ANTALYA 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/89 Esas
KARAR NO : 2024/373
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/02/2023
KARAR TARİHİ : 30/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkil ..., sevk ve idaresinde bulunan "..." tescil plakalı aracı ile ... ili ... ilçesinde yer alan ... Üniversitesi Caddesi, ... Sokak ve ... Cadde kesişiminde bulunan dönel kavşak içerisinde dönüş yaptığını, bu esnada davalı ..., sevk ve idaresinde bulunan “...” tescil plakalı araç ile ... Cadde üzerinde ilerlemekte olduğunu, döner kavşak içerisinde dönüşünü yapmakta olan müvekkilin aracına, kavşaklardaki geçiş hakkı kurallarına uymayarak çarptığını ve aracında maddi hasar meydana gelmesine sebep olduğunu, diğer davalı ... Sigorta A.Ş. ise "..." tescil plakalı aracın “...” poliçe numarası ile karayolları zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ve aynı zamanda “...” poliçe numarası ile karayolları ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle kusurunun olmadığını, müvekkilinin aracının 0 kilometre araç olarak satın aldığını, 3 aylık bir araç olduğunu, ... kilometrede olduğunu, aracın değerinin düştüğünü, pek çok parçalarının değiştiğini, Sigorta şirketine ... tarihinde mail ve iadeli taahhütlü posta yoluyla başvuru yaptıklarını, başvuruları neticesinde ... tarihinde ... ödendiğini, r. Sigorta şirketi tarafından ödenen bu tutar, müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybını ve taleplerini karşılamadığını, müvekkilin aracının ikinci eldeki yaklaşık değeri ... civarında olduğunu, dava neticesinde belirlenecek olan bakiye değer kaybının, belirlemenin ardından artırılmak üzere şimdilik ... faizi ile birlikte davalılardan (sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak taraflarına verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı Sigorta şirketi vekili vekili cevap dilekçesinde özetle;1.Dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ... tarihli ... no.lu Zorunlu Karayolu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, istenen tazminatının talep hakkı zamanaşımına uğradığını, Davanın, zamanaşımı nedeniyle davanın reddi talep ettiklerini, Davacı tarafın uğradığı maddi hasar ve değer kaybı müvekkili şirketçe karşılandığını, Davacı yana ... tarihinde ... TL değer kaybı ödendiğini, yapılan ödemeler gereği, müvekkil şirketin sorumluluğu kalmadığını, Bu nedenle davacı yanın haksız ve mesnetsiz taleplerinin reddi gerektiğini, Hasar dosyasında mevcut eksper raporunda davacıya ait aracın uğradığı zarar belirlendiğini ve zarar müvekkil şirket tarafından tazmin edildiğini, Müvekkil şirketin dava konusu kaza sebebiyle bir sorumluluğu kalmadığından davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, beyan etmiştir.
Bilirkişiler ... 28/07/2023 tarihli heyet raporunda sonuç olarak; İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşullunun koşulları, geçmiş hasarları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı Trafik kazasına karışan;
... Plakalı Otomobil sürücüsü ...' ın,
kavşaklarda geçiş önceliği kuralını ihlal ettiği,
... Plakalı Otomobil sürücüsü ...' nın, herhangi bir kural ihlali tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varmışlardır, .
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen sürücü ve ZMMS'ye aleyhine açılan değer kaybına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı taraf davanın reddini savunmakla, kazada davalı sürücünün kusurunun bulunmadığını, davacıya değer kaybına ilişkin daha önce ödeme yapıldığını ileri sürmektedir.
Davacının, dava ikame edilmeden önce zorunlu arabuluculuğa başvuru şartını yerine getirdiği görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu kazada kusur yönünden yapılan araştırmada,
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiş, 31/07/2023 kök ve 27/12/2023 tarihli ek raporunda “Kavşak yaklaşım kollarında DUR İŞARET LEVHASI ve ADA ETRAFINDA DÖNENE YOL VER İşaret Levhası mevcut olduğunu, ... plakalı araç sürücüsü ...' ın ... cad. Üzerinde ... cad. İstikametinden kavşağa geldiği esnada; Kavşak kollarında DUR İŞARET LEVHASI ve Ada Etrafında Dönen Araçlara Yol Ver İşaret Levhası bulunmasına rağmen; ( İşaret Levhası bulunmasa dahi Dönel Kavşak içerisinde bulunan Araçların İlk Geçiş Hakkı bulunmasına rağmen ) ... Üniversitesi istikametinden gelerek DÖNEL KAVŞAK içerisine giriş yapan davacı yönetimindeki ... plakalı araca Dönel kavşak içerisinde bulunduğu ESNADA İLK GEÇİŞ HAKKINI vermesi gerekirken Dönel kavşak içerisine girerek, ... PLAKALI OTOMOBİLİN GEÇİŞİNİ BEKLEMEDİĞİ ve Dönel kavşak içerisinde ... plakalı aracın sağ yan tarafından kendisinin ön tarafı ile çarpması neticesinde” gerekçeleriyle davalı sürücünün kazada tam kusurlu olduğunu bildirmiştir.
TBK 74. maddesinde “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." hükmüne yer verilmiştir. "TBK.74 maddesinde haksız eylemin “kusur” öğesi konusunda hukuk hakimine tanınan yetkiler iki bölüm olup, birincisi “kusur bulunup bulunmadığına”, öteki “kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye” ilişkindir. Maddenin ilk cümlesine göre “kusurun varlığını” araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hakimi, maddenin ikinci cümlesine göre “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Aynı yönde bkz. Yargıtay 17. H.D. 2019/2909 E. 2020/7805 K.)
Buna göre yukarıda anılan TBK 74 maddesi ile HMK 266. maddeleri ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin anılan kararları bir arada değerlendirildiğinde kusur oranlarının belirlenmesi konusunda mutlak rapor alınması zorunlu olmadığı gibi bu alınan raporların da herhangi bir şekilde bağlayıcılığı bulunmamaktadır, dosya arasındaki bilgilerden kazanın ne şekilde gerçekleştiği belirlenebiliyor ise kusur oranın hâkim tarafından belirlenmesi gerekmektedir.
Mahkememizce tarafların bilirkişi raporuna itirazları da değerlendirilerek, kusur yönünden raporun mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu, raporun ve kaza tespit tutanağının kusur değerlendirmesi yönünden mutabık nitelikte olduğu, kazada davalı sürücünün DUR İŞARET LEVHASI ve Ada Etrafında Dönen Araçlara Yol Ver İşaret Levhası bulunmasına rağmen; ( İşaret Levhası bulunmasa dahi Dönel Kavşak içerisinde bulunan Araçların İlk Geçiş Hakkı bulunmasına rağmen ) DÖNEL KAVŞAK içerisine giriş yapan davacı yönetimindeki ... plakalı araca Dönel kavşak içerisinde bulunduğu ESNADA İLK GEÇİŞ HAKKINI vermesi gerekirken vermemesi nedeniyle tam kusurlu olduğu anlaşılmakla; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürçünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı takdiren kabul edilmiştir.
Dava konusu kazada, davacının aracındaki değer kaybı yönünden yapılan araştırmada,
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Dava konusu aracın hasar geçmişine ilişkin tüm bilgi ve belgeler (tramer kaydı, sigorta şirketlerinde oluşturulan hasar dosyası, trafik tutanaklar ve fotoğraflar vs) ilgili yerlerden getirtilip Adli Tıp Kurumuna dosyamız gönderilerek aracın markası, modeli,yaşı, kilometresi ve değere etki eden diğer özellikleri de dikkate alınarak dava konusu aracın kaza öncesi serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri ile aracın onarım sonrası serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri (kaza sonrası onarımla değişen orijinal parçalar varsa bunların araca kattığı değer de dikkate alınarak) arasındaki farkın belirlenmesi yöntemiyle değer kaybının tespiti yapılmıştır.
Buna göre davacının aracında meydana gelmiş olabilecek değer kaybının tespiti için dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 31/07/2023 kök ve 27/12/2023 tarihli ek raporunda araçtaki değer kaybının ... TL olabileceğini, davalı sigorta şirketinin davacıya yaptığı değer kaybına yönelik ödemenin mahsubuna müteakiben bakiye değer kaybı bedelinin ise ... TL olabileceğini bildirilmiştir. Dava konusu araçta meydana gelen hasarların büyüklüğüne, piyasa şartlarına uygun bilimsel verilere dayalı bilirkişi raporlarındaki tespitlerin hükme esas alınabileceği kanaati Mahkememizde hasıl olmuştur.
Davacı taraf her ne kadar rapora itirazlarında dava dışı bir şirket tarafından aynı model aracın ... TL bedel karşılığı satış gördüğünü iddia etmişse de dava dışı kişinin araç satışı sırasında ticari sıkışıklık içinde olma ihtimalinin bulunması, dava dışı kişinin ticari faaliyet büyüklüğünün bilinmemesi, nakit ihtiyacı nedeniyle emsal aracı olması gerekenden düşük bir bedele acil olarak satışına karar verilmiş olması ihtimallerine binaen davacının bu aracın satışının eldeki davada emsal olarak kullanılması iddiasına itibar edilmemiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ... tarihinde ... ve ... plakalı araçların arasında meydana gelen kaza nedeniyle ... TL değer kaybı bedelinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ... TL peşin harç, ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL’nin mahsubu ile kalan ... TL karar ve ilam harcının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL’ nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
6-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır