ANTALYA 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/640
KARAR NO : 2024/433

DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ : 26/09/2023
KARAR TARİHİ : 26/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilin davalı bankadan ticari kredi kullandığını, borçlara ilişkin Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, yıllık %71,50 temerrüt faiz talep edildiğini, Ek Yargıtay Kararları ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında da belirtildiği üzere kredi sözleşmesinde temerrüt faizi konusunda anlaşma yapılmamış ise uygulanan akdi faizin %50 fazlası temerrüt faiz talep edilebileceğini, kredi kartı borcu için de 5464 Sayılı kanun gereği değişen oranlarda faiz talep edilmesi gerektiğini belirterek, müvekkilin dava tarihi itibariyle şimdilik ...-TL. borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu’nun bankalara kredilerde faiz oranını serbestçe belirleme yetkisi verdiğini, banka ile davacı arasında ticari iş var olduğundan ticari hükümlerin uygulanması gerektiğini, takip açılışında dosyaya ibraz edilen kredi sözleşmesinde yıllık akdi ve temerrüt faiz oranlarının kararlaştırıldığını, davacının özgür iradesini kullanarak geri ödemeyi kabul ettiğini, davaya konu icra takibinde talep edilen faiz oranlarının hukuka aykırı bir yanı olmadığını, kanunun ve sözleşmenin bir gereği olduğunu, huzurdaki davanın kötü niyetli açıldığını, davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, menfi tespit davasıdır.
Dava dilekçesindeki anlatım içeriği dikkate alındığında, talebin faize yönelik menfi tespit talebi olduğu anlaşılmaktadır.
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Menfi tespit davası, normal bir hukuk davası gibi açılır. Borçlu, itirazın kaldırılması sırasında tetkik merciinde (m. 68-68a) ileri sürüp ispat edemediği itiraz ve def’ilerini, menfi tespit davasında yeniden ileri sürebilir; çünkü itirazın kaldırılması kararı, menfi tespit davasında kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim aynı ilkeler, T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.03.2010 gün ve 2010/19-123 E. 2010/154 K; 07.12.2011 gün ve 2011/13-576 E. 2011/747 K sayılı kararında da vurgulanmıştır. (T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 2011/19-622 esas, 2012/9karar, Tar. 18/01/2012)
İlkesel olarak yargı kararlarına bakıldığında; Kısmi menfi tespit davası açılamaz. Böye bir durumda, mahkemece harcın tamamlattırılması gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2016/20400 E., 2018/5505 K., 2012/8341 E, 2013/3997 K, 2015/14071 E, 2016/2564 K, 2015/7720 E, 2016/4845 K, 2016/7775 E, 2017/4600 K, 2016/14070 E, 2017/7936 K, 2016/19417 E, 2018/4868 K, 2017/2989 E, 2019/798 K sayılı emsal ilamları ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. HD., 2019/151 E, 2019/1938 K sayılı emsal ilamı)
Ancak, somut olayda, talep faiz oranına ve dolayısıyla sonuç miktara ilişkin olduğundan kısmi dava açılmasında bir usulsüzlük yoktur.
Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2018/3676 E, 2020/106 K; 2017/3407 E, 2019/2006 K; 2014/20597 E, 2015/11667 K)
İcra dosyası uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce aşamalarda Yargıtay kararları da dikkate alınarak, delil ve belgeler toplanarak, bir bankacı bilirkişiden rapor alınmıştır.
22/05/2024 tarihli bankacı bilirkişi raporunda özetle; Davalı banka ile davacı ... arasında ... tarihinde Sözleşme Ön Bilgi Formu ile ... tarihinde ...-TL. limitli Kredi Genel Sözleşmesi imzalandığı dosyada yer alan sözleşme suretinden anlaşıldığı; ... tarihinde, ... kredi numaralı, aylık %2,91, yıllık %34,92 akdi faiz oranı üzerinden ... ay vadeli, ...-TL. tutarlı, ...-TL. aylık eşit taksit ödemeli, taksitli ticari kredi açıldığı ve kullandırıldığı dosyada yer alan kredi ödeme planından anlaşıldığı, Krediye ait hiçbir taksit ödemesinin yapılmadığı, davalı bankanın hesabı ... toplam ...-TL. üzerinden kat ettiği dosyada yer alan kredi hesap özetinden görüldüğü; Ticari işlerde, icra ödeme emrinde, Yargıtay emsal kararları gereği kat tarihine kadar işleyen faiz ve ferilerin ilavesiyle bulunan asıl alacak tutarının talep edilmesi mümkün olup, davalı bankanın da ...-TL. asıl alacak talebinde bulunduğunun anlaşıldığı; Davacı tarafın asıl alacak yönüyle bir itiraz ve talebi bulunmadığı; raporda da ...-TL asıl alacağın esas alındığı; Davacı ...’ya hitaben düzenlenen ... tarihli ihtarnamenin davacı borçluya tebliği edildiğine dair tebliğ mazbatası dosyada bulunmadığı, bu durumda, temerrüdün takip tarihi itibariyle doğduğu kabul edilerek, hesaplamada takip tarihine kadar akdi faiz yürütüleceği; davaya konu taksitli krediye fiilen uygulanan, tarafların kredi geri ödeme planında mutabık oldukları akdi faizin yıllık %34,92 olup, sözleşme uyarınca bu oranın %30 fazlası ilavesiyle işleyecek ve talep edilecek temerrüt faizinin %45,40 olduğu; yapılan hesaplama gereği, davacı ...’nın Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi, ... Esas sayılı takip dosyasında, ... takip tarihi itibariyle toplam borcunun ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz, ... TL gider vergisi, ... TL masraf olmak üzere toplamda ...-TL olduğu; bankanın talebinin ise, ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz, ... TL gider vergisi, ... TL masraf olmak üzere ... TL olduğu; dava tarihi itibariyle ise; hesaplamanın, ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz, ... TL BSMV olmak üzere toplamda ... TL olduğu, kapak hesabının ise, ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz, ... TL BSMV olmak üzere toplamda ... TL olduğu, dava tarihini takiben asıl alacak tutarının %45,40 temerrüt faizine ve faiz üzerinden işletilecek %5 gider vergisine tabi olduğu, icra kapak hesabında yer alan harç, masraf ve vekalet ücretine uzmanlık alanı dışında olduğu için hesaplama yapılmadığı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili, rapora itirazlarının olmadığını beyan etmiştir.Davalı vekili ise, rapora karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi raporunun, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Davalının itirazları, yeniden rapor alınmasını veya ek rapor alınmasını gerektirici nitelikte değildir.
Davacı vekili, talep sonucunu ıslah etmiştir ve ıslah dilekçesi HMK m. 177 gereği davalıya tebliğ edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu, talebin faize ilişkin olması göz önüne alınarak, ıslah dilekçesi doğrultusunda; Davanın kısmen kabulü ile; Davacının, davalıya, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasındaki takipten dolayı, asıl alacağa takipte % 34,92 oranında faiz işletilmesi gerektiği de dikkate alınarak; takipte görünen ... TL işlemiş faizin ... TL'sinden; takipten sonra dava tarihine kadar işlediği bildirilen ... TL'nin ... TL'sinden olmak üzere toplamda ... TL faizden borçlu olmadığının tespitine, takip tarihinden itibaren asıl alacak tutarının % 45,40 temerrüt faizine ve faiz üzerinden % 5 gider vergisine tabi olmasına dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Davacının, davalıya, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasındaki takipten dolayı, asıl alacağa takipte % 34,92 oranında faiz işletilmesi gerektiği de dikkate alınarak; takipte görünen ... TL işlemiş faizin ... TL'sinden; takipten sonra dava tarihine kadar işlediği bildirilen ... TL'nin ... TL'sinden olmak üzere toplamda ... TL faizden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, takip tarihinden itibaren asıl alacak tutarının % 45,40 temerrüt faizine ve faiz üzerinden % 5 gider vergisine tabi olmasına,
2-Davacı tarafça yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL peşin harç ve aşamalarda yatan ... TL ıslah harcı toplamı ... TL'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, (... TL * 68,31/ 1000= ... TL - ... TL= ... TL)
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve mahkememizce yukarıdaki (2) ve (3) numaralı hüküm fıkralarında mahsubuna karar verilen toplamda ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL'nin, haklılık durumu gereği; ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin, haklılık durumu gereği, ... TL'sinin davalıdan, ... TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ... ve davalı vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/06/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır