ANTALYA 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/729 Esas
KARAR NO : 2024/333
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/11/2023
KARAR TARİHİ : 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı şirket nezdinde sigortalı olan ... plakalı araç; davacı ...'e ait ... plakalı araca çarptığını, kaza nedeniyle davacının aracında maddi hasar meydana geldiğini, ... plakalı araç, ... numaralı poliçe ile ... – ... vadesi için ... Şirketi’ ne ZMSS ile sigortalı bulunduğunu, davalı şirkete sigortalı olan aracın maliki ... Şti'dir. Kazanın gerçekleştiği tarihte sigortalıya ait aracın sürücüsü ... olduğunu, kaza tarihinde davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü ... %100 kusuruyla kazanın meydana gelmesine sebep olduğunu, bu kaza nedeniyle davacının aracında değer kaybı meydana geldiğini, davacının aracında yaşanan değer kaybının tespitine yönelik olarak KDV dâhil 540,00 TL ekspertiz ücreti ödediğini, HMK 109 gereği kısmi dava olarak; Araçta meydana gelen değer kaybından kaynaklanan şimdilik 100,00 TL tazminatın başvurunun tebliğ tarihinden 8 iş günü sonrası olan olan ... tarihinden başlayacak faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, HMK 109 gereği kısmi dava olarak; Eksper raporu almak için tarafımızca ödenen şimdilik 100,00 TL'nin başvurunun tebliğ tarihinden (...) 8 iş günü sonrası olan olan ... tarihinden başlayacak faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;-Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili ... Şirketi'nin dava açılış tarihi itibari ile adresinin ... olduğunu, bakiye taleplere ilişkin olarak başvuru yapılmadığını, hiçbir surette sorumluluğu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketçe yapılan ödemeler yeterli olduğundan huzurdaki davanın reddi gerektiğini, olay nedeniyle sigorta şirketinin varsa sorumluluğu kusur ve zmms poliçe limitleri ile sınırlı bulunduğunu, ZMMS ( trafik ) sigorta poliçeleri kusur oranında sorumluluğu havi poliçeler olup, mezkur kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından müvekkili şirketin de sorumluluğu bulunmadığını, araçta bakiye değer kaybı oluşmadığını, ekspertiz ücreti talepleri teminat dışı olduğundan reddi gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya konu araç tescil kayıtları, hasar dosyası, tramer kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki ... tarihli trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybına ve dava öncesinde yapılan masrafların yargılama gideri olarak tahsiline ilişkindir.
Davacının, dava ikame edilmeden önce, sigorta şirketine başvuru ve zorunlu arabuluculuğa başvuru şartını yerine getirdiği görülmüştür.
Dava konusu kazada kusur yönünden yapılan araştırmada,
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 04/04/2024 tarihli raporu ile; " davalı sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...' in, ... caddesi üzerinde ... sokak Işıklı kavşağına yaklaşmasına ve Işıkta bekleyen araçlar bulunmasına rağmen Kavşak yaklaşımında hızını azaltmadığı ve Kavşakta Kırmızı Işık yanmasına rağmen Işıkta durmayacak şekilde seyrine devam ettiği, Kırmızı Işık nedeniyle davacıya ait ... plakalı aracın ışıkta durduğu esnada arkasından çarptığı,” gerekçeleriyle davacı sürücünün kazada kusurunun bulunmadığını bildirmiştir.
TBK 74. maddesinde “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." hükmüne yer verilmiştir. "TBK.74 maddesinde haksız eylemin “kusur” öğesi konusunda hukuk hakimine tanınan yetkiler iki bölüm olup, birincisi “kusur bulunup bulunmadığına”, öteki “kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye” ilişkindir. Maddenin ilk cümlesine göre “kusurun varlığını” araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hakimi, maddenin ikinci cümlesine göre “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Aynı yönde bkz. Yargıtay 17. H.D. 2019/2909 E. 2020/7805 K.)
Buna göre yukarıda anılan TBK 74 maddesi ile HMK 266. maddeleri ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin anılan kararları bir arada değerlendirildiğinde kusur oranlarının belirlenmesi konusunda mutlak rapor alınması zorunlu olmadığı gibi bu alınan raporların da herhangi bir şekilde bağlayıcılığı bulunmamaktadır, dosya arasındaki bilgilerden kazanın ne şekilde gerçekleştiği belirlenebiliyor ise kusur oranın hâkim tarafından belirlenmesi gerekmektedir.
Mahkememizce heyet raporuna itirazları değerlendirilerek, kusur yönünden raporun mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu, raporun kusur değerlendirmesi yönünden kaza tespit tutanağı ile mutabık nitelikte olduğu, kazada davacı sürücünün kusurunun bulunmadığı sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu anlaşılmakla kusura yönelik itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Dava konusu kazada, davacının aracındaki değer kaybı yönünden yapılan araştırmada,
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Dava konusu aracın hasar geçmişine ilişkin tüm bilgi ve belgeler (tramer kaydı, sigorta şirketlerinde oluşturulan hasar dosyası, trafik tutanaklar ve fotoğraflar vs) ilgili yerlerden getirtilip Adli Tıp Kurumuna dosyamız gönderilerek aracın markası, modeli,yaşı, kilometresi ve değere etki eden diğer özellikleri de dikkate alınarak dava konusu aracın kaza öncesi serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri ile aracın onarım sonrası serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri (kaza sonrası onarımla değişen orijinal parçalar varsa bunların araca kattığı değer de dikkate alınarak) arasındaki farkın belirlenmesi yöntemiyle değer kaybının tespiti yapılmıştır.
Buna göre davacının aracında meydana gelmiş olabilecek 04/04/2024 tarihli heyet raporunda davacının aracında meydana gelen değer kaybına yönelik ... TL değer kaybının meydana gelmiş olabileceği bildirilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu kazada davacı sürücünün bir kusurunun bulunmadığı, davalı sigorta şirketinin sigortaladığı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu ve aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımlarının özelliği değerlendirildiğinde ... TL değer kaybının oluştuğu kanaatine varılmıştır. Davacıya kaza sonrasında sigorta şirketince ödenen ... TL bu bedelden mahsup edilmiştir.
Davacı, dava ikame edilmeden evvel zararını yaklaşık olarak tahmin edebilmek adına araçta meydana gelen değer kaybını haricen bir uzmana hesaplattırmakla, bu uzmana ödenen bedelin de kendisine ödenmesini talep etmektedir. Delil tespiti niteliğinde olan bu uzman görüşünün masrafının HMK kapsamında yargılama gideri olarak kabulü ile ayrı bir davanın konusu olamayacağı, başka bir deyişle yargılama gideri olan kalem yönünden ayrı bir dava ikame edilemeyeceği Mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı bahsi geçen yargılama gideri kalemini doğrudan alacak kalemi olarak talep etmekle bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bahsi geçen masraf yargılama gideri masrafları arasında kabul edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE ... tarihli kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta ... TL meydana gelen değer kaybının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, alacağın 100,00 TL’lik kısmına ... tarihinden, geri kalanına ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
2-Davacının masraf kalemi olarak dava konusu ettiği alacak yönünden davanın reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 961,65 TL nisbi harçtan davacının yatırdığı 269,85 TL peşin harç, 246,42 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 516,27 TL’nin mahsubu ile kalan 445,38 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan 3.120,00 TL’nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç 516,27 TL’ nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan 2.563,75 TL masrafın ve dava öncesinde yapılan 540,00 TL masraf olmak üzere toplam 3.103,75 TL masrafın kısmen kabul kısmen red oranına (... / ...) göre hesaplanan 2.989,09 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
7-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan 540,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır