, ayıplı mal ihbarı başlangıç
tarihinin 20 Eylül 2020 tarihinin esas alınabileceği, huzurdaki davada, davalı şirketin makine onarımı için davacı şirket daveti ile son gittiği tarih 20
Eylül 2020 tarihi esas alınması halinde, gizli ayıp tespitine yönelik sürenin 28 Eylül 2020 tarihine kadar
süreceğinin değerlendirilmiş olduğu,
davalı şirket tarafından fatura tanzim tarihinin ise 02.11.2020 tarihli 97.881,00TL bedelli, (sözleşme
kapsamlı fatura) olduğu, bu tarih itibariyle gizli ayıp ihbar ve tespit süresinin geçtiği değerlendirilerek,
davacı tarafın TTK'nın 18/f.3 maddesi uyarınca tacirler arasında, noter aracılığıyla, taahhütlü
mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta
sistemi ile açık ve kesin bir ayıp ihbarı bulunmadığı,
takip konusu faturalardan, 02.11.2020 tarih ve .... nolu 97.881,00-TL
tutarlı fatura sözleşme kapsamında olup, davacı şirket tarafından faturaların tamamı
kabul edilmeyerek, satış faturası tanzim edilmek suretiyle iade edildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin, davacı şirketin yeterli açıklıkta ve kesinlikte ayıplı mal ihbar
süresi içinde davalı şirkete TTK'nın 23/f.1-c bendi anlamında ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemesi, davacı şirket tarafından Tire Sulh Hukuk Mahkemesi’nin .... D.iş dosyası bilirkişi
raporu ve tespit edilen e.posta yazışmaları ile sözleşmede belirlenen ve 08.03.2020 tarihli proforma
faturada belirtilen 97.881,00-TL tutardan bakiye tutarın ödenmesi hususundaki davacı şirket
yetkilisi beyanları göz önünde bulundurularak, davacı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. şirketinin davalı şirkete 57.881,00-TL borçlu olarak kabul edilebileceği, sonuç ve kanaatine varılmış olduğu bildirilmiştir.
Dosya kapsamı, toplanan deliller ve davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde Tire .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde aldırılan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirilerek, davalı tarafın iş bu sözleşme ile kararlaştırılan edimlerin sözleşme şartlarına uygun olarak yerine getirilip getirilmediği, verilen teknik hizmetin ayıplı olarak yerine getirilip getirilmediği, ayıplı olması halinde davacı tarafın süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığı, davalı tarafın takip konusu faturalara konu alacağa hak kazanıp kazanmadığı, davacının iş bu faturalara itiraz edip etmediği, davalı tarafın davacıdan alacaklı olup olmadığının tespiti için davalı tarafın Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde 25/04/2022 günü saat 14:00'da Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, Makine Mühendisi bilirkişi ..., SMMM bilirkişi .... ve sektör bilirkişisi .... 04/11/2022 tarihli raporlarında özetle; dosya muhteviyatına sunulmuş olan taraflar arasında imzalanan Makine Bakım-Onarım Hizmet
Sözleşmesi Madde 1’de belirtilen kavrama grubu, kama, eksantrik ana mili, pim ve burçlar, 1 adet
krank ve 2 adet bronz yatak mili’nin teslim, parçaların makineye takılması, onarımı, makine fabrika
ayarlarının yapılmasının ve çalışır halde müşteriye teslimi için hazırlandığının belirtilmiş olduğunu, sözleşmede ve
02.11.2020 tarihli faturada belirtildiği üzere makinenin onarımını yapan davalı firma tarafından bahse
konu yedek parçaların yerli olarak imal edilerek makineye takıldığı ve makineyi faal hale getirdikleri, ancak fabrika raporunda (davacı ... Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.), 02.11.2020 tarihinde
makinedeki arızaların tekrarlanmış olduğunun, taahhüt edilen hassasiyette ürün kesimde güçlük çekildiğinin ve garanti edilen 5000 tabaka/saat hızlarda çalışma yapılmasının güç olduğunun belirtilmiş olduğunu, ...
.... Ambalaj A.Ş. tarafından hazırlanmış teknik raporda makinedeki hasarın titreşim kaynaklı
olduğunun, bu makinenin ciddi bir revizyondan geçmediği sürece bu tür problemlerin yaşanacağı bilgisinin verildiğinin belirtilmiş olduğunu, yaklaşık 42 yıllık bir makinenin ekonomik ömrünü doldurmuş olduğu, ancak kısmi revizyonlarla
makinenin ömrünün uzatılarak çalışmaya devam ettiğinin, makinede 42 yıllık orijinal parçalarla sonradan
yerli olarak imal edilen parçaların birbirine uyumlu ve verimli çalışmasının düşünülemeyeceğini, ya tüm
kullanılan yedek parçaların orijinal olması ve makinenin tüm aksamında bilya, vida, keçe, dişli, mil
gruplarının tek tek kontrol edilerek fabrika çıkış standart ve ölçülerin olup olmadığı kontrolü
yapılmadan, yapılmış olan kısmi revizyonlarla bu makinenin 5000 tabaka/saat çalışmasının
beklenmesinin mümkün olmadığını, ancak bu koşullarda yapılan revizyonlarda %60-%70 verimin üzerine
çıkılması söz konusu olmadığını, hem davalı hem davacı tarafın, yapılan revizyondan ve neticesinden,
keza revizyondan sonra makinenin ne kadar verimle çalışabileceğinden bilgileri olduğu kanaati
oluştuğunu, taraflar arasında yapılmış olan Bakım-Onarım Hizmet Sözleşmesi incelendiğinde parça imalatı, parça
tamiri, parçaların makineye takılması, fabrika ayarlarının yapılması ve makinenin çalışır halde müşteriye teslimi şeklinde hazırlanmış olan sözleşme kapsamında verilen teknik hizmetin sözleşme
kapsamında yerine getirildiğinin, tarafların bilgisi dahilinde yerli imal edilen parçalarla onarım
yapıldığından verilen servis hizmetinin ayıplı olmadığı kanaatine varılmış olduğunu, ancak 42 yıllık bir makinenin yerli imalatlarla revizyonunun sağlıklı olmayacağı ve yapılan
bu kısmi onarımlarla makineden 5000 tabaka/saat verim beklenemeyeceği kanaatine varılmış olduğunu, davacının, davalı tarafça parçalar geç temin ve teslim edildiği gibi makina ayarının bir türlü sağlanamadığını, makinanın sürekli hatalı kesimler yaptığını, taahhüt edilen 5000 tabaka/saat uygun
kesim hassasiyet ayarının sağlanamadığını, sorunun davalı tarafa bildirildiğini, davalı tarafın Temmuz
ayında 18 gün makinanın durmasına sebep olacak şekilde makinayı tamir etmeye çalıştığını, ardından
makinanın yeniden hatalı üretim ve kesim yapmaya başladığını, davalı tarafın Ağustos ayında 3 gün
yağ kaçaklarına, kranka ve ayar bozukluğuna müdahale ettiğini, makinanın bu süreçte yine
çalışmadığını, son olarak 16 Eylül’de davalı tarafın makinaya tekrar müdahale ettiğini ancak taahhüt
edilen kesim ayarları ve sorunsuz çalışmanın sağlanamadığını, bir başka deyişle davalı tarafından
verilen hizmetin ayıplı olduğunu iddia etmekte olduğunu, heyette yer alan Teknik Bilirkişi .... tarafından yapılan incelemeler neticesinde;
verilen teknik hizmetin sözleşme kapsamında yerine getirildiğinin, tarafların bilgisi dahilinde yerli imal
edilen parçalarla onarım yapıldığından verilen servis hizmetinin ayıplı olmadığının, ancak 42 yıllık bir makinenin yerli imalatlarla revizyonunun sağlıklı olmayacağı ve yapılan
bu kısmi onarımlarla makineden 5000 tabaka/saat verim beklenemeyeceği sonucuna varılmış olduğunu, bu
sebeple davacının ayıp ihbarını süresinde yerine getirip getirmediği konusunda bir değerlendirme
yapılmamış olduğunu, taraflar arasında geçerli bir hukuki ilişkin bulunması gerektiğini, faturayı düzenleyip gönderen taraf ile faturayı alan taraf arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı takdirde, faturanın gönderilmiş olması ve 8 gün içerisinde bu faturaya itiraz edilmemiş olması halinde TTK m. 21/2'nin uygulanmasının mümkün olmadığını, faturayı gönderen ve alan kişilerin tacir olması gerektiğini, TTK m. 21/2 de özel bir ispat hali düzenlemiş olup, bu özel ispat kuralından sadece tacirlerin yararlanması mümkün olduğunu, esasen maddede bu kuralın uygulanabilmesi için faturayı alan kişinin tacir olup olmayacağına ilişkin özel bir ifade kullanılmamış olduğunu, bununla birlikte, bu hüküm "Tacir Olmanın Hükümleri" başlığı altında düzenlendiğinden, TTK 21/2 hükmünün, faturayı gönderen açısından bir imkan olduğu kadar, faturayı alan açısından da faturaya itiraz etme yükümü doğurduğundan, bu hükmün uygulanabilmesi için faturayı alanın da tacir sıfatına sahip olması gerektiğini, faturaya itirazın 8 gün içerisinde yapılmasının zorunlu olduğunu, kanunda düzenlenen bu sürenin hak düşürücü süre netiliğinde olup, bu süre içerisinde itirazın yapılmış olması gerektiğini, bu sürede itirazın karış tarafa ulaşmış olması gerekmediğini, itirazın yapılmış olmasının yeterli olduğunu, yani faturayı alan kimsenin, faturayı iadeli taahhütlü posta ile 8 gün içeresinde itiraz etmiş ancak bu itiraz 10. gün karşı tarafa ulaşmış ise itiraz süresi içerisinde yapıldığından TTK m 21/2 de düzenlenen özel ispat kuralı uygulanabileceğini, özel ispat kurulanın sadece faturanın olağan içeriği hakkında uygulanabileceğini, faturanın, sözleşmenin ifa aşaması ile ilgili bir belge olup, TTK m. 21/2 de düzenlenen ispat kuralının da ancak faturanın olağan içeriği hakkında uygulanabileceğini, sözleşmeye konu edilen malın türü, adedi ve fiyatı faturanın olağan içeriğine örnek olarak verilebileceğini, ancak sözleşmenin kurulması safhasında mevcut olmayan, ifa ile ilgili hususlarda değişiklikler, kayıtlar faturanın olağan içeriğinden sayılmadığını yani faturanın olağan içeriğinden olmayan hususlar faturada yer alsa dahi, TTK m. 21/2 de düzenlenen özel ispat kuralından faydalanmasının mümkün olmadığını, dosya içeriğinde davacının takip konusu faturalara 8 gün içinde itiraz ettiğine dair herhangi bir bilgi/belgeye rastlanmadığından davacının fatura içeriğini kabul etmiş sayılacağını NETİCETEN; davalı tarafından sunulan 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerin T.T.K. ve V.U.K.
hükümleri doğrultusunda sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğunu, takibe ve davaya konu edilen cari hesap özetinde kayıtlı faturaların ve ödeme belgelerinin davalı
defterlerinde kayıtlı olduğunu, davacının takip konusu faturalara 8 gün içinde itiraz ettiğine dair herhangi bir
bilgi/belgeye rastlanmadığından, davacının fatura içeriğini kabul etmiş sayılacağını, taraflar arasında yapılmış olan Bakım-Onarım Hizmet Sözleşmesi incelendiğinde
parça imalatı, parça tamiri, parçaların makineye takılması, fabrika ayarlarının yapılması ve makinenin çalışır halde müşteriye teslimi şeklinde hazırlanmış olan
sözleşme kapsamında verilen teknik hizmetin sözleşme kapsamında yerine getirildiğini, tarafların bilgisi dahilinde yerli imal edilen parçalarla onarım yapıldığından verilen
servis hizmetinin ayıplı olmadığını, ancak 42 yıllık bir
makinenin yerli imalatlarla revizyonunun sağlıklı olmayacağı ve yapılan bu kısmi
onarımlarla makineden 5000 tabaka/saat verim beklenemeyeceğini bildirmişlerdir.
Dosyanın davacı tarafın itirazları, talimat mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi raporunda cari hesaba ilişkin olarak yapılan tespitlerin karşılaştırılarak rapor tanzim edilmek üzere bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş olup, kök rapor sunan bilirkişi heyeti 07/07/2023 tarihli ek raporlarında özetle; kök raporda, dosya muhteviyatına sunulmuş olan tüm teknik belgelerin incelenmesi
sonucu teknik olarak görüş bildirilmiş olup, 42 yıllık orijinal parçalarla, sonradan yerli olarak imal edilen parçaların birbirine uyumlu ve verimli çalışmasının
düşünülemeyeceği, yapılmış olan kısmi revizyonlarla bu makinenin 5000 tabaka/saat çalışmasının beklenmesinin mümkün olmayacağı, bu koşullarda yapılan
revizyonlarda %60-%70 verimin üzerine çıkılmasının söz konusu olamayacağı
yönünden yapılan teknik değerlendirmede bir değişiklik olmadığını, tarafların, 5500levha/saat üretim kapasitesi ile uygun kesim hassasiyetini sağlamayı
kabul ve taahhüt ettiği belirtilen Makine Bakım-Onarım Hizmet Sözleşmesi’ne
uyulup uyulmadığı hususunun hukuki değerlendirmeyi gerektirmesi sebebiyle bu
hususta makine mühendisi bilirkişi olarak tarafınca değerlendirme yapılmadığını, taraflar arasında yapılmış olan Bakım-Onarım Hizmet Sözleşmesi incelendiğinde parça
imalatı, parça tamiri, parçaların makineye takılması, fabrika ayarlarının yapılması ve makinenin çalışır halde müşteriye teslimi şeklinde hazırlanmış olan sözleşme
kapsamında verilen teknik hizmetin sözleşme kapsamında yerine getirildiği, tarafların bilgisi dahilinde yerli imal edilen parçalarla onarım yapıldığından, verilen servis
hizmetinin ayıplı olmadığı yönünden yapılan teknik değerlendirmede bir değişiklik
olmadığını, davalı yanın incelenen 2020 ve 2021 yılları ticari defterlerinde, davacı yandan dava
tarihi (08.03.2021) itibariyle ... No.lu Alıcılar alt hesapta; 153.216,72 TL. cari
hesap alacağı görünse de tarafların cari hesap mukayesesi sonucunda davacı tarafından
kabul edilmeyen 56.486,60 TL ve 38.830,00 TL tutarlı faturaların tenzil edilmesi
gerektiğini (153.216,72-56.486,60-38.830,00 TL)= 57.900,12 TL), öte yandan davalı şirket’in; 5500levha/saat üretim kapasitesi sağlamayı taahhüt
etmediğini, buna karşın uygun kesim hassasiyeti sağlamayı taahhüt ettiğini ve bu
taahhüdüne aykırı davrandığını, öte yandan mahkememizce makinenin ayıplı olduğu kanaatine varılması ihtimalinde; davacının ayıp ihbarında bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmış olduğunu bildirmişlerdir.
Dosyanın bilirkişi heyetine tevdii ile, takibe konu faturaların taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre düzenlenip düzenlenmediği ve taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı tarafın faturalar nedeni ile alacaklı olup olmayacağı hususlarında ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup, kök rapor sunun bilirkişi heyeti 07/01/2024 tarihli 2. Ek raporlarında özetle;
tanzim edilen 56.486,60 TL ve 38.830,00 TL bedelli faturaların taraflar
arasında uyuşmazlık konusu olan makine bakım-onarım hizmet sözleşmesi
kapsamında düzenlenmediğini ve ayrıca bu faturaların davacı tarafça da kabul
edilmediğini, her ne kadar davalının incelenen 2020 ve 2021 yılları ticari defterlerinde,
davacıdan dava tarihi (08.03.2021) itibariyle ... No.lu Alıcılar alt hesapta;
153.216,72 TL cari hesap alacağı görünse de tarafların cari hesap mukayesesi sonucunda davacı tarafından kabul edilmeyen 56.486,60 TL ve 38.830,00 TL
tutarlı faturaların taraflar arasındaki sözleşmeye göre düzenlenen faturalar
olmamaları sebebiyle cari hesaptan tenzil edilmesi gerektiğini (153.216,72-
56.486,60-38.830,00 TL= 57.900,12 TL) NETİCETEN; incelenen ticari defterler, faturalar ve tüm dosya içeriği
muvacehesinde dava tarihi itibari ile davacının davalı tarafa 57.900,12 TL cari
hesap borcunun bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmış olduğunu bildirmişlerdir.
Dava, faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeni ile borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Takibe konu faturalardan 97.881,00 TL tutarlı faturanın makinenin montaj ve tamirine ilişkin olduğu, 56.486,60 TL ve 38.830,00 TL tutarlı faturaların ise işçilik, parça ve yemek bedellerine ilişkin olduğu görülmüştür.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddeleri uyarınca taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Yine, gerek doktrinde gerekse Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere; ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kişiye düşer. Bu kabul, adi karine niteliğindedir. İş bu dosya kapsamında da ispat yükü icra takibi nedeni ile alacaklı olduğunu iddia eden davalı taraf üzerindedir.
Takibe konu 97.881,00 TL tutarlı fatura yönünden somut olayın irdelenmesinde, taraflar arasındaki makine bakım-onarım hizmeti sözleşmesi kapsamında davalı tarafın bakım ve onarım hizmeti sunmuş olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bilirkişi raporunda teknik yönden yapılan değerlendirmede yaklaşık 42 yıllık bir makinenin ekonomik ömrünü doldurmuş olduğu, ancak kısmi revizyonlarla
makinenin ömrünün uzatılarak çalışmaya devam ettiği, makinede 42 yıllık orijinal parçalarla sonradan
yerli olarak imal edilen parçaların birbirine uyumlu ve verimli çalışmasının düşünülemeyeceği, ya tüm
kullanılan yedek parçaların orijinal olması ve makinenin tüm aksamında bilya, vida, keçe, dişli, mil
gruplarının tek tek kontrol edilerek fabrika çıkış standart ve ölçülerin olup olmadığı kontrolü
yapılmadan, yapılmış olan kısmi revizyonlarla bu makinenin 5000 tabaka/saat çalışmasının
beklenmesinin mümkün olmadığı, ancak bu koşullarda yapılan revizyonlarda %60-%70 verimin üzerine çıkılması söz konusu olmadığı, hem davalı hem davacı tarafın, yapılan revizyondan ve neticesinden,
keza revizyondan sonra makinenin ne kadar verimle çalışabileceğinden bilgileri olduğu kanaati
oluştuğunu, taraflar arasında yapılmış olan Bakım-Onarım Hizmet Sözleşmesi incelendiğinde parça imalatı, parça
tamiri, parçaların makineye takılması, fabrika ayarlarının yapılması ve makinenin çalışır halde müşteriye teslimi şeklinde hazırlanmış olan sözleşme kapsamında verilen teknik hizmetin sözleşme
kapsamında yerine getirildiğinin, tarafların bilgisi dahilinde yerli imal edilen parçalarla onarım
yapıldığından verilen servis hizmetinin ayıplı olmadığı, ancak 42 yıllık bir makinenin yerli imalatlarla revizyonunun sağlıklı olmayacağı ve yapılan
bu kısmi onarımlarla makineden 5000 tabaka/saat verim beklenemeyeceği yönünde tespitler yapıldığı görülmüştür.
TTk m.18/2 hükmü uyarınca her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmelidir. Taraflar arasında varlığı sabit olan makine bakım-onarım hizmeti sözleşmesi nedeni ile davalı tarafın makinenin bakım ve tamiri hizmeti borcu altında olduğu sabit ise de, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere makinenin yaşı nedeni ile beklenilen oranda çalışamayacağına ilişkin sözleşme öncesinde veya hizmetin sunulmasından öncesinde davacı tarafa yapılmış herhangi bir ihtar dosya kapsamına sunulmadığı gibi cevap dilekçesinde de bu yönde bir savunmanın olmadığı görülmüştür. Somut olayda hizmeti sunacak olan ve bu hususta tecrübeli olan davalı taraf olduğundan makinenin yaşı nedeni ile beklenilen oranda çalışamayacağına ilişkin gerekli ihtarı yapması gereken de davalı taraftır. Ne var ki davalı tarafın bu yönde bir savunması veya ispatı bulunmamaktadır. Bu nedenlerle bu fatura açısında davalı tarafın alacaklı olmadığı kanaatine varılmıştır.
56.486,60 TL ve 38.830,00 TL tutarlı faturalar yönünden ise faturaların yukarıda belirtilen sözleşme kapsamında işçilik, parça ve yemek bedellerine ilişkin oldukları, faturaların süresinde davacı tarafından davalı tarafa iade edilmiş olduğu, belirtilen faturalar nedeni ile alacaklı olunduğu hususunun davalı tarafça ispatlanamadığı gibi yukarıda belirtilen gerekçelerle de faturalar nedeni ile davalı tarafın alacaklı olarak kabul edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar dava dilekçesinde kötüniyet tazminatı talebinde bulunulmuş olduğu görülmüş ise de, İİK m.72/5 hükmü gereği takibin haksız ve kötüniyetli olduğuna dair herhangi bir kanaat hasıl olmadığından kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
1-Davalı tarafın Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadığının TESPİTİNE, takibin davacı yönünden İPTALİNE,
2-Kötü niyet tazminatı taleplerinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
3-Alınması gereken 13.197,33TL harçtan peşin alınan 3.299,34 TL harcın mahsubu ile bakiye TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 3.358,64 TL ile bilirkişi, tebligat ve posta masrafı 5.223,10 TL olmak üzere toplam 8.581,74 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 30.911,62 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı (davacı vekiline e-duruşma ortamında), kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/03/2024

Katip ...
¸

Hakim ....
¸