BAKIRKÖY 1. FIKRI VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/82
KARAR NO : 2021/183

DAVA : Tasarım Haklarına Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Maddi - Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ : 02/03/2020
KARAR TARİHİ : 14/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/09/2021
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 2016 yılından bu yana erkek kozmetik sektöründe dünyanın birçok ülkesinde tanınan "......." markası adı altında ithalat yapan bir firma olduğunu, müvekkili tarafından tasarlanan ve TPE nezdinde tescilli ....... tescil numaralı "kutu" tasarımının müvekkili tarafından ticari faaliyetlerinde kullanıldığını ve üretildiğini, söz konusu tasarım ile içinde bulunan saç şekillendiricinin müvekkilinin en çok satışını yaptığı ürün olduğunu, bu tasarım tescili için 2016 yılında tescil başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin tasarımına ait kutuların davalılar tarafından "......" markası altında üretildiğini ve satışa sunduğunu, bu durumun tespiti açısından Küçükçekmece ......Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde ...... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden mahallinde delil tespiti yapıldığını, davalılara noter aracılığıyla ihtarname keşide ettiklerini, ancak tescilli tasarımlarına yönelik tecavüz fillerinin devam ettiğini iddia ederek, davalıların müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, tecavüz teşkil eden ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konulmasını, şimdilik 117.730,56 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın, delil tespitinin yapıldığı tarih itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 06/02/2021 tarihli dilekçesi ile, 117.730,56 TL olan maddi tazminat talebini ıslah ederek 299.827,10 TL artırmış ve harcını yatırmıştır.

CEVAP ; Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin 2020/T-4 SAYILI YİDK kararına konu ..... sayılı "Kozmetik Kutusu" ürünlerini konu alan çoklu tasarımın tescili için 21/06/2019 tarihinde tasarım tescil talebinde bulunduğunu, müvekkilinin davacı adına tescilli tasarıma tecavüz edildiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını, davaya konu tasarımın yeni ve ayırt edici olduğunu, müvekkilinin davacının ticari itibarının zedelendiği iddiasını kabul etmediklerini, müvekkilinin serbest rekabet ortamında ticari faaliyette bulunma hakkı olduğunu, asıl, davacının müvekkili hakkındaki suçlamaları nedeniyle ticari itibarını zedelediğini savunarak, müvekkili aleyhine açılan davanın reddini talep etmiştir.
CEVAP ; Davalı ...... Kozmetik Temizlik Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin 1998 yılından bu yana kozmetik ve kişisel bakım ürünleri sektöründe, gerek kendi markaları ile gerekse başka firmalar için fason üretim yapmak suretiyle uzun yıllardır sağlık ve kalite standartlarına uygun olarak faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkilinin davaya konu edilen diğer davalı ...'in hak sahibi olduğu kozmetik kutusu tescilli tasarımı üzerinde herhangi bir hak sahipliği yahut davaya konu plastik kutunun herhangi bir aşamada üretimi veya satışı ile bağlantısı olmadığını, müvekkilinin dava dışı üçüncü kişiler için bu kutu içeriğinde yer alan kozmetik ürünün veya başkaca birçok kozmetik ürünün üretimini gerçekleştirdiğini, davaya konu "......" markalı kutulu ürünün nihai satışını da müvekkilinin yapmadığı savunarak, müvekkili aleyhinde açılan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, tecavüz teşkil eden ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konulması, maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsili ile verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ....... sayılı "Ambalaj" ürün adlı tasarımın 27/09/2016 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
Davaya dayanak olarak Küçükçekmece ....... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...... D.İş sayılı dosyasında mahallinde yapılan tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak, belirtilen ikametlerde yapılan inceleme neticesinde, ...... Kozmetik Maddeleri Sanayi ve Tic.Ltd.Şti firmasında 6.144 adet (iki palet) tasarım olarak çok benzer ürüne rastlanmış olduğunu, firma yetkilisi tarafından da iki palet ürün daha üretilip, sevk edildiği bilgisi verildiğini, toplamda 12.228 adet ürün olduğunu, ....... firma yetkilisi, bahsi geçen ürünlere kendisinin marka basımı yaptığını, fakat elinde ürün olmadığını bildirdiğini, ...... Plastik firmasında ise yetkili bulunamadığını, kanuna göre ürünlerin izinsiz olarak çok benzerlerinin üretilip satışa hazır duruma getirildiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 25/01/2021 havale tarihli raporlarında sonuç olarak, davacı tarafa ait ....... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tarafa ait ürünlerin kendisine ait ....... numaralı tasarım tescili kapsamında olduğu, dava konusu kullanımları gerçekleştiren her iki davalı yanın davacı yana ait ....... kod numaralı tasarım ile iltibas yaratacak kullanımları ile davacı yana ait tasarım tesciline tecavüz teşkil eder kullanımlar gerçekleştirdiği, davalı ...'in davacı yanın tasarım tescilinden sonra tarihli tescilli olan ....... kod numaralı tasarımını davacı yana karşı savunma argümanı olarak ileri sürebilmesinin ise SMK'nın 155. Madde hükmü gereği kabul edilemeyeceğini, mali yönden yapılan incelemede; davacının, davalı ...'den talep edebileceği maddi tazminat miktarının 299.827,10 TL olarak hesap edildiği, davacının satışlarının yurt dışı olması nedeniyle satış fiyatının yabancı para cinsinden belirlenmesi, dolayısıyla her iki taraf satış fiyatları arasında davacı lehine en az üç katı fark bulunması ve davalının çok düşük olduğu görülen mali verileri de dikkate alındığında, davacının 299.827,10 TL olarak hesap edilen talep edebileceği maddi tazminat miktarının mahkemenin takdirinde olduğu, diğer davalı ...... Kozmetik Temizlik maddeleri San.Tic.Ltd.Şti vekiline yerinde inceleme için gönderilen e-mail mesajına karşılık verilen cevap sonucunda, istenilen sürede yerinde inceleme yapılamamış olduğundan, davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının tespit edilemediği belirtilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi kök raporuna itirazı üzerine dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, heyetçe hazırlanan 26/07/2021 tarihli ek raporda sonuç olarak, davacı tarafa ait ....... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tarafların itirazlarının mali yönden incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, kök rapordaki görüşleri değiştirecek veya ilave edilecek bir husus bulunmadığı, davacı tarafın ürettiği ürünleri ihraç etmesi gözetilerek, bu hususun tazminat tutarına etkisi olup olmadığına ilişkin değerlendirme sonucunda, davacının ürettiği ürünleri dolu wax kutusu olarak ihraç etmesinin, davacının boş wax kutusu satış fiyatlarının, davalının satış fiyatlarının 3-3,5 katı satış fiyatı olmasına yol açtığı, dolayısıyla tazminat tutarına davacı lehine olumlu yönde, davalı aleyhine olumsuz yönde etkisi olduğu, ancak her iki işletme arasında büyük orandaki gelir-gider farkının, davalının dava konusu ürününün kalitesine, satış fiyatlarına ve maliyet fiyatlarına muhtemel (ihtimal dahilinde) davalı lehine olumlu yönde, davacı aleyhine olumsuz yöndeki etkisi birlikte değerlendirildiğinde, kök raporda 299.827,10 TL olarak hesap edilen maddi tazminat tutarının, Borçlar Kanunu'nun 51 ve 52. maddeleri kapsamında belirlenmesi ile hakkaniyet indirimi yapılması takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; ....... sayılı "Ambalaj" ürün adlı tasarımın 27/09/2016 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu, davalıların tescilli tasarımın ayırt edilemez derecede benzerini üretip, ticarete konu yapıldığı, bu eylemlerinin davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüz ve aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile, davalıların davacı adına tescilli ....... tescil nolu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetlerinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, münhasıran tecavüz teşkil eden ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konulmasına karar vermek gerekmiştir. SMK'nun 155 maddesi gözetilerek sonraki tarihli davalı tescil başvurusuna değer verilmemiştir. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davacı tarafın ürün kutusu olan ambalaj tasarımını dolu ürün şeklinde yurt dışına pazarladığı, ambalaj kutusunun tek başına ticari faaliyete konu edilmediği, bu nedenle bu üründen elde edilecek kazancın ve dolayısıyla yoksun kalınan karın tespiti mümkün olmadığı anlaşılmakla, her ne kadar bilirkişi raporunda 299.827,10 TL kazanç kaybı belirtilmiş ise de, raporda da değinildiği üzere, zararın tam olarak tespitinin mümkün olmadığı, bu haliyle maddi tazminat tutarının TBK 50 ve 51 maddeleri uyarınca mahkemece takdirinin gerektiği gözetilerek, davacı yararına 30.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Davalıların eylemi aynı zamanda davacının tasarımdan doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, tecavüzün niteliği, süresi, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacınm davasının KISMEN KABULÜNE, davalıların davacı adına tescilli ....... tescil nolu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetlerinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, münhasıran tecavüz teşkil eden ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konulmasına,
2-Takdiren 30.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 20/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair tazminat taleplerinin reddine,
3-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalılardan alınarak ülke çapında yayınlanan bir gazete ile ilanına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 2.370,99 TL peşin harç ile 3.600,00 TL ıslah harcının toplamı olan 5.970,99 TL harçtan, alınması gerekli 2.732,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 3.238,59 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince tecavüz ve haksız rekabet talebi yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/3. maddesi gereğince, reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru, 2.370,99 TL peşin ve 5.970,99 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.025,39 TL harç giderinden, iade olunan 3.238,59 TL harcın mahsubu ile, 2.786,80 TL harç giderinin, davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan 308,50 TL tebligat-tezkere masrafı ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.106,00 TL tespit gideri olmak üzere toplam 4.414,50 TL yargılama giderinden, davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 2.150,53 TL'sinin, davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
12-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
13-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekiİlerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.14/09/2021

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır